Sahih Muslim, 1560. hadis
Abu Hurayrah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Harmala ibn Yahya at‑TujibiMuslim'e aktardıحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Sa'id ibn al‑Musayyabسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ
- 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ سَارَ لَيْلَهُ حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهُ الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلاَلٍ " اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَ " . فَصَلَّى بِلاَلٌ مَا قُدِّرَ لَهُ وَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَلَمَّا تَقَارَبَ الْفَجْرُ اسْتَنَدَ بِلاَلٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُوَاجِهَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْ بِلاَلاً عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ بِلاَلٌ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى ضَرَبَتْهُمُ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَىْ بِلاَلُ " . فَقَالَ بِلاَلٌ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ - بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ - بِنَفْسِكَ قَالَ " اقْتَادُوا " . فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الصَّلاَةَ فَصَلَّى بِهِمُ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " مَنْ نَسِيَ الصَّلاَةَ فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ { أَقِمِ الصَّلاَةَ لِذِكْرِي} " . قَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا لِلذِّكْرَى .
Harmele b. Yahya et-Tücîbî bana anlattı: İbn Vehb bize haber verdi, Yûnus bana haber verdi, İbn Şihâb'dan, Saîd b. Müseyyeb'den, Ebû Hüreyre'den rivayetle: Resûlullah ﷺ Hayber Seferi'nden dönerken gece yol aldı, uyku bastırınca konakladı ve Bilâl'e:
"Bu gece bizim için nöbet tut" buyurdu. Bilâl kendisine takdir edildiği kadar namaz kıldı; Resûlullah ﷺ ve ashabı ise uyudular. Fecir vakti yaklaşınca Bilâl, yüzünü doğuya dönerek bineğine yaslandı, ancak orada yaslanmış haldeyken gözlerine uyku galip geldi. Ne Resûlullah ﷺ ne Bilâl ne de ashabından hiç kimse güneş üzerlerine doğuncaya kadar uyanamadı. İlk uyanan Resûlullah ﷺ oldu; telaşla: "Ey Bilâl!" diye seslendi. Bilâl: "Anam babam sana feda olsun ey Allah'ın Resûlü! Sizi alan uyku beni de aldı" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayvanları çekin" buyurdu. Bunun üzerine hayvanlarını biraz ilerlettikten sonra Resûlullah ﷺ abdest aldı ve Bilâl'e emretti; Bilâl kamet getirdi ve Resûlullah ﷺ onlara sabah namazını kıldırdı. Namazı bitirince şöyle buyurdu: "Kim bir namazı unutursa, hatırladığı zaman onu kılsın. Zira Allah: {Beni anmak için namaz kıl} buyurmuştur." Yûnus dedi ki: İbn Şihâb bu ayeti "hatırlamak için" şeklinde okurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Uyku veya unutma nedeniyle namazı kaçıran kişi, uyanır uyanmaz ya da hatırladığında namazını kılmalıdır.
Peygamber ﷺ ve ashabı, Hayber seferinden dönerken uyuyakaldıkları için sabah namazını kaçırdılar. Uyandıklarında bineklerini başka bir yere götürdüler, abdest aldılar ve cemaatle namaz kıldılar.
Farz cemaat namazı başlamadan hemen önce yapılan çağrı.
Farz namazı, belirlenmiş vakti çıktıktan sonra kılmak.
Âlimler buradan, uyku veya unutma nedeniyle istemeden farz namazı kaçıran kişinin uyandığında ya da hatırladığında hemen kılması gerektiği sonucunu çıkarır; benzer bir vakte kadar ertelemesi gerekmez. Dört Sünni fıkıh mezhebi, kaçırılan farz namazın kaza edilmesini vacip kabul eder. Bu olay ayrıca, Bilâl’in yaptığı gibi kişi uyanmak için samimiyetle önlem aldığında uykunun tek başına ihmal sayılmayacağını öğretir. Âlimler, namazdan önce bineklerin yerinin değiştirilmesini, uykunun bastırdığı mekândan uzaklaşmaya yönelik pratik bir tedbir olarak zikreder.
- Namaz vakti çıktıktan sonra uyanırsan, kaçırdığın namazı uyanır uyanmaz kıl.
- Yolculukta veya başka zorlu koşullarda, namazı vaktinde kılmak için somut önlemler al.
- Başkalarının namazı vaktinde kılmasına yardımcı ol; ancak uykunun bazen kişiyi istemeden bastırabileceğini de kabul et.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.