Allah'ın Birliği ve Eşsizliği · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7439. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Allah'ın Birliği ve Eşsizliği
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ زَيْدٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ لاَ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ، إِلاَّ كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ـ ثُمَّ قَالَ ـ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ‏.‏ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ، وَأَصْحَابُ الأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ، وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ، وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ، ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلاَ وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا، فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلاَ وَلَدٌ، فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا‏.‏ فَيُقَالُ اشْرَبُوا‏.‏ فَيَتَسَاقَطُونَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ‏.‏ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا ـ قَالَ ـ فَيَأْتِيهِمُ الْجَبَّارُ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَلاَ يُكَلِّمُهُ إِلاَّ الأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ‏.‏ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ، وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً، فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا، ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَىْ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ ‏"‏ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ، عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلاَلِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ، لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ، الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ، فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ، حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا، فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ، قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ، وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ، فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ، فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا، ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا، ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ‏.‏ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا ‏{‏إِنَّ اللَّهَ لاَ يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا‏}‏ ‏"‏ فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي‏.‏ فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنَ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ إِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ، فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ، وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ، فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمُ اللُّؤْلُؤُ، فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمُ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلاَءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمُ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلاَ خَيْرٍ قَدَّمُوهُ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû Saîd el-Hudrî anlatıyor: Biz sorduk:

"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Kıyamet gününde Rabbimizi görecek miyiz?" Buyurdular ki: "Hava açık olduğunda güneşi ve ayı görmekte zorlanır mısınız?" Dedik ki: "Hayır." Buyurdular ki: "İşte o gün Rabbinizi görmekte de öylece zorlanmayacaksınız." Sonra şöyle buyurdular: "Bir münadi seslenecek: 'Herkes taptığı şeyin peşinden gitsin!' Haç sahipleri haçlarıyla, putperestler putlarıyla, her ilahın mensupları da ilahlarıyla giderler. Geriye sadece Allah'a ibadet edenler kalır; iyisiyle kötüsüyle ve Ehl-i Kitap'tan bazı kimseler. Sonra Cehennem getirilir, serap gibi görünür. Yahudilere sorulur: 'Neye tapardınız?' Derler ki: 'Allah'ın oğlu Üzeyr'e tapardık.' Onlara denir ki: 'Yalan söylediniz; Allah'ın ne eşi ne de çocuğu vardır. Şimdi ne istiyorsunuz?' Derler ki: 'Bize su vermeni istiyoruz.' Denir ki: 'İçin,' ve hepsi Cehenneme dökülür. Sonra Hristiyanlara sorulur: 'Neye tapardınız?' Derler ki: 'Allah'ın oğlu Mesih'e tapardık.' Denir ki: 'Yalan söylediniz; Allah'ın ne eşi ne de çocuğu vardır. Ne istiyorsunuz?' Derler ki: 'Bize su vermeni istiyoruz.' Denir ki: 'İçin,' ve onlar da dökülür. Sadece Allah'a ibadet edenler, iyisiyle kötüsüyle kalınca onlara sorulur: 'İnsanlar gidip de sizi burada tutan nedir?' Derler ki: 'Biz dünyada onlardan daha muhtaç olduğumuz halde onlardan ayrıldık. Bir münadinin 'Herkes taptığının peşinden gitsin' dediğini duyduk. Biz ise Rabbimizi bekliyoruz.' Sonra Cebrâil veya Allah Teâlâ onlara ilk gördüklerinden farklı bir surette gelir ve 'Ben sizin Rabbinizim' der. Onlar da 'Sen bizim Rabbimiz değilsin' derler. O an yalnızca peygamberler konuşur. Onlara sorulur: 'Sizinle O'nun arasında tanıyacağınız bir alamet var mı?' Derler ki: 'Baldır.' Bunun üzerine Allah baldırını açar ve her mümin secdeye kapanır. Ancak gösteriş ve şöhret için secde edenlerin sırtları tek bir parça halinde donup kalır, secde edemezler. Sonra Cehennem'in üzerine köprü kurulur." Biz sorduk: "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Köprü nedir?" Buyurdular ki: "Kaygan, üzerinde kancalar, pençeler ve uçları kıvrık dikenler bulunan bir yoldur; Necid'deki Sa'dan bitkisi gibidir. Müminlerin kimi göz açıp kapayıncaya kadar, kimi şimşek, rüzgar, hızlı at veya deve gibi geçer. Kimi selametle kurtulur, kimi sıyrıklarla kurtulur, kimi de Cehennem ateşine düşer. Sonuncusu sürüklenerek geçer. Siz, hakkınız olduğu kesinleşmiş bir konuda bana ne kadar ısrarcı olabiliyorsanız, o gün müminler de kardeşleri için Cebbar olan Allah'a o kadar ısrarla şefaat ederler. Kendileri kurtulunca derler ki: 'Rabbimiz! Kardeşlerimiz bizimle namaz kılar, oruç tutar ve hayır işlerdi.' Allah Teâlâ buyurur: 'Gidin, kalbinde bir dinar ağırlığında iman bulunan kimseyi çıkarın.' Allah onların suretlerini ateşe haram kılar. Giderler, bazılarını ayak bileklerine, bazılarını diz kapaklarına kadar ateşe batmış bulurlar ve tanıdıklarını çıkarırlar. Döndüklerinde Allah buyurur: 'Gidin, kalbinde yarım dinar ağırlığında iman bulunanı çıkarın.' Tanıdıklarını çıkarıp dönerler. Allah buyurur: 'Gidin, kalbinde zerre ağırlığında iman bulunanı çıkarın.' Böylece tanıdıklarını çıkarırlar." Ebû Saîd dedi ki: "Bana inanmıyorsanız şu ayeti okuyun: {Şüphesiz Allah zerre kadar zulüm etmez; yapılan iyilik varsa onu kat kat artırır.} (Nisa, 40)" Peygamber ﷺ ekledi: "Sonra peygamberler, melekler ve müminler şefaat eder. En son Cebbar olan Allah buyurur ki: 'Şefaat bana kaldı.' Ateşten bir avuç alır, yanmış kavimleri çıkarır. Cennet kapısındaki Hayat Suyu denilen nehre atılırlar. Sel yatağındaki tohum gibi nehrin kıyısında biterler. Taşın veya ağacın yanında nasıl yetiştiğini görmüşsünüzdür; güneşe bakan tarafı yeşil, gölgede kalan tarafı beyaz olur. İnci gibi parlayarak çıkarlar, boyunlarına halkalar takılır ve Cennete girerler. Cennet ehli der ki: 'Bunlar Rahman'ın azatlılarıdır; hiçbir amel yapmadan ve önceden gönderdikleri bir hayır olmadan Cennete girdiler.' Onlara denir ki: 'Gördüğünüz her şey ve bir misli daha sizin içindir.'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Allah, müminlere rahmetini ihsan eder ve Son Gün’de şefaati kabul eder.

Kavramlar ve açıklamalar
Tevhid

Yalnızca Allah’ın ibadet edilmeye hakkı olduğuna inanmak.

Sırat

Rivayete göre Cehennem’in üzerine kurulacak köprü.

Şefaat

Allah’ın izin verdiği şefaat; Son Gün’de müminler için aracılık etmek gibi.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer gibi âlimler, bu rivayetin müminlerin ahirette Allah’ı, O’na layık bir biçimde ve O’nu yaratılmışlara benzetmeden göreceğini doğruladığını açıklar. Ayrıca şefaatin yalnızca Allah’ın izniyle gerçekleştiğini; iman, samimi ibadet ve Allah’ın rahmetinin nihai kurtuluşta bir araya geldiğini vurgularlar. Secdeyle ilgili bölüm de gösteriş amacıyla yapılan ibadete karşı uyarır: samimiyetten yoksun dış ameller fayda vermez.

Günümüz için dersler
  1. İyi amelleri yalnızca Allah rızası için yaparak ibadetini gösterişten arındır.
  2. Namaz kılmaya ve oruç tutmaya devam et; desteğe ihtiyaç duyan mümin kardeşlerinle ilgilen.
  3. Allah’tan imanda sebat ve rahmetini ummayı dile; amellerine güvenme.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.