Sahih Muslim, 3246. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَالْوَلِيدَ بْنَ عَطَاءٍ يُحَدِّثَانِ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدٍ وَفَدَ الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَلَى عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ فِي خِلاَفَتِهِ فَقَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ مَا أَظُنُّ أَبَا خُبَيْبٍ - يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ - سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ مَا كَانَ يَزْعُمُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهَا . قَالَ الْحَارِثُ بَلَى أَنَا سَمِعْتُهُ مِنْهَا . قَالَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ مَاذَا قَالَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ قَوْمَكِ اسْتَقْصَرُوا مِنْ بُنْيَانِ الْبَيْتِ وَلَوْلاَ حَدَاثَةُ عَهْدِهِمْ بِالشِّرْكِ أَعَدْتُ مَا تَرَكُوا مِنْهُ فَإِنْ بَدَا لِقَوْمِكِ مِنْ بَعْدِي أَنْ يَبْنُوهُ فَهَلُمِّي لأُرِيَكِ مَا تَرَكُوا مِنْهُ " . فَأَرَاهَا قَرِيبًا مِنْ سَبْعَةِ أَذْرُعٍ . هَذَا حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدٍ وَزَادَ عَلَيْهِ الْوَلِيدُ بْنُ عَطَاءٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَلَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِ مَوْضُوعَيْنِ فِي الأَرْضِ شَرْقِيًّا وَغَرْبِيًّا وَهَلْ تَدْرِينَ لِمَ كَانَ قَوْمُكِ رَفَعُوا بَابَهَا " . قَالَتْ قُلْتُ لاَ . قَالَ " تَعَزُّزًا أَنْ لاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ مَنْ أَرَادُوا فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا هُوَ أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَهَا يَدْعُونَهُ يَرْتَقِي حَتَّى إِذَا كَادَ أَنْ يَدْخُلَ دَفَعُوهُ فَسَقَطَ " . قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ لِلْحَارِثِ أَنْتَ سَمِعْتَهَا تَقُولُ هَذَا قَالَ نَعَمْ. قَالَ فَنَكَتَ سَاعَةً بِعَصَاهُ ثُمَّ قَالَ وَدِدْتُ أَنِّي تَرَكْتُهُ وَمَا تَحَمَّلَ
Muhammed b. Hâtim bana rivayet etti, Muhammed b. Bekr bize rivayet etti, İbn Cüreyc bize haber verdi ve dedi ki: Abdullah b. Ubeyd b. Umeyr ile Velîd b. Atâ’nın, Hâris b. Abdullah b. Ebî Rebîa’dan rivayet ettiklerini işittim. Abdullah b. Ubeyd dedi ki: Hâris b. Abdullah, hilafeti sırasında Abdülmelik b. Mervân’a elçi olarak geldi. Abdülmelik dedi ki:
“Sanmıyorum ki Ebû Hubeyb –yani İbn Zübeyr– Âişe’den, ondan duyduğunu iddia ettiği şeyi gerçekten duymuş olsun.” Hâris dedi ki: “Evet, ben onu bizzat kendisinden işittim.” Abdülmelik sordu: “Ondan ne işittin?” Hâris şöyle anlattı: “Âişe dedi ki: Resûlullah ﷺ buyurdu ki: ‘Şüphesiz kavmin Beyt’in inşasını eksik bıraktılar. Eğer şirkten yeni çıkmamış olsalardı, onların dışarıda bıraktıklarını iade ederdim. Eğer kavmin benden sonra onu yeniden inşa etmeye niyetlenirse, gel sana onların dışarıda bıraktıklarını göstereyim.’ Ve ona yaklaşık yedi arşın kadar bir mesafe gösterdi.” Bu, Abdullah b. Ubeyd’in rivayetidir. Velîd b. Atâ buna şu ilaveyi yaptı: “Nebi ﷺ buyurdu ki: ‘Ve ona zemin seviyesinde doğu ve batı yönlerinde iki kapı yapardım. Kavminin kapısını neden yükselttiğini biliyor musun?’ Âişe dedi ki: ‘Hayır, bilmiyorum dedim.’ Buyurdu ki: ‘Sırf kibirlenerek, içeriye sadece diledikleri kimselerin girmesini sağlamak için yaptılar. Bir adam içeri girmek istediğinde onu merdivene çıkarırlar, tam girecekken onu iterler ve adam düşerdi.’” Abdülmelik, Hâris’e sordu: “Bunu onun ağzından sen mi işittin?” Hâris: “Evet” dedi. Hâris anlatmaya devam etti: “Abdülmelik bir süre asasıyla yeri eşeledi, sonra dedi ki: ‘Keşke onu [İbn Zübeyr’in yaptığı işi] olduğu gibi bırakmış olsaydım ve üstlendiği zahmete katlanmış olsaydım.’”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, yeni Müslüman olanların kafasını karıştırmamak için Kâbe’ye dokunmadı.
Abdülmelik ibn Mervan’ın hilafeti sırasında, İbnü’z-Zübeyr’in bu sözü Âişe’den işitip işitmediği konusunda şüphe duydu. Hâris ibn Abdullah, bu rivayeti Âişe’den bizzat işittiğini doğruladı. Peygamber ﷺ, Kureyş’in Kâbe’nin yapısını kısalttığını ve girişleri denetlemek için kapısını yükselttiğini Âişe’ye açıkladı.
Mekke’deki Kâbe’yi ifade eden bir adlandırma.
Eski bir uzunluk ölçüsü; burada Kâbe inşa edilirken dışarıda bırakılan bölümü yaklaşık olarak belirtir.
Kâbe’nin yanındaki yarım daire biçimli, duvarla çevrili alan; bir kısmı ilk yapı alanına dâhildir.
Âlimler buradan, dinî dayanak göz ardı edilmediği sürece insanların anlayışını ve gücünü gözetmenin, istenen bir değişikliği ertelemek için meşru bir gerekçe olabileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, doğru bir müdahalenin de uygun zamanda yapılması gerektiğini göstermiştir. Rivayet ayrıca İbnü’z-Zübeyr’in Kâbe’yi belirtilen özelliklere göre neden yeniden inşa ettiğini ve Abdülmelik’in daha sonra bu yapının korunmasına izin vermediği için neden pişman olduğunu açıklar.
- Önemli değişiklikleri sakin biçimde açıklayın; bundan etkilenecek kişilerin bilgisini ve koşullarını gözetin.
- Dürüst bir tanıklığı siyasi tercihlere göre değerlendirmeyin: kaynağını sorun ve dikkatle dinleyin.
- Kutsal mekânlara saygı gösterin; ayrılığa veya gereksiz kafa karışıklığına yol açacak müdahalelerden kaçının.
Bu sahih rivayet, Kâbe’nin yapısına ilişkin açıklamayı ve onun ilk biçimine hemen döndürülmemesi kararını paylaşır.
Sahih Muslim · #3245 (Sahih)Bu sahih rivayet, İbnü’z-Zübeyr döneminde Kâbe’nin zarar görmesini ve yeniden inşa edilmesini ele alır.
Sahih Muslim · #3247 (Sahih)Bu sahih rivayet, Kâbe ve yapısında yapılan değişikliklere dair aynı rivayetler dizisinin parçasıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.