Sahih Muslim, 2200. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Anas ibn Malik tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، - أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرٌ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ " . وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرٌّ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ " . قَالَ عُمَرُ فِدًى لَكَ أَبِي وَأُمِّي مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرًا فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ . وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرٌّ فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا وَجَبَتْ لَهُ النَّارُ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ " .
Bize Yahya b. Eyyûb, Ebû Bekir b. Ebî Şeybe, Züheyr b. Harb ve Ali b. Hucr es-Sa‘dî rivayet etti; hepsi İbn Uleyye’den – lafız Yahya’ya aittir, o şöyle dedi: Bize İbn Uleyye rivayet etti – bize Abdülazîz b. Suheyb haber verdi, Enes b. Mâlik’ten, o şöyle dedi: Bir cenaze geçti ve kendisi hakkında hayırla övüldü, bunun üzerine Allah’ın Nebisi ﷺ buyurdu ki:
“Vâcib oldu, vâcib oldu, vâcib oldu.” Yine bir cenaze geçti ve kendisi hakkında şerle konuşuldu, bunun üzerine Allah’ın Nebisi ﷺ buyurdu ki: “Vâcib oldu, vâcib oldu, vâcib oldu.” Ömer dedi ki: “Annem babam sana feda olsun! Bir cenaze geçti ve hakkında hayır söylendi, sen de ‘Vâcib oldu, vâcib oldu, vâcib oldu’ buyurdun. Ve bir cenaze geçti ve hakkında şer söylendi, sen yine ‘Vâcib oldu, vâcib oldu, vâcib oldu’ buyurdun.” Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Kim hakkında hayır söylerseniz onun için Cennet vâcib olur, kim hakkında da şer söylerseniz onun için Cehennem vâcib olur. Siz yeryüzünde Allah’ın şahitlerisiniz, siz yeryüzünde Allah’ın şahitlerisiniz, siz yeryüzünde Allah’ın şahitlerisiniz.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İnsanların vefat eden biri hakkındaki samimi şahitliği büyük önem taşır.
Bu ifade kesinleşmiş bir akıbete işaret eder: samimiyetle iyi diye övülen kimse için Cennet, samimiyetle kötü olduğu değerlendirilen kimse için Cehennem.
Toplum, bir kişinin davranışları hakkında gerçekten gördüklerine dayanarak şahitlik eder; gizliyi nihai olarak bilen ve son hükmü veren Allah’tır.
Klasik âlimler, buradaki övgü veya yerginin, vefat edeni tanıyan kişilerin samimi şahitlikleriyle ilgili olduğunu; temelsiz sözler ya da dalkavukluk anlamına gelmediğini açıklar. Bu ifade, güzel ahlakın ve toplum içindeki güvenilir şahitliklerin önemini vurgular. Peygamber ﷺ’in bildirdiklerinin ötesinde bir kişinin nihai akıbeti hakkında hüküm verme izni değildir.
- Seni tanıyan insanların iyiliğine samimiyetle ve bilgiye dayanarak şahitlik edebileceği bir karakter geliştir.
- Birinin vefatından sonra dürüst ve dikkatli konuş; hem temelsiz övgüden hem gıybetten kaçın.
- Birinin hayatını sorarken onu gerçekten tanımış kişilerin güvenilir şahitliklerini dikkate al.
Aynı bölümdeki bu rivayet de insanların vefat eden biri hakkındaki değerlendirmesini ele alır ve şahitliklerinin anlamını açıklar.
Sahih Muslim · #2199 (Sahih)Bu Sahih rivayet de cenaze alayı sırasında söylenen “karara bağlanmıştır” ifadesini ele alır ve bu rivayetin temel anlamını tamamlar.
Sahih Muslim · #2201 (Sahih)Bu rivayet, insanların yeryüzünde şahitler olduğu ifadesiyle bağlantılıdır ve olayın benzer bir aktarımını sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.