Namaz Kitabı - Yolcular · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 1739. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namaz Kitabı - Yolcular
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Muslim'den Zurara'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn al‑Muthanna al‑AnaziMuslim'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ
  2. 2Muhammad ibn Abu Adiمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ
  3. 3Sa'idسَعِيدٍ
  4. 4Qatadaقَتَادَةَ
  5. 5Zuraraزُرَارَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، أَنَّ سَعْدَ بْنَ هِشَامِ بْنِ عَامِرٍ، أَرَادَ أَنْ يَغْزُوَ، فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ فَأَرَادَ أَنْ يَبِيعَ عَقَارًا لَهُ بِهَا فَيَجْعَلَهُ فِي السِّلاَحِ وَالْكُرَاعِ وَيُجَاهِدَ الرُّومَ حَتَّى يَمُوتَ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ لَقِيَ أُنَاسًا مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ فَنَهَوْهُ عَنْ ذَلِكَ وَأَخْبَرُوهُ أَنَّ رَهْطًا سِتَّةً أَرَادُوا ذَلِكَ فِي حَيَاةِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَهَاهُمْ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ أَلَيْسَ لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا حَدَّثُوهُ بِذَلِكَ رَاجَعَ امْرَأَتَهُ وَقَدْ كَانَ طَلَّقَهَا وَأَشْهَدَ عَلَى رَجْعَتِهَا فَأَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى أَعْلَمِ أَهْلِ الأَرْضِ بِوِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَنْ قَالَ عَائِشَةُ ‏.‏ فَأْتِهَا فَاسْأَلْهَا ثُمَّ ائْتِنِي فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهَا فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا لأَنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهِمَا إِلاَّ مُضِيًّا ‏.‏ - قَالَ - فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ فَانْطَلَقْنَا إِلَى عَائِشَةَ فَاسْتَأْذَنَّا عَلَيْهَا فَأَذِنَتْ لَنَا فَدَخَلْنَا عَلَيْهَا ‏.‏ فَقَالَتْ أَحَكِيمٌ فَعَرَفَتْهُ ‏.‏ فَقَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَتْ مَنْ مَعَكَ قَالَ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ ‏.‏ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قَالَ ابْنُ عَامِرٍ فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ خَيْرًا - قَالَ قَتَادَةُ وَكَانَ أُصِيبَ يَوْمَ أُحُدٍ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ بَلَى ‏.‏ قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ الْقُرْآنَ ‏.‏ - قَالَ - فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ وَلاَ أَسْأَلَ أَحَدًا عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أَمُوتَ ثُمَّ بَدَا لِي فَقُلْتُ أَنْبِئِينِي عَنْ قِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَتْ أَلَسْتَ تَقْرَأُ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ‏}‏ قُلْتُ بَلَى ‏.‏ قَالَتْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ قِيَامَ اللَّيْلِ فِي أَوَّلِ هَذِهِ السُّورَةِ فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ حَوْلاً وَأَمْسَكَ اللَّهُ خَاتِمَتَهَا اثْنَىْ عَشَرَ شَهْرًا فِي السَّمَاءِ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ فِي آخِرِ هَذِهِ السُّورَةِ التَّخْفِيفَ فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ فَرِيضَةٍ ‏.‏ - قَالَ - قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَتْ كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ مَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنَ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي تِسْعَ رَكَعَاتٍ لاَ يَجْلِسُ فِيهَا إِلاَّ فِي الثَّامِنَةِ فَيَذْكُرُ اللَّهَ وَيَحْمَدُهُ وَيَدْعُوهُ ثُمَّ يَنْهَضُ وَلاَ يُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي التَّاسِعَةَ ثُمَّ يَقْعُدُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ وَيَحْمَدُهُ وَيَدْعُوهُ ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَىَّ فَلَمَّا أَسَنَّ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَنَعَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِثْلَ صَنِيعِهِ الأَوَّلِ فَتِلْكَ تِسْعٌ يَا بُنَىَّ وَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَحَبَّ أَنْ يُدَاوِمَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا غَلَبَهُ نَوْمٌ أَوْ وَجَعٌ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ صَلَّى مِنَ النَّهَارِ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلاَ أَعْلَمُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلاَ صَلَّى لَيْلَةً إِلَى الصُّبْحِ وَلاَ صَامَ شَهْرًا كَامِلاً غَيْرَ رَمَضَانَ ‏.‏ - قَالَ - فَانْطَلَقْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسِ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِهَا فَقَالَ صَدَقَتْ لَوْ كُنْتُ أَقْرَبُهَا أَوْ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لأَتَيْتُهَا حَتَّى تُشَافِهَنِي بِهِ ‏.‏ - قَالَ - قُلْتُ لَوْ عَلِمْتُ أَنَّكَ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهَا مَا حَدَّثْتُكَ حَدِيثَهَا ‏.‏

Çeviri

Bize Muhammed b. el-Müsennâ el-Anezî anlattı, bize Muhammed b. Ebî Adiyy anlattı, o Saîd'den, o Katâde'den, o Zürâre'den nakletti: Sa'd b. Hişâm b. Âmir, Allah yolunda savaşa katılmak istedi. Bunun için Medine'ye geldi ve oradaki malını satıp parasıyla silah ve at satın alarak ömrünün sonuna kadar Rumlarla savaşmayı planladı. Medine'ye vardığında orada bazı kimselerle karşılaştı; onlar onu bu niyetinden vazgeçirdiler ve Allah Resûlü ﷺ hayatta iken altı kişilik bir grubun da aynı şeyi yapmak istediğini, ancak Allah Resûlü ﷺ'ün onları bundan men edip,

"Ben sizin için güzel bir örnek değil miyim?" buyurduğunu haber verdiler. Bunu duyan Sa'd, daha önce boşadığı eşine döndü ve ric'atine şahit tuttu. Sonra İbn Abbâs'a gelerek Allah Resûlü ﷺ'ün vitir namazını sordu. İbn Abbâs, "Seni yeryüzünde Allah Resûlü ﷺ'ün vitrini en iyi bilen kimseye yönlendirmeyeyim mi?" dedi. Sa'd, "O kimdir?" diye sorunca, İbn Abbâs, "Âişe'dir. Ona git, sor, sonra bana dönüp verdiği cevabı haber ver" dedi. Bunun üzerine Hakîm b. Eflah'ın yanına gidip onunla birlikte Âişe'nin yanına gitmek istedim. Ancak Hakîm, "Ona yaklaşamam, çünkü onu iki grup arasındaki fitne hakkında konuşmaktan nehyetmiştim ama o dinlemedi ve işin içine girdi" diyerek gitmek istemedi. Ben de ona yemin ederek rica ettim, kabul etti ve birlikte Âişe'nin yanına gittik. Kendisinden izin istedik, izin verdi ve içeri girdik. Âişe, "Hakîm misin?" diye sordu ve onu tanıdı. O da "Evet" dedi. Âişe, "Yanındaki kim?" diye sorunca Hakîm, "Sa'd b. Hişâm" dedi. Âişe, "Hangi Hişâm?" diye sordu. Hakîm, "İbn Âmir" deyince, Âişe ona rahmet diledi ve hakkında hayırla andı (Katâde dedi ki: O Uhud günü şehit düşmüştü). Ben, "Ey Müminlerin Annesi! Bana Allah Resûlü ﷺ'ün ahlakından haber ver" dedim. O, "Sen Kur'an okumuyor musun?" diye sordu. "Evet" dedim. Bunun üzerine, "Allah Resûlü ﷺ'ün ahlakı Kur'an idi" buyurdu. Bunu duyunca kalkıp artık kimseye bir şey sormadan ölünceye kadar yaşamayı düşündüm, ama sonra fikrim değişti ve "Bana Allah Resûlü ﷺ'ün gece namazından haber ver" dedim. O, "Müzzemmil suresini okumuyor musun?" diye sordu. "Evet" dedim. Şöyle anlattı: "Allah Azze ve Celle, bu surenin başında gece namazını farz kılmıştı. Allah Resûlü ﷺ ve ashabı bir yıl boyunca buna devam ettiler. Allah, bu surenin son kısmını on iki ay gökte bekletti, sonra hafifletme hükmünü indirince gece namazı farz olmaktan çıkıp nafile oldu." Ben tekrar, "Ey Müminlerin Annesi! Bana Allah Resûlü ﷺ'ün vitrinden haber ver" dedim. O şöyle anlattı: "Biz onun için misvakını ve abdest suyunu hazırlardık. Allah geceleyin dilediği vakitte onu uyandırırdı. O da misvaklanır, abdest alır ve dokuz rekat kılardı; sadece sekizinci rekatta oturup Allah'ı zikir eder, hamd eder ve dua ederdi, sonra selam vermeden kalkar ve dokuzuncu rekatı kılardı. Sonra oturur, Allah'ı zikir eder, hamd eder, dua eder ve bizim duyacağımız şekilde selam verirdi. Selam verdikten sonra oturduğu yerde iki rekat daha kılardı; böylece toplam on bir rekat olurdu ey oğlum! Allah Resûlü ﷺ yaşlanıp kilo alınca vitri yedi rekat olarak kıldı ve son iki rekatta da önceki gibi yaptı, böylece toplam dokuz rekat oldu ey oğlum! Allah Resûlü ﷺ bir namaza başladığında ona devam etmeyi severdi. Eğer uyku veya hastalık sebebiyle gece namazına kalkamazsa gündüz on iki rekat kılardı. Ben Allah Resûlü ﷺ'ün bir gecede Kur'an'ın tamamını okuduğunu, sabaha kadar kesintisiz namaz kıldığını veya Ramazan dışında tam bir ay oruç tuttuğunu bilmiyorum." Ravi dedi ki: Sonra İbn Abbâs'a gidip Âişe'nin sözlerini anlattım. O, "Doğru söylemiş, eğer ona girme imkanım olsaydı mutlaka gider ve bunu bizzat kendisinden dinlerdim" dedi. Ben de, "Sana onun yanına girmediğini bilseydim bu hadisi sana anlatmazdım" dedim.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ gece namazına devam eder ve istikrarlı bir ölçülülüğü benimserdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Vitir

Tek sayıda rekâttan oluşan, çoğu zaman gece namazını tamamlayan namaz.

Rekât

Ayakta durma, kıraat, rükû ve secde gibi bölümleri içeren bir namaz birimi.

Misvak

Dişleri temizlemek için kullanılan bir dal veya araç.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, başlangıçtaki farz kılınışından sonra gece namazının nafile bir ibadet hâline geldiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca Peygamber’in ﷺ farklı sayılarda rekât kıldığını ve yaşı ilerledikçe düzenli ibadetini uyarladığını gösterir. Onun örnekliği hem sebatı hem de ölçülülüğü vurgular: Düzenli ibadeti sever, fakat onu gereksiz yere ağırlaştırmazdı. Aişe’nin onun ahlakını “Kur’an’dı” diye nitelemesi, davranışlarının Kur’an’ın rehberliğini hayata geçirdiğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Yapabileceğin ölçüde bir gece namazı belirle ve kısa da olsa düzenli kıl.
  2. Hastalık veya yorgunluk hâlinde ibadetini uyarla; gücün yettiğinde yeniden sürdür.
  3. Kur’an’ı yalnızca okumayı değil, onun rehberliğinin ahlakını şekillendirmesini de öğren.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.