Sahih al-Bukhari, 6977. hadis
Abu Rafi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Amr ibn ash‑Sharid'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ali ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Ibrahim ibn Maysaraإِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ
- 4Amr ibn ash‑Sharidعَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ، قَالَ جَاءَ الْمِسْوَرُ بْنُ مَخْرَمَةَ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى مَنْكِبِي، فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ إِلَى سَعْدٍ فَقَالَ أَبُو رَافِعٍ لِلْمِسْوَرِ أَلاَ تَأْمُرُ هَذَا أَنْ يَشْتَرِيَ مِنِّي بَيْتِي الَّذِي فِي دَارِي. فَقَالَ لاَ أَزِيدُهُ عَلَى أَرْبَعِمِائَةٍ، إِمَّا مُقَطَّعَةٍ وَإِمَّا مُنَجَّمَةٍ. قَالَ أُعْطِيتُ خَمْسَمِائَةٍ نَقْدًا، فَمَنَعْتُهُ، وَلَوْلاَ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْجَارُ أَحَقُّ بِصَقَبِهِ ". مَا بِعْتُكَهُ أَوْ قَالَ مَا أَعْطَيْتُكَهُ. قُلْتُ لِسُفْيَانَ إِنَّ مَعْمَرًا لَمْ يَقُلْ هَكَذَا. قَالَ لَكِنَّهُ قَالَ لِي هَكَذَا. وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَبِيعَ الشُّفْعَةَ فَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ حَتَّى يُبْطِلَ الشُّفْعَةَ فَيَهَبُ الْبَائِعُ لِلْمُشْتَرِي الدَّارَ، وَيَحُدُّهَا وَيَدْفَعُهَا إِلَيْهِ، وَيُعَوِّضُهُ الْمُشْتَرِي أَلْفَ دِرْهَمٍ، فَلاَ يَكُونُ لِلشَّفِيعِ فِيهَا شُفْعَةٌ.
Amr b. eş-Şerîd şöyle anlatmıştır: Misver b. Mahreme yanıma geldi, elini omzuma koydu ve ben onunla birlikte Sa'd'ın yanına gittim. Ebû Râfi', Misver'e dedi ki:
"Bu adama (Sa'd'a), avlumda bulunan evimi benden satın almasını emretmez misin?" Sa'd ise: "Dört yüzü aşmam; ya taksitle ya da peşin" diye karşılık verdi. Ebû Râfi' şunları söyledi: "Bana beş yüz nakit teklif edildi fakat kabul etmedim. Eğer Peygamber ﷺ'in 'Komşu, bitişiğine herkesten daha hak sahibidir' buyurduğunu duymamış olsaydım, sana satmazdım" –veya "sana vermezdim"– dedi. Ben Süfyân'a: "Ma'mer böyle söylemedi" dedim. O da: "Fakat bana böyle söyledi" diye cevap verdi. Bazı kimseler demiştir ki: "Bir kimse şufa hakkını iptal etmek isterse, hileye başvurarak şufayı geçersiz kılabilir: Satıcı evi alıcıya hibe eder, sınırlarını belirleyip teslim eder; alıcı da satıcıya bin dirhem tazminat öder; böylece şufa hakkı olan kişinin artık şufa hakkı kalmaz."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir komşu, bitişik mülk satılırken satın almada öncelik hakkına sahip olabilir.
Hak sahibinin, belirli şartlarla satılan bitişik mülkü devralmasını sağlayan önalım hakkı.
Bu söz, bitişik mülkle ilgili olarak komşuya özel bir hak tanındığını gösterir; fakihler bu hakkın kesin şartlarını ve kapsamını ele alır.
Hukuki bir hakkı bertaraf etmek amacıyla bir düzenleme kullanmak; metin bunu bazı kişilerin görüşü olarak aktarır.
Fakihler bu rivayete dayanarak komşunun hangi durumlarda şuf‘a talep edebileceğini ve bitişik mülk kavramının ne kadar geniş yorumlanacağını tartışırlar. Fıkıh mezhepleri bu önalım hakkının şartları ve kapsamı konusunda farklı görüşlere sahiptir. Son bölümdeki hakkı dolanma düzenlemesi “bazı kişilere” atfedilir; bu, Hz. Peygamber’in bir sözü değildir. Bu nedenle, yalnızca mevcut bir hakkı düşürmek amacıyla bedel karşılığında yapılan şekli bir bağış, söz konusu hakkı ortadan kaldıran geçerli bir satışla kendiliğinden eş tutulamaz.
- Mülkünüzü satmayı düşündüğünüzde doğrudan bitişik komşunuzu bilgilendirin ve hakkını adil biçimde görüşün.
- Bir hakkı kasten dolanmak için göstermelik bağış veya başka bir düzenleme kullanmayın.
- Somut bir uyuşmazlıkta, geçerli şartları bilen uzman bir hukukçudan görüş alın.
Bu varyant da Ebû Râfi‘, Sa‘d ve ev için teklif edilen bedelle ilgilidir; böylece önalım hakkının bağlamını açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2258 (Sahih)Bu rivayet aynı karşılaşmayı anlatır ve komşunun hakkına ilişkin sözü tekrarlar.
Sahih al-Bukhari · #6976 (Sahih)Bu hadis de taşınmaz satışındaki önalım hakkını ele alır ve konuyu daha geniş bir bağlama yerleştirmeye yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.