Kazâ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7219. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kazâ
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ خُطْبَةَ، عُمَرَ الآخِرَةَ حِينَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ، وَذَلِكَ الْغَدُ مِنْ يَوْمٍ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَشَهَّدَ وَأَبُو بَكْرٍ صَامِتٌ لاَ يَتَكَلَّمُ قَالَ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَعِيشَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَدْبُرَنَا ـ يُرِيدُ بِذَلِكَ أَنْ يَكُونَ آخِرَهُمْ ـ فَإِنْ يَكُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ جَعَلَ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ نُورًا تَهْتَدُونَ بِهِ بِمَا هَدَى اللَّهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَانِي اثْنَيْنِ، فَإِنَّهُ أَوْلَى الْمُسْلِمِينَ بِأُمُورِكُمْ، فَقُومُوا فَبَايِعُوهُ‏.‏ وَكَانَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ قَدْ بَايَعُوهُ قَبْلَ ذَلِكَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، وَكَانَتْ بَيْعَةُ الْعَامَّةِ عَلَى الْمِنْبَرِ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ لأَبِي بَكْرٍ يَوْمَئِذٍ اصْعَدِ الْمِنْبَرَ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى صَعِدَ الْمِنْبَرَ، فَبَايَعَهُ النَّاسُ عَامَّةً‏.‏

Çeviri

Enes bin Mâlik (radıyallahu anh) şöyle rivayet etmiştir: Peygamber ﷺ'in vefat ettiği günün ertesi günü Ömer'in minbere oturup yaptığı ikinci hutbesini dinledim. Ömer teşehhüd okurken Ebû Bekir susuyor, konuşmuyordu. Ömer dedi ki:

"Ben Resûlullah ﷺ'in hepimizden sonra yaşamasını, yani en son onun vefat etmesini umuyordum. Fakat eğer Muhammed ﷺ vefat ettiyse, şüphesiz Yüce Allah aranızda bir nur bırakmıştır ki, Allah'ın Muhammed ﷺ'i hidayete erdirdiği şekilde siz de bu nurla hidayet bulursunuz. Şüphesiz Resûlullah ﷺ'in dostu ve mağaradaki iki kişiden ikincisi olan Ebû Bekir, işlerinizi yönetmeye müslümanların en layık olanıdır. Haydi kalkın ve ona biat edin." Onlardan bir grup daha önce Sakîfet-i Benî Sâide'de ona biat etmişti, ancak genel biat minberde gerçekleşti. Zührî, Enes bin Mâlik'ten naklen şöyle demiştir: O gün Ömer'in Ebû Bekir'e "Minbere çık" dediğini duydum. Ebû Bekir minbere çıkana kadar ona ısrar etti; nihayet minbere çıktığında herkes kendisine biat etti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ vefat ettikten sonra Ömer, Ebû Bekir’e biat edilmesi çağrısında bulundu.

Arka plan ve bağlam

Konuşma, Peygamber ﷺ’in vefatından sonraki gün yapıldı. Bir grup, Beni Saide sakifesinde Ebû Bekir’e biat etmişti; genel biat ise minberin yanında gerçekleşti.

Kavramlar ve açıklamalar
Teşehhüd

Resmî bir konuşmanın başlangıcında da okunan iman şehadeti.

Biat

Meşru yönetim çerçevesinde destek ve itaat yönünde verilen kamusal söz.

Mağaradaki iki kişiden ikincisi

Hicret sırasında ve mağarada kaldıkları süre boyunca Peygamber ﷺ’in yol arkadaşı olan Ebû Bekir’e işaret eder.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, yönetimin devri sırasında istişarenin, kamuoyu onayının ve topluluk birliğini korumanın önemini çıkarırlar. Ömer, Ebû Bekir’in Peygamber ﷺ ile yakın arkadaşlığına ve Müslümanlara önderlik etmeye uygunluğuna dikkat çekti. Rivayet tarihî biatı anlatır; ancak tek başına her dönemdeki her halefiyet için genel bir usul belirlemez. Fıkıh ekolleri yönetim ve itaati adalet ve toplum yararı gibi daha geniş ilkeler çerçevesinde ele alır.

Günümüz için dersler
  1. Liderlik değişimlerinde meşru ve toplulukça benimsenen anlaşmaları destekleyin, ayrılıktan kaçının.
  2. Topluluk içinde sorumluluklar verilirken liyakati ve hizmeti gözetin.
  3. Zorlu bir geçiş sürecinde insanları bir arada tutmak için açık ve saygılı iletişim kurun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.