Sahih al-Bukhari, 7. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّأْمِ ـ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ، فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ، وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا. فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي، وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ، فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ. ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ. فَوَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَىَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ، ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ. قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ. قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ. قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا. قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ. قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ، يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ. قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ. فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ أَمْرُ الإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الأَوْثَانِ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ. فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ. ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ. سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَ{يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ، وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ. فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ. وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ، يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ، فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدِ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ. قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ، فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلاَّ الْيَهُودُ فَلاَ يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ، فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنَ الْيَهُودِ. فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ، يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لاَ. فَنَظَرُوا إِلَيْهِ، فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ، وَسَأَلَهُ عَنِ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ. فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مَلِكُ هَذِهِ الأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ. ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ، وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ، وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ، فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْىَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ، ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ، فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ، فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ، وَأَيِسَ مِنَ الإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَىَّ. وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ. فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ، فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَ. رَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
Ebû Süfyân b. Harb bize haber verdi ki, Herakliyus kendisine bir elçi göndermişti. O sırada Ebû Süfyân, Kureyş’ten bir kafileyle birlikte Şam’da ticaret yapmakta olan tüccarlardan biriydi ve bu olay, Allah Resûlü’nün ﷺ Ebû Süfyân ve Kureyş müşrikleriyle yaptığı barış antlaşması döneminde gerçekleşmişti. Bunun üzerine Ebû Süfyân ve arkadaşları İlya’ya (Kudüs’e) giderek Herakliyus’un huzuruna çıktılar. Herakliyus onları meclisine çağırdı; etrafında Rum ileri gelenleri vardı. Sonra tercümanını çağırttı ve ona şöyle dedi:
“Onlara sor: ‘Peygamber olduğunu iddia eden şu adama soyca en yakın olanınız kimdir?’” Ebû Süfyân anlatıyor: “Ben, ‘Soyca ona en yakın benim,’ dedim. Herakliyus, ‘Onu bana yaklaştırın, arkadaşlarını da arkasında durdurun,’ dedi. Sonra tercümanına, ‘Onlara de ki: Ben bu adamdan o kişi hakkında bazı sorular soracağım; eğer bana yalan söylerse siz onu yalanlayın,’ emrini verdi.” Ebû Süfyân devamla şunu söyledi: “Allah’a yemin ederim ki, arkadaşlarımın beni yalancılıkla suçlamasından çekinmeseydim onun hakkında asla doğruyu söylemezdim. Bana sorduğu ilk soru şuydu: ‘Aranızda soyu nasıldır?’ Dedim ki: ‘O, aramızda soylu bir ailedendir.’ Sordu: ‘Bu sözü daha önce aranızdan biri söylemiş miydi?’ Dedim: ‘Hayır.’ Sordu: ‘Atalarından hiç kral var mıydı?’ Dedim: ‘Hayır.’ Sordu: ‘Ona uyanlar insanların eşrafı mı yoksa zayıfları mı?’ Dedim: ‘Bilakis zayıfları.’ Sordu: ‘Sayıları artıyor mu yoksa azalıyor mu?’ Dedim: ‘Artıyor.’ Sordu: ‘Dinine girdikten sonra ondan hoşnutsuzluk duyup dininden dönen oluyor mu?’ Dedim: ‘Hayır.’ Sordu: ‘Bu davayı ortaya atmadan önce onu yalan söylemekle itham eder miydiniz?’ Dedim: ‘Hayır.’ Sordu: ‘Vaatlerine ihanet eder mi?’ Dedim: ‘Hayır, ancak şu an kendisiyle aramızda bir barış süresi içindeyiz; bu süre zarfında ne yapacağını bilmiyoruz.’ Bu söz dışında aleyhine hiçbir şey söyleme imkanı bulamadım. Sordu: ‘Onunla savaştınız mı?’ Dedim: ‘Evet.’ Sordu: ‘Savaşlarınız nasıl geçti?’ Dedim: ‘Bizimle onun arasındaki savaş karşılıklıdır; bazen o bizden alır, bazen biz ondan alırız.’ Sordu: ‘Size neyi emrediyor?’ Dedim: ‘Yalnız Allah’a ibadet etmemizi, O’na hiçbir şeyi ortak koşmamamızı, babalarımızın söylediklerini terk etmemizi emrediyor; ayrıca bize namazı, doğruluğu, iffeti ve sıla-i rahimi (akrabalık bağlarını gözetmeyi) tavsiye ediyor.’ Bunun üzerine Herakliyus tercümanına dedi ki: ‘Ona şunu söyle: Sana soyunu sordum, onun aranızda soylu olduğunu belirttin; peygamberler de kavimlerinin soylu ailelerinden gönderilir. Sana bu sözü daha önce aranızdan birinin söyleyip söylemediğini sordum, hayır dedin; eğer evet deseydin, bu adamın daha önce söylenmiş bir söze uyduğunu düşünürdüm. Sana atalarından kral olup olmadığını sordum, hayır dedin; eğer evet deseydin, bu adamın babasının mülkünü geri istediğini sanırdım. Sana bu davasından önce onu yalanla suçlayıp suçlamadığınızı sordum, hayır dedin; insanlara karşı yalan söylemeyen birinin Allah hakkında yalan söylemeyeceğini gayet iyi bilirim. Sana ona uyanların eşraf mı yoksa zayıflar mı olduğunu sordum, zayıfların uyduğunu söyledin; peygamberlerin takipçileri de zaten bunlardır. Sana sayılarının artıp artmadığını sordum, arttığını söyledin; iman da böyledir, tamamlanıncaya kadar artar. Sana dine girdikten sonra hoşnutsuzluktan dolayı dönen olup olmadığını sordum, hayır dedin; iman da böyledir, sevinci kalplere karışıp yerleştiğinde böyle olur. Sana ihanet edip etmediğini sordum, hayır dedin; peygamberler de ihanet etmez. Sana size neyi emrettiğini sordum; Allah’a ibadet etmeyi, O’na ortak koşmamayı, putlara tapınmayı bırakmayı, namaz kılmayı, doğru sözlü olmayı ve iffetli yaşamayı emrettiğini söyledin. Eğer anlattıkların doğruysa, o çok yakında şu iki ayağımın bastığı yere sahip olacaktır. Ben onun çıkacağını biliyordum ama sizin içinizden olacağını tahmin etmemiştim. Ona ulaşabileceğimi bilseydim, zahmetine katlanıp yanına giderdim; yanında olsaydım ayaklarını yıkardım.’ Sonra Herakliyus, Allah Resûlü’nün ﷺ Dıhye vasıtasıyla Busra valisine gönderdiği ve oradan kendisine ulaştırılan mektubu getirtti. Mektubu okuduğunda içinde şunlar yazıyordu: ‘Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. Allah’ın kulu ve Resûlü Muhammed’den, Rumların büyüğü Herakliyus’a. Hidayete uyanlara selam olsun. Emâ badehu, ben seni İslam davetine çağırıyorum. Müslüman ol, selamete eresin ve Allah sana ecrini iki kat versin. Eğer yüz çevirirsen, üzerine Arisiyyîn’in (çiftçilerin/halkın) günahı yüklenir. Ve: "Ey Kitap Ehli! Gelin, bizimle sizin aranızda müşterek bir kelimeye: Yalnız Allah’a kulluk edelim, O’na hiçbir şeyi ortak koşmayalım ve birbirimizi Allah’tan başka rab edinmeyelim. Eğer yüz çevirirlerse deyin ki: Bizim Müslüman olduğumuza şahit olun." (Âl-i İmrân, 3:64)’ Ebû Süfyân anlatmaya devam etti: Herakliyus sözlerini bitirip mektubu okuyunca sarayda büyük bir gürültü koptu, sesler yükseldi ve biz dışarı çıkarıldık. Çıkarılınca arkadaşlarıma dedim ki: ‘İbn Ebî Kebşe’nin (Peygamber ﷺ) işi öyle bir hale geldi ki, Benî Esfer’in (Bizanslıların) kralı bile ondan korkuyor.’ Bundan sonra onun galip geleceğine dair inancım tamdı, nihayet Allah beni İslam’a hidayet edinceye kadar. İbn en-Nâtûr, İlya valisi ve Herakliyus’un Şam Hristiyanlarının başpiskoposu olarak şunu rivayet eder: Herakliyus İlya’ya geldiğinde bir sabah keyifsiz uyandı. Bazı patrikler ona, ‘Hal tavırlarını garip bulduk,’ dediler. İbn en-Nâtûr der ki: Herakliyus yıldızlara bakarak kehanette bulunan biriydi. Onlara şöyle dedi: ‘Gece yıldızlara baktığımda sünnet ehlinin kralının zuhur ettiğini gördüm. Bu ümmetten kimler sünnet olur?’ Onlar, ‘Yahudilerden başkası sünnet olmaz; onların işine aldırma, memleketinin şehirlerine emir ver de oradaki Yahudileri öldürsünler,’ dediler. Tam bu iş üzerindeyken Herakliyus’a Gassân kralının gönderdiği ve Allah Resûlü’nün ﷺ haberini getiren bir adam getirildi. Herakliyus onu sorguladıktan sonra, ‘Gidin bakın, sünnetli mi değil mi?’ dedi. Adama baktılar ve sünnetli olduğunu bildirdiler. Herakliyus ona Arapları sordu; o da, ‘Onlar da sünnet olurlar,’ dedi. Bunun üzerine Herakliyus, ‘İşte bu ümmetin kralı zuhur etmiştir,’ dedi. Sonra Herakliyus, Roma’daki ve ilim bakımından kendisine denk olan dostuna bir mektup yazdı. Kendisi de Humus’a hareket etti. Humus’tan ayrılmadan dostundan, Peygamber’in ﷺ zuhuru ve peygamberliği hakkındaki görüşünü tasdik eden bir cevap aldı. Bunun üzerine Herakliyus, Humus’taki kasrında Rum ileri gelenlerini topladı ve kapıların kapatılmasını emretti. Sonra çıkıp şöyle dedi: ‘Ey Rum topluluğu! Kurtuluş, hidayet ve mülkünüzün bekası istiyorsanız bu Peygamber’e biat edin!’ Onlar yaban eşekleri gibi kapılara hücum ettiler fakat kapıları kapalı buldular. Herakliyus onların nefretini görünce ve iman etmelerinden ümidini kesince, ‘Onları geri getirin,’ dedi. Ve ekledi: ‘Az önce söylediklerimle sadece dininizdeki sadakatinizi denemek istedim ve gördüm.’ Bunun üzerine ona secde ettiler ve ondan razı oldular. Herakliyus’un kıssasının sonu budur. Bu hadisi Zührî’den; Sâlih b. Keysân, Yûnus ve Ma’mer rivayet etmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Herakleios, Muhammed’in ﷺ karakterinde ve mesajında peygamberlik alametlerini tanıdı.
Bir ateşkes sırasında Herakleios, Kudüs’te Ebu Süfyan’a Peygamber ﷺ hakkında sorular sordu. Hadis, Ebu Süfyan’ın o sırada henüz Müslüman olmadığını ve Herakleios’un ona Peygamber’in ﷺ mesajı ve karakteri hakkında sorular yönelttiğini bildirir.
Rivayette Kudüs için kullanılan ad.
Çatışan tarafların birbirleriyle savaşmamayı kabul ettikleri süre.
Peygamber’in ﷺ mektubunda geçen bir terim; çeviride Herakleios’un tebaası veya çiftçileri olarak aktarılmıştır.
İbn Hacer gibi âlimler, Herakleios’un sorularının peygamberliğin tanınabilir özellikleriyle ilgili olduğunu açıklar: davetten önce güvenilir bir üne sahip olmak, ahitlere bağlı kalmak ve takipçilerin sayısının artması. Rivayet ayrıca, bir hasmın ağzından çıkan doğru sözün delil olabileceğini öğretir. Peygamber’in ﷺ çağrısı yalnızca Allah’a kulluk etmeye yöneltiyor ve imanı namaz, doğruluk, iffet ve akrabalık bağlarını gözetmekle birleştiriyordu.
- Aranızda anlaşmazlık bulunan biriyle karşı karşıya olsanız bile sözünüzü tutun.
- Zor konuşmalarda bile mesajınızı doğruluk ve güvenilir davranışla destekleyin.
- Allah’a kulluğu, namazı, iffeti ve akrabalık bağlarına özeni günlük tercihlerinizde görünür kılın.
Bu rivayet de vahyi ve Peygamber’in ﷺ ilk tecrübelerini ele alır; iki rivayet birlikte onun peygamberliğini ilk vahiy bağlamına yerleştirir.
Sahih al-Bukhari · #8 (Sahih)Hadis, Herakleios’un yalnızca Allah’a kulluk çağrısına ilişkin sorularında da görülen İslam’ın temelini ele alır.
40 Hadith van an-Nawawi · #12 (Sahih)Hadis, iyi bir Müslümanın kendisini ilgilendirmeyen şeyleri bırakmasını vurgular; bu rivayet ise imanın doğruluk ve güzel davranışlarda görüldüğünün altını çizer.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.