Oruç Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 2624. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ رَبِيعَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَزَعَةُ، قَالَ أَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ - رضى الله عنه - وَهُوَ مَكْثُورٌ عَلَيْهِ فَلَمَّا تَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْهُ قُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْأَلُكَ عَمَّا يَسْأَلُكَ هَؤُلاَءِ عَنْهُ ‏.‏ سَأَلْتُهُ عَنِ الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ سَافَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى مَكَّةَ وَنَحْنُ صِيَامٌ قَالَ فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّكُمْ قَدْ دَنَوْتُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَكَانَتْ رُخْصَةً فَمِنَّا مَنْ صَامَ وَمِنَّا مَنْ أَفْطَرَ ثُمَّ نَزَلْنَا مَنْزِلاً آخَرَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّكُمْ مُصَبِّحُو عَدُوِّكُمْ وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ فَأَفْطِرُوا ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَتْ عَزْمَةً فَأَفْطَرْنَا ثُمَّ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنَا نَصُومُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ فِي السَّفَرِ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Hâtim bana rivayet etti, Abdurrahman b. Mehdî bize rivayet etti, Muâviye b. Sâlih'ten, Rabîa'dan, o da şöyle dedi: Kazea bana rivayet etti ve dedi ki: Ebu Saîd el-Hudrî'nin -Allah ondan razı olsun- yanına geldim, etrafı kalabalıktı. İnsanlar dağılınca ona dedim ki: 'Ben sana bu insanların sorduğu şeyleri sormayacağım.' Ona seferde oruç tutmayı sordum. O da şöyle dedi: 'Biz oruçlu olduğumuz halde Resûlullah ﷺ ile birlikte Mekke'ye doğru yola çıktık.' Devamla dedi ki: 'Bir menzile indik ve Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:

"Şüphesiz siz düşmanınıza yaklaştınız ve iftar etmek sizin için daha kuvvetlidir." Bu bir ruhsattı; kimimiz oruca devam etti, kimimiz iftar etti. Sonra başka bir menzile indik ve o şöyle buyurdu: "Siz sabahleyin düşmanınızla karşılaşacaksınız ve iftar etmek sizin için daha kuvvetlidir, öyleyse iftar edin." Bu kesin bir emirdi, biz de iftar ettik. Daha sonra şöyle dedi: 'Andolsun ki, bundan sonra da seferlerde Resûlullah ﷺ ile birlikte oruç tuttuğumuzu gördük.'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Çatışma yaklaşınca orucu bozmak önce ruhsat olarak tanındı, ardından emredildi.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Peygamber ﷺ ile Mekke yönüne yapılan bir yolculuğu anlatır. Bu sırada sahabeler bir düşmana yaklaştı ve karşılaşmaya hazırlandı.

Kavramlar ve açıklamalar
Ruhsat

Allah’ın izin verdiği kolaylık; örneğin yolculuk sırasında orucu bozmak.

Azîmet (kesin emir)

O durumda orucu bozmayı bildiren açık emir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, Ramazan ayında yolcunun oruç tutabileceği veya orucunu bozabileceği sonucunu çıkarır; tercih, hangisinin daha kolay ve faydalı olduğuna da bağlıdır. Yolculuğun meşakkati ya da yaklaşan bir görev daha fazla güç gerektiriyorsa orucu bozmak tercih edilebilir. Bu olayda önce bir ruhsat olarak sunulmuş, ardından yaklaşan karşılaşma nedeniyle Peygamber ﷺ orucun bozulmasını açıkça emretmiştir. Fıkıh mezhepleri yolculuk ruhsatını kabul eder; oruç tutmanın mı bozmanın mı daha uygun olduğu koşullara ve meşakkatin derecesine bağlıdır.

Günümüz için dersler
  1. Yolculukta orucun seni zorlayıp zorlamadığını dürüstçe değerlendir; gerektiğinde izin verilen kolaylıktan yararlan.
  2. Özel koşullar daha fazla güç gerektirdiğinde açık bir dinî emre uy.
  3. Kişisel tercihini başkaları hakkında hükme dönüştürme: yolcuların dayanma gücü ve koşulları farklı olabilir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.