Sahih al-Bukhari, 7369. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، وَابْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْأَلُهُمَا، وَهْوَ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ، فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ، وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ، وَسَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ. فَقَالَ " هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ ". قَالَتْ مَا رَأَيْتُ أَمْرًا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ. فَقَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِي، وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا ". فَذَكَرَ بَرَاءَةَ عَائِشَةَ. وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ.
Bize el-Uveysî anlattı, bize İbrâhim anlattı, Sâlih’ten, o da İbn Şihâb’dan nakletti: Urve, İbnü’l-Müseyyeb, Alkame b. Vakkâs ve Ubeydullâh bana Âişe’den (Allah ondan razı olsun) İfk Hadisesi sırasında şunları rivayet etti: Âişe şöyle dedi:
“Vahiy geciktiğinde Resûlullah ﷺ, eşinden ayrılma meselesinde kendilerine danışmak üzere Ali b. Ebî Tâlib ve Üsâme b. Zeyd’i çağırdı. Üsâme, onun masumiyeti hakkında bildiklerine dayanarak lehte görüş bildirdi; Ali ise: ‘Allah sana darlık getirmedi, ondan başka kadınlar çoktur. Cariyeye sor, sana doğruyu söyler’ dedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ Berîre’ye: ‘Şüpheleneceğin bir şey gördün mü?’ diye sordu. O da: ‘Onun, ailesinin hamurunu korumasız bırakıp uyuyan küçük bir kız olduğundan ve evcil hayvanların gelip onu yediğinden başka bir şey görmedim’ diye cevap verdi. Sonra Resûlullah ﷺ minbere çıkıp şöyle buyurdu: ‘Ey Müslümanlar! Eşime iftira atarak beni inciten kimseye karşı bana kim özür dileyebilir (kim yardımcı olur)? Vallahi ben eşim hakkında hayırdan başka bir şey bilmiyorum.’ Daha sonra Âişe’nin masumiyetini dile getirdi.” Ebû Üsâme de bunu Hişâm’dan rivayet etmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ başkalarına danıştı ve Aişe’yi iftiraya karşı savundu.
Bu olay, Aişe’ye asılsız suçlamalar yöneltildiği ve vahyin bir süre geciktiği İfk Hadisesi sırasında yaşandı. Peygamber ﷺ Usame bin Zeyd ve Ali bin Ebu Talib’e danıştı, Berire’ye gördüklerini sordu ve eşini savunmak için topluluğa hitap etti.
Kur’an’da reddedilen, Aişe’ye yönelik asılsız suçlama.
Aişe’nin uyurken bıraktığı, evcil hayvanların yediği hamur.
Bir karar vermeden önce başkalarından görüş isteme.
Klasik âlimler bu rivayetten, önemli bir konuda belirsizlik olduğunda yöneticiler dâhil herkesin danışmasının uygun olduğu sonucunu çıkarırlar. Danışman, bildiklerine dayanarak dürüstçe konuşmalıdır: Usame, Aişe’nin iyi şöhretini vurgularken Ali, Berire’ye sorarak olayın araştırılmasını tavsiye etti. Peygamber ﷺ, suçlamaların delil olmadan yayılmaması gerektiğini ve bir kişinin onuruna yönelik haksızlığın açıkça reddedilebileceğini gösterdi. Fıkıh mezhepleri genel olarak iftirayı yasaklar ve kişinin onurunu korumayı gerekli görür; ancak bu rivayet tek başına hukukî delil kurallarının kapsamlı bir açıklaması değildir.
- Ciddi bir konu belirsiz olduğunda güvenilir kişilere danış.
- Olayları dikkatle araştırmadan bir suçlamayı paylaşma.
- Bir kişinin onurunu doğru sözlerle savun ve gerçekten bildiklerinle yetin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.