Sahih Muslim, 279. hadis
Jundab ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Babası'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ahmad ibn al‑Hasan ibn KhirashMuslim'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ
- 2Amr ibn Asimعَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ
- 3Mu'tamirمُعْتَمِرٌ
- 4Babasıأَبِي
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، أَنَّ خَالِدًا الأَثْبَجَ ابْنَ أَخِي، صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ حَدَّثَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ، أَنَّهُ حَدَّثَ أَنَّ جُنْدَبَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيَّ بَعَثَ إِلَى عَسْعَسِ بْنِ سَلاَمَةَ زَمَنَ فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالَ اجْمَعْ لِي نَفَرًا مِنْ إِخْوَانِكَ حَتَّى أُحَدِّثَهُمْ . فَبَعَثَ رَسُولاً إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَ جُنْدَبٌ وَعَلَيْهِ بُرْنُسٌ أَصْفَرُ فَقَالَ تَحَدَّثُوا بِمَا كُنْتُمْ تَحَدَّثُونَ بِهِ . حَتَّى دَارَ الْحَدِيثُ فَلَمَّا دَارَ الْحَدِيثُ إِلَيْهِ حَسَرَ الْبُرْنُسَ عَنْ رَأْسِهِ فَقَالَ إِنِّي أَتَيْتُكُمْ وَلاَ أُرِيدُ أَنْ أُخْبِرَكُمْ عَنْ نَبِيِّكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بَعْثًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى قَوْمٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَإِنَّهُمُ الْتَقَوْا فَكَانَ رَجُلٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَقْصِدَ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ لَهُ فَقَتَلَهُ وَإِنَّ رَجُلاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ غَفْلَتَهُ قَالَ وَكُنَّا نُحَدَّثُ أَنَّهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَلَمَّا رَفَعَ عَلَيْهِ السَّيْفَ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . فَقَتَلَهُ فَجَاءَ الْبَشِيرُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَأَخْبَرَهُ حَتَّى أَخْبَرَهُ خَبَرَ الرَّجُلِ كَيْفَ صَنَعَ فَدَعَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ " لِمَ قَتَلْتَهُ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهَ أَوْجَعَ فِي الْمُسْلِمِينَ وَقَتَلَ فُلاَنًا وَفُلاَنًا - وَسَمَّى لَهُ نَفَرًا - وَإِنِّي حَمَلْتُ عَلَيْهِ فَلَمَّا رَأَى السَّيْفَ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَتَلْتَهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ " وَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ فَجَعَلَ لاَ يَزِيدُهُ عَلَى أَنْ يَقُولَ " كَيْفَ تَصْنَعُ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Bize Ahmed b. el-Hasen b. Hiraş anlattı, bize Amr b. Âsım anlattı, bize Mu'temir anlattı; dedi ki: Babamın şöyle rivayet ettiğini duydum: Halid el-Esbec, amcası Safvan b. Muhrez'in oğlu olarak Safvan b. Muhrez'den naklettiğine göre; İbn ez-Zübeyr fitnesi sırasında Cündeb b. Abdullah el-Becelî, As'as b. Seleme'ye haber gönderip şöyle demişti:
"Kardeşlerinden bir grup topla da onlara hadis anlatayım." Bunun üzerine onlara bir elçi gönderdi. Toplandıklarında Cündeb başında sarı bir kukuleta olduğu halde geldi ve "Konuştuğunuz şeyleri konuşmaya devam edin" dedi. Söz sırasıyla dolaştı ve kendisine gelince kukuletayı başından indirdi ve şöyle dedi: "Size Peygamberinizden bir hadis anlatmak dışında bir niyetle gelmedim. Şüphesiz Allah Resûlü ﷺ, Müslümanlardan bir birliği müşriklerden bir kavme göndermişti. Karşı karşıya geldiklerinde müşriklerden bir adam, Müslümanlardan birini hedef almak istediğinde ona yönelip öldürüyordu. Müslümanlardan bir adam ise onun gafletine düşmesini bekliyordu." Ravi dedi ki: "Bize bunun Üsame b. Zeyd olduğu söylenmişti." Adam ona kılıcını kaldırdığında 'Lâ ilâhe illallah' dedi ama o yine de onu öldürdü. Müjdeci Nebi ﷺ'e gelince O, kendisine sordu ve o da olanları, adamın ne yaptığını haber verdi. Bunun üzerine Nebi ﷺ onu çağırdı ve "Onu neden öldürdün?" diye sordu. O da: "Ey Allah'ın Resûlü! Müslümanlara zarar verdi, falanı filanı öldürdü" diyerek bazı isimler saydı ve "Ben ona saldırdım, kılıcı görünce 'Lâ ilâhe illallah' dedi" diye ekledi. Allah Resûlü ﷺ: "Onu öldürdün mü?" buyurdu. O: "Evet" dedi. Buyurdu ki: "Kıyamet günü 'Lâ ilâhe illallah' sana geldiğinde ne yapacaksın?" O: "Ey Allah'ın Resûlü! Benim için istiğfar et" dedi. Buyurdu ki: "Kıyamet günü 'Lâ ilâhe illallah' sana geldiğinde ne yapacaksın?" Ravi dedi ki: Sadece şunu tekrarlayıp durdu: "Kıyamet günü 'Lâ ilâhe illallah' sana geldiğinde ne yapacaksın?"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Açıkça dile getirilen iman ikrarı, kişinin hayatını keyfî şiddete karşı korur.
Cündeb bu olayı İbnü’z-Zübeyr fitnesi sırasında anlattı. Üsâme bin Zeyd’in, La ilahe illallah dedikten sonra bir rakibini öldürdüğü olayı aktardı.
Kelime-i tevhid: Allah’tan başka ibadete layık ilah yoktur.
Toplum içinde yaşanan şiddetli kargaşa ve imtihan dönemi.
Allah’a ve Elçisi’ne imanı dile getiren tanıklık.
Âlimler bu rivayetten, kişinin açıkladığı iman ikrarının hayatını koruduğu ve insanların bir kimsenin iç niyeti hakkında kendi başlarına hüküm veremeyecekleri sonucunu çıkarır. Üsâme’nin adamın bu sözleri korkudan söylediğine dair şüphesi, onu öldürmesini haklı kılmıyordu. Rivayet ayrıca ağır bir hatanın mazeretle geçiştirilemeyeceğini öğretir: Peygamber ﷺ kan dökmenin ciddiyetini vurgulamıştır. Fıkıh mezhepleri, iman ikrarının koruyucu niteliğini kabul eder; bunun uygulanmasına ilişkin ek hukuki şartları da açıklar.
- Birinin imanı veya niyetleri hakkındaki varsayımlarına dayanarak onu öldürme ya da yaralama.
- Açıkça dile getirilen iman ikrarını ciddiye al ve hukuki değerlendirmeyi yetkili mercilere bırak.
- Geri dönüşü olmayan bir eylemde bulunmadan önce Allah’a karşı sorumluluğunu düşün.
Bu rivayet olayı Üsâme’nin kendi anlatımıyla aktarır ve kelime-i şehadeti söyleyen birini öldürmesi üzerine Peygamber’in ﷺ onu azarlamasını daha ayrıntılı açıklar.
Sahih Muslim · #280 (Sahih)Bu rivayet de imanını açıklayan bir kimsenin öldürülmemesini ele alır ve böylece ana temayı güçlendirir.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Bu hadis, bir Müslümanın kanının hukuken dökülebileceği sınırlı durumları belirtir ve keyfî şiddetin yasak olduğunu vurgular.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.