Kazâ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7174. hadis

Abu Humaid al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kazâ
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Humaid al-Sa'idi tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ عُرْوَةَ، أَخْبَرَنَا أَبُو حُمَيْدٍ السَّاعِدِيُّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي أَسَدٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَةٍ فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي‏.‏ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ ـ قَالَ سُفْيَانُ أَيْضًا فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ ـ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ، فَيَأْتِي يَقُولُ هَذَا لَكَ وَهَذَا لِي‏.‏ فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَيَنْظُرُ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْتِي بِشَىْءٍ إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَتَىْ إِبْطَيْهِ ‏"‏ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏ ثَلاَثًا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَصَّهُ عَلَيْنَا الزُّهْرِيُّ‏.‏ وَزَادَ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ قَالَ سَمِعَ أُذُنَاىَ وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنِي، وَسَلُوا زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ سَمِعَهُ مَعِي‏.‏ وَلَمْ يَقُلِ الزُّهْرِيُّ سَمِعَ أُذُنِي‏.‏ ‏{‏خُوَارٌ‏}‏ صَوْتٌ، وَالْجُؤَارُ مِنْ تَجْأَرُونَ كَصَوْتِ الْبَقَرَةِ‏.‏

Çeviri

Ebû Humeyd es-Sâidî anlatıyor: Nebî ﷺ, Benî Esed kabilesinden İbnü’l-Ütebiyye adında bir adamı zekât toplamakla görevlendirdi. Adam geri döndüğünde:

"Bu sizin için, bu da bana hediye edildi" dedi. Bunun üzerine Nebî ﷺ minbere çıktı (Süfyân ayrıca: Minbere yükseldi, dedi), Allah’a hamd ve senâda bulunduktan sonra şöyle buyurdu: "Bizim gönderdiğimiz memura ne oluyor ki dönüp de: 'Bu sizin, bu benim' diyor? Babasının ve annesinin evinde otursaydı da kendisine hediye verilip verilmeyeceğini görseydi ya! Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki, kim haksız yere bir şey alırsa, kıyamet günü onu boynunda taşıyarak getirecektir: Eğer deve ise böğürür, inek ise seslenir, koyun ise meleşir!" Sonra ellerini öylece kaldırdı ki koltuk altlarının beyazlığını gördük ve: "Tebliğ ettim değil mi?" diye üç defa tekrarladı. Süfyân dedi ki: Bu hadisi bize Zührî anlattı. Hişâm, babasından, Ebû Humeyd’den ekledi: "Kulaklarım işitti, gözlerim gördü; Zeyd b. Sâbit’e sorun, çünkü o da bunu benimle birlikte işitti." Zührî ise "kulağım işitti" demedi. {Huvâr} sestir; ciyâr da ineğin sesi gibi ses çıkarmaktır.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir kamu görevlisi, görevi nedeniyle aldığı hediyeleri şahsi olarak alıkoymamalıdır.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, İbnü’l-Uteybiyye’yi zekât toplamakla görevlendirdi. O geri dönüp malların bir kısmını şahsi hediye olarak nitelendirince, Peygamber ﷺ bu konuda cemaate hitap etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Zekât

İslam kurallarına göre ödenen ve dağıtılan zorunlu bir ibadet niteliğindeki yardımdır.

Minber

İmamın cemaate hitap ettiği, camideki yüksekçe yerdir.

Emanet

Bir kimseye tevdi edilen ve dürüstlükle, özenle yerine getirilmesi gereken sorumluluktur.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir kimsenin kamu görevinde bulunması nedeniyle aldığı hediyelerin kendiliğinden şahsi mülkü sayılmayacağı sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ’in ölçütü, kişinin bu hediyeyi görevi dışında, evinde de alıp alamayacağıdır. Hadis, kamu görevlilerini kişisel çıkarı kamu kaynaklarıyla karıştırmamaları konusunda uyarır ve Kıyamet Günü hesap vereceklerini vurgular. Fakihler bu tür hediyelerin kesin hükümlerini şartları ve yetkili makamın politikaları doğrultusunda ele alır.

Günümüz için dersler
  1. İşiniz veya göreviniz nedeniyle aldığınız hediyeleri bildirin ve kurumunuzun kurallarına uyun.
  2. Kişisel mülkünüzü, emanet edilen para ve mallardan kesin biçimde ayrı tutun.
  3. Bir hediye konusunda tereddüdünüz varsa önceden bağımsız bir yöneticiye veya denetim sorumlusuna danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.