Sahih al-Bukhari, 7555. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كَانَ بَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جُرْمٍ وَبَيْنَ الأَشْعَرِيِّينَ وُدٌّ وَإِخَاءٌ، فَكُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقُرِّبَ إِلَيْهِ الطَّعَامُ فِيهِ لَحْمُ دَجَاجٍ، وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ إِلَيْهِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا ف��قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ لاَ آكُلُهُ. فَقَالَ هَلُمَّ فَلأُحَدِّثْكَ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ " أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ". فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، ثُمَّ انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا حَلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَحْمِلُنَا، وَمَا عِنْدَهُ مَا يَحْمِلُنَا، ثُمَّ حَمَلَنَا، تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ فَقَالَ " لَسْتُ أَنَا أَحْمِلُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، إِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ، وَتَحَلَّلْتُهَا ".
Zehdem şöyle anlattı: Cerm kabilesi ile Eş'arîler arasında dostluk ve kardeşlik vardı. Bir gün Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin yanında otururken kendisine içinde tavuk eti bulunan bir yemek getirildi. Yanında da Benî Teymullah'tan, mevâlîdenmiş gibi görünen bir adam vardı. Ebû Mûsâ onu yemeğe davet etti, ancak adam:
"Ben tavuğun pis şeyler yediğini gördüm ve tavuk eti yemeyeceğime dair yemin ettim" dedi. Ebû Mûsâ ona: "Gel, sana bu konuda bir şey anlatayım. Bir grup Eş'arî ile birlikte binek istemek üzere Peygamber ﷺ'e gittim. Peygamber ﷺ: 'Vallahi sizi bindirmem ve benim size bindirecek bir şeyim de yok' buyurdu. Sonra Peygamber ﷺ'e ganimet develeri getirildi ve bizi sordu: 'Eş'arî grubu nerede?' diye. Bunun üzerine bize beş adet beyaz ayaklı deve verilmesini emretti ve biz yola çıktık. Kendi kendimize: 'Ne yaptık biz? Resûlullah ﷺ bizi bindirmeyeceğine ve bindirecek bir şeyi olmadığına dair yemin etti, sonra da bize binek verdi. Resûlullah ﷺ'e yeminini unutturduk! Vallahi asla felah bulamayacağız' dedik. Hemen geri dönüp durumu kendisine hatırlattık. O da şöyle buyurdu: 'Sizi ben bindirmedim, Allah bindirdi. Vallahi ben bir şeye yemin eder de ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Yemin eden kişi daha iyi olanı seçmeli ve yemininin kefaretini vermelidir.
Binmek veya yük taşımak için kullanılan hayvanlar.
Bağlayıcı bir yemini bozan kişinin yerine getirmesi gereken belirlenmiş karşılık; bunun hükümleri Kur’an’da ve İslam fıkhında yer alır.
Bağlama göre azat edilmiş kişi veya müttefik gibi anlamlara gelebilen bir terim.
Âlimler bu rivayetten, kişinin yeminini daha iyi ve meşru bir tercihin önüne koymaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Daha iyi olanı yapmak için bağlayıcı bir yemini bozan kişi, belirlenmiş kefareti yerine getirir. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu kefaretin şartlarını ve ayrıntılarını ele alır; rivayet, daha iyi seçeneğin öncelikli olduğu ve yeminin telafi edilmesi gerektiği yönündeki genel ilkeyi bildirir. Peygamber ﷺ rızkı Allah’a nispet ederken kişiye yemininden doğan sorumluluğunu da yerine getirmeyi öğretmiştir.
- Aceleyle yemin etmeyin; dikkatli konuşun ve yalnızca gerektiğinde yemin edin.
- Yemin ile daha iyi ve meşru bir davranış çatışırsa daha iyi olanı seçin ve belirlenmiş kefareti verin.
- Aldığınız yardım ve rızkı nihayetinde Allah’a nispet ederken kendi yükümlülüklerinizi de yerine getirin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.