Sahih Muslim, 2818. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضى الله عنهما يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا . قَالَ مَا هُنَّ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لاَ تَمَسُّ مِنَ الأَرْكَانِ إِلاَّ الْيَمَانِيَيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوُا الْهِلاَلَ وَلَمْ تُهْلِلْ أَنْتَ حَتَّى يَكُونَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَمَّا الأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمَسُّ إِلاَّ الْيَمَانِيَيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْبَغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبَغَ بِهَا وَأَمَّا الإِهْلاَلُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ .
Yahya b. Yahya bize rivayet etti ve dedi ki: Mâlik'e, Saîd b. Ebî Saîd el-Makburî'den, o da Ubeyd b. Cureyc'ten naklettiğini okudum: Ubeyd b. Cureyc, Abdullah b. Ömer'e (Allah onlardan razı olsun) şöyle demişti:
"Ey Ebû Abdurrahman! Seni dört şey yaparken görüyorum ki arkadaşlarından hiçbirinin bunları yaptığını görmüyorum." O da: "Nedir onlar ey Cureyc'in oğlu?" diye sordu. Ubeyd dedi ki: "Tavaf ederken köşelerden sadece Yemânî olan iki köşeye dokunduğunu görüyorum; tüysüz deri sandalet giydiğini görüyorum; sarı renkle boyandığını görüyorum ve Mekke'de bulunduğunda insanlar hilali görünce telbiye getirdikleri halde senin Terviye gününe kadar telbiye getirmediğini görüyorum." Bunun üzerine Abdullah b. Ömer şöyle buyurdu: "Köşelere gelince, ben Resûlullah ﷺ'ın Yemânî olan iki köşe dışında başka bir köşeye dokunduğunu görmedim. Tüysüz deri sandalete gelince, ben Resûlullah ﷺ'ın içinde tüy olmayan sandalet giydiğini ve onlarla abdest aldığını gördüm, bu yüzden ben de onları giymeyi severim. Sarı renge gelince, ben Resûlullah ﷺ'ın onunla boyandığını gördüm, bu yüzden ben de onunla boyanmayı severim. Telbiyeye gelince, ben Resûlullah ﷺ'ın bineği hareket edinceye kadar telbiye getirdiğini görmedim."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Ömer, hac sırasında Peygamber ﷺ’in yaptığı belirli uygulamaları takip etti.
Kâbe’nin güney köşeleri: Hacerülesved’in bulunduğu köşe ve Yemenî köşe.
Hacda okunan meşhur nida: «Lebbeyk Allahümme lebbeyk» — «Buyur Allah’ım, buyur».
Zilhicce’nin sekizinci günü; hacılar bu gün Mina’ya hareket eder.
Âlimler bu rivayetten, Peygamber ﷺ’in tavaf sırasında yalnızca Hacerülesved’e ve Yemenî köşe’ye dokunduğu; diğer iki köşeye dokunulmadığı sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca İbn Ömer’in giyim, sarı renkli boya kullanma ve telbiye söylemeye başlama zamanı konularında sünnete ne kadar titizlikle uyduğunu gösterir. Hacda telbiyeye tam olarak ne zaman başlanacağı konusunda fıkhî görüş ayrılıkları vardır: mezhepler, birden çok rivayeti ve hacının şartlarını dikkate alarak bunun geçerliliğini ve müstehap zamanını ele alır. İbn Ömer, kendi davranışının dayanağı olarak Peygamber ﷺ’i görmüş olmasını belirtir.
- Hac ibadetlerini güvenilir kaynaklardan öğren ve tavafta yerleşik sünnete uy.
- Biri dinî uygulamanı sorduğunda sakin biçimde açıkla ve dayandığın kaynağı belirt.
- Peygamber ﷺ’e bilgiyle uy; müstehap uygulamalardaki farklılıkların kınamaya yol açmasına izin verme.
Bu sahih rivayet, İbn Ömer’in hac ibadetleri sırasında Peygamber ﷺ’i titizlikle takip ettiğini anlatan rivayetle uyumludur.
Sahih Muslim · #2819 (Sahih)Bu rivayette de Ubeyd bin Cüreye, İbn Ömer’e uygulamalarını sorar ve onun sünnete bağlılığının açıklamasını tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #166 (Sahih)Bu sahih rivayet, dört uygulamayla ilgili aynı soruyu ve İbn Ömer’in Peygamber ﷺ’in yaptıklarını görmesine dayanan açıklamasını içerir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.