Sahih al-Bukhari, 7182. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ. فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي، قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ، فَقَامَ إِلَيْهِ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَتَسَاوَقَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي، كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ". ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ". ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ " احْتَجِبِي مِنْهُ "، لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى.
İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Malik bana İbn Şihab'dan, o da Urve b. Zübeyr'den, o da Peygamber'in ﷺ eşi Aişe'den rivayet etti. Aişe şöyle dedi: Utbe b. Ebi Vakkas, kardeşi Sa'd b. Ebi Vakkas'a vasiyet ederek:
"Zem'a'nın cariyenin oğlu bendendir, onu himayene al" demişti. Mekke'nin fethedildiği yıl Sa'd çocuğu aldı ve: "Bu benim kardeşimin oğludur, onu bana vasiyet etmişti" dedi. Bunun üzerine Abd b. Zem'a ayağa kalkıp: "O benim kardeşimdir ve babamın cariyenin oğludur; babamın döşeğinde doğmuştur" dedi. Her ikisi de meseleyi Allah'ın Resulü'ne ﷺ arz ettiler. Sa'd: "Ey Allah'ın Resulü! Bu benim kardeşimin oğludur, onu bana vasiyet etmişti" dedi. Abd b. Zem'a ise: "O benim kardeşimdir ve babamın cariyenin oğludur; babamın döşeğinde doğmuştur" dedi. Allah'ın Resulü ﷺ: "Ey Abd b. Zem'a, çocuk senindir" buyurdu. Sonra Allah'ın Resulü ﷺ: "Çocuk döşek sahibinindir, zina eden için ise sadece taş vardır" buyurdu. Daha sonra Sevde bint Zem'a'ya, Utbe'ye olan benzerliğini gördüğü için: "Ondan hicap et (kendini ondan ört)" buyurdu. Çocuk, Allah Teala'ya kavuşuncaya kadar onu bir daha görmedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Nesep evlilik yatağına göre belirlenir; dış görünüşteki benzerlik bu kuralı değiştirmez.
Mekke'nin fethi sırasında bir çocuğun nesebi hakkında anlaşmazlık çıktı. Sa'd, kardeşi Utbe'nin bir sözüne dayanırken Abd ibn Zam'a, çocuğun babasının yatağında doğduğunu belirtti. Peygamber ﷺ çocuğu Abd'e verdi ve Utbe'ye benzemesi nedeniyle Sevde'ye ondan uzak durmasını emretti.
Çocuğun dünyaya geldiği evlilik ilişkisi; nesebin belirlenmesinde hukuki dayanak sayılır.
Zina eden erkek; bu hüküm ona tek başına nesep iddiasında bulunma hakkı vermez.
Mahrem olmayan bir erkekle ilişkide örtünme ve davranış kurallarına uyma emri.
Klasik fakihler, “Çocuk yatağa aittir” ifadesinden, geçerli bir çürütme sebebi olmadıkça evlilik içinde kurulan nesebin hukuken öncelikli olduğu sonucunu çıkarırlar. Zina eden bir erkeğin iddiası tek başına nesep tesis etmez. Peygamber ﷺ çocuğu Abd ibn Zam'a'nın yanında bıraktı; ancak Utbe'ye çok benzemesi nedeniyle tedbir olarak Sevde'ye ondan uzak durmasını emretti. Âlimler burada nesep hakkındaki hukuki hüküm ile kişisel ilişkilerde ihtiyatlı davranma arasındaki farkı ele alırlar.
- Aile anlaşmazlıklarını yetkili bir hâkime taşıyın; iddiaları yalnızca bir aile üyesinin sözüne değil, kabul edilmiş hukuki dayanaklara bağlayın.
- Bağlayıcı hukuki hüküm ile kişiler arası ilişkilerdeki ihtiyatı birbirinden ayırın.
- İlgililerin onurunu koruyun ve nesep gibi hassas konuları düşüncesizce konuşmayın.
Bu rivayet biçimi çocuk hakkındaki aynı anlaşmazlığı anlatır ve çocuğun evlilik yatağına nispet edilmesi kuralını yineler.
Sahih al-Bukhari · #7183 (Sahih)Bu hadis, hukuki değerlendirme ve hâkimin mevcut delillere dayanarak hüküm verme sorumluluğu konusuyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.