Sahih al-Bukhari, 7218. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قِيلَ لِعُمَرَ أَلاَ تَسْتَخْلِفُ قَالَ إِنْ أَسْتَخْلِفْ فَقَدِ اسْتَخْلَفَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي أَبُو بَكْرٍ، وَإِنْ أَتْرُكْ فَقَدْ تَرَكَ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَثْنَوْا عَلَيْهِ فَقَالَ رَاغِبٌ رَاهِبٌ، وَدِدْتُ أَنِّي نَجَوْتُ مِنْهَا كَفَافًا لاَ لِي وَلاَ عَلَىَّ لاَ أَتَحَمَّلُهَا حَيًّا وَمَيِّتًا.
Muhammed b. Yusuf bize rivayet etti, Süfyan bize haber verdi, Hişam b. Urve'den, o da babasından, Abdullah b. Ömer'den – Allah her ikisinden de razı olsun – nakletti: Ömer'e denildi ki:
"Halife tayin etmeyecek misiniz?" O şöyle cevap verdi: "Eğer halife tayin edersem, benden daha hayırlı olan Ebu Bekir bunu yapmıştır. Eğer bırakırsam, benden daha hayırlı olan Resûlullah ﷺ bunu yapmıştır." Bunun üzerine insanlar onu övdüler. Ömer ise dedi ki: "İnsanlar bu konuda ya istekli ya da korkuludur. Ben ne sevap ne de azap görerek bundan kurtulmayı dilerdim; bu yükü ne hayatta ne de ölümde taşımak isterim."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, liderliği bir şeref değil, ağır bir sorumluluk olarak görüyordu.
Liderden sonra yönetimi üstlenecek bir kişiyi belirlemek.
Ömer, bu ağır görevin sonuçlarından ve hesabından muaf olmayı umuyordu.
Âlimler bu rivayetten, hem bir halef tayin etmenin hem de seçimi başkalarına bırakmanın caiz olduğu sonucunu çıkarırlar: Ebû Bekir Ömer’i tayin etmiş, Peygamber ﷺ ise bir halef belirlememiştir. Rivayet, bu yöntemlerden herhangi birini tek doğru seçenek olarak öngörmez. Ayrıca liderliğin, liderin hesabını vereceği bir emanet olduğunu ve arzulanan bir makam olmadığını vurgular. Sünnî fıkıh mezhepleri bu rivayetten halefiyet için belirli ve sabit bir usul çıkarmaz.
- Bir liderlik görevini düşünürken yalnızca makamı isteyip istemediğinizi değil, sorumluluğu taşıyıp taşıyamayacağınızı sorun.
- Önemli görevlendirmelerde kişisel çıkarı değil, liyakati ve güvenilirliği esas alın.
- Liderlik yapan kişi, kararların sonuçları olduğunu ve bunların hesabını vereceğini bilmelidir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.