Sahih Muslim, 1221. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُنِيخٌ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ لِي " أَحَجَجْتَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ . فَقَالَ " بِمَ أَهْلَلْتَ " . قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ " فَقَدْ أَحْسَنْتَ طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَحِلَّ " . قَالَ فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ بَنِي قَيْسٍ فَفَلَتْ رَأْسِي ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ . قَالَ فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ - رضى الله عنه - فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا مُوسَى - أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ - رُوَيْدَكَ بَعْضَ فُتْيَاكَ فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي النُّسُكِ بَعْدَكَ . فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ كُنَّا أَفْتَيْنَاهُ فُتْيَا فَلْيَتَّئِدْ فَإِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَادِمٌ عَلَيْكُمْ فَبِهِ فَائْتَمُّوا . قَالَ فَقَدِمَ عُمَرُ - رضى الله عنه - فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّ كِتَابَ اللَّهِ يَأْمُرُ بِالتَّمَامِ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ .
Muhammed b. el-Müsennâ ve İbn Beşşâr bize rivayet etti; İbnü'l-Müsennâ dedi ki: Muhammed b. Ca'fer bize rivayet etti, Şu'be bize haber verdi, Kays b. Müslim'den, o da Târık b. Şihâb'dan, o da Ebû Mûsâ'dan rivayet etti. Ebû Mûsâ şöyle dedi:
"Resûlullah ﷺ Batn-ı Bathâ'da konaklamışken yanına vardım. Bana: 'Hac yaptın mı?' diye sordu. Ben: 'Evet,' dedim. Buyurdu ki: 'Neye niyetle telbiye getirdin?' Dedim ki: 'Lebbeyk, Nebî ﷺ'ün ihramı gibi bir ihramla.' Buyurdu ki: 'Çok güzel yaptın. Beyt'i ve Safa ile Merve'yi tavaf et, sonra ihramdan çık.'" Ebû Mûsâ devamla dedi ki: "Beyt'i ve Safa ile Merve'yi tavaf ettim, sonra Benî Kays'tan bir kadının yanına gittim ve o benim başımı bitlerden arındırdı. Sonra hac için yeniden ihrama girdim." Dedi ki: "Ben insanlara bu şekilde fetva veriyordum, ta ki Ömer'in –Allah ondan razı olsun– hilafeti dönemine kadar. Bir adam ona: 'Ey Ebû Mûsâ –veya Ey Abdullah b. Kays– bazı fetvalarında acele etme, çünkü Emîrü'l-mü'minîn senden sonra menasik konusunda neyi yeni hükme bağladı bilmiyorsun,' dedi. Bunun üzerine Ebû Mûsâ: 'Ey insanlar! Kime bir fetva verdiysem dikkatli olsun, zira Emîrü'l-mü'minîn size gelecek, artık ona uyun,' dedi." Ömer –Allah ondan razı olsun– gelince bu durumu kendisine anlattım. O da şöyle buyurdu: 'Eğer Allah'ın Kitabı'nı esas alırsak, şüphesiz Allah'ın Kitabı tamamlamayı emreder. Eğer Resûlullah ﷺ'ün Sünneti'ni esas alırsak, Resûlullah ﷺ kurban yerine ulaşmadan ihramdan çıkmamıştır.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebû Mûsâ Peygamber ﷺ’i örnek alır; ancak görüş ayrılığı olduğunda Ömer’e başvurur.
Hac veya umre yapan kişinin ibadet niyetini bildirdiği yakarış.
Hacının belirli davranışlardan ve şeylerden kaçındığı kutsal ibadet hâli.
Hac sırasında kurban edilmek üzere ayrılan hayvan; kurban kesim yerine ulaşması ihramın sona ermesiyle bağlantılıydı.
Âlimler, Ebû Mûsâ’nın davranışından, Ömer’in farklı bir görüşte olduğunu öğrendiğinde bir sahabinin fetvasını gözden geçirdiği sonucunu çıkarırlar. Ömer, görüşünü hem Kur’an’daki ibadeti tamamlama emriyle hem de kurbanlık hayvanı varacağı yere ulaşıncaya kadar ihramlı kalan Peygamber ﷺ’in uygulamasıyla desteklemiştir. Bu, dinî hüküm verirken dikkatli olmayı ve vahiy ile sünnetten delil getirmenin önemini gösterir. Fakihler, bu tür rivayetlere dayanarak temettü haccının ve ihramdan çıkmanın hükümlerini ele alır; fıkıh mezhepleri ayrıntıları farklı biçimlerde açıklar.
- Dinî bir soruyla karşılaştığınızda, Kur’an ve sünnetteki hangi delillerin konuya uygulanacağını araştırın.
- Güvenilir bir delil veya uzman görüşü yeni bir açıklık sağladığında hükmünüzü gözden geçirin.
- Emin olmadığınızda kesin bir fetva vermeyin; konuyu bilgi ve sorumluluk sahibi birine danışın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.