Lian Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 3746. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Lian Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، جُبَيْرٍ قَالَ سُئِلْتُ عَنِ الْمُتَلاَعِنَيْنِ، فِي إِمْرَةِ مُصْعَبٍ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا قَالَ فَمَا دَرَيْتُ مَا أَقُولُ فَمَضَيْتُ إِلَى مَنْزِلِ ابْنِ عُمَرَ بِمَكَّةَ فَقُلْتُ لِلْغُلاَمِ اسْتَأْذِنْ لِي ‏.‏ قَالَ إِنَّهُ قَائِلٌ فَسَمِعَ صَوْتِي ‏.‏ قَالَ ابْنُ جُبَيْرٍ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ادْخُلْ فَوَاللَّهِ مَا جَاءَ بِكَ هَذِهِ السَّاعَةَ إِلاَّ حَاجَةٌ فَدَخَلْتُ فَإِذَا هُوَ مُفْتَرِشٌ بَرْذَعَةً مُتَوَسِّدٌ وِسَادَةً حَشْوُهَا لِيفٌ قُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُتَلاَعِنَانِ أَيُفَرَّقُ بَيْنَهُمَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ نَعَمْ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ سَأَلَ عَنْ ذَلِكَ فُلاَنُ بْنُ فُلاَنٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أَنْ لَوْ وَجَدَ أَحَدُنَا امْرَأَتَهُ عَلَى فَاحِشَةٍ كَيْفَ يَصْنَعُ إِنْ تَكَلَّمَ تَكَلَّمَ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ ‏.‏ وَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى مِثْلِ ذَلِكَ قَالَ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ الَّذِي سَأَلْتُكَ عَنْهُ قَدِ ابْتُلِيتُ بِهِ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ فِي سُورَةِ النُّورِ ‏{‏ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ‏}‏ فَتَلاَهُنَّ عَلَيْهِ وَوَعَظَهُ وَذَكَّرَهُ وَأَخْبَرَهُ أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ قَالَ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا كَذَبْتُ عَلَيْهَا ‏.‏ ثُمَّ دَعَاهَا فَوَعَظَهَا وَذَكَّرَهَا وَأَخْبَرَهَا أَنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ ‏.‏ قَالَتْ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنَّهُ لَكَاذِبٌ فَبَدَأَ بِالرَّجُلِ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ ثَنَّى بِالْمَرْأَةِ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ وَالْخَامِسَةُ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ فَرَّقَ بَيْنَهُمَا.‏

Çeviri

Muhammed b. Abdullah b. Numeyr bize rivayet etti, babam bize rivayet etti ve Ebu Bekir b. Ebi Şeybe bize rivayet etti -lafız ona aittir- Abdullah b. Numeyr bize rivayet etti, Abdülmelik b. Ebi Süleyman bize rivayet etti, Said b. Cübeyr'den naklen şöyle dedi: Mus'ab'ın emirliği döneminde lian yapan karı-koca hakkında, aralarının ayrılıp ayrılmayacağı soruldu. Dedi ki: Ne diyeceğimi bilemedim, bunun üzerine Mekke'de İbn Ömer'in evine gittim ve hizmetçiye: Benim için izin iste, dedim. Hizmetçi: O şu an kaylule yapıyor (öğle uykusundadır), dedi. Ancak sesimi duydu ve: İbn Cübeyr misin? diye seslendi. Ben: Evet, dedim. O: Gir içeri, vallahi seni bu saatte buraya getiren ancak önemli bir ihtiyaç olmalı, dedi. İçeri girdim, baktım ki bir eyer örtüsü üzerinde uzanmış, içi hurma lifiyle doldurulmuş bir yastığa yaslanmıştı. Dedim ki: Ey Ebu Abdurrahman! Lian yapan karı-kocanın arası ayrılır mı? O: Sübhanallah, evet! Bu konuda ilk soran falan oğlu filandı, dedi. Adam şöyle demişti: Ey Allah'ın Resûlü ﷺ, söyle bana, eğer birimiz karısını fuhuş üzere bulursa ne yapmalı? Eğer konuşursa büyük bir şey söylemiş olur, eğer susarsa yine böyle bir şey karşısında susmuş olur. Bunun üzerine Nebi ﷺ sustu ve ona cevap vermedi. Bir süre sonra adam tekrar geldi ve: Sana sorduğum mesele başıma geldi, dedi. Bunun üzerine Aziz ve Celil olan Allah, Nur Suresi'ndeki şu ayetleri indirdi: {Karılarını zina ile suçlayanlar...} Resûlullah ﷺ bu ayetleri ona okudu, ona öğüt verdi, hatırlattı ve dünya azabının ahiret azabından daha hafif olduğunu bildirdi. Adam: Hayır, seni Hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki, ona iftira atmadım, dedi. Sonra kadını çağırdı, ona öğüt verdi, hatırlattı ve dünya azabının ahiret azabından daha hafif olduğunu bildirdi. Kadın: Hayır, seni Hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki, o kesinlikle yalan söylüyor, dedi. Ardından önce erkek başladı ve Allah adına dört kez şahitlik ederek kendisinin doğru söyleyenlerden olduğuna yemin etti; beşincisinde ise, eğer yalan söyleyenlerden olursa Allah'ın lanetinin kendi üzerine olmasını diledi. Sonra kadın yemin etti ve Allah adına dört kez şahitlik ederek kocasının yalan söyleyenlerden olduğuna yemin etti; beşincisinde ise, eğer kocası doğru söyleyenlerden olursa Allah'ın gazabının kendi üzerine olmasını diledi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ aralarını ayırdı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Liʿān sırasında eşler ağır yeminler eder; ardından Peygamber ﷺ onları ayırmıştır.

Arka plan ve bağlam

Musʿab’ın yönetimi sırasında Saʿid ibn Jubair’e liʿān sonrasında eşlerin ayrılmasının gerekip gerekmediği soruldu. İbn Ömer, eşini zina ile suçlayan bir adamın örneğini anlatarak cevap verdi. Koca ile eşi birbirini yalanlayınca, Nûr Suresi’ndeki liʿān ayetleri indirildi ve ikisi de öngörülen yeminleri etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Liʿān

Eşlerin zina suçlamasına yemin ederek karşılık verdiği, hükme bağlanmış bir usul.

Allah’ı şahit tutmak

Kişinin sözünün doğruluğuna Allah’ı şahit tuttuğu yemin.

Beşinci yemin

Son yemin; yalan söylüyorsa kocanın kendisi için Allah’ın lanetini, kadının ise Allah’ın gazabını dilemesidir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, liʿânın eşlerin birbirini zina ile suçlaması hâlinde başvurulan özel ve resmî bir usul olduğu ve ayrılıkla sonuçlandığı çıkarımında bulunur. Eşlerin her biri dört yemin eder ve kendisi aleyhine ağır bir yakarış içeren beşinci yeminle işlemi tamamlar. Fakihler, bu usulün kesin sonuçlarını ve şartlarını fıkıh kurallarına göre ele alır; bu hadis, kişinin kendi başına suçlamada bulunmasına veya ayrılığı zorla gerçekleştirmesine izin vermez. Konu, yetkili dinî ve hukuki mercilere taşınmalıdır.

Günümüz için dersler
  1. Söylentilere dayanarak kimseyi zina ile suçlamayın; böyle sözlerin ciddi dinî ve hukuki sonuçları vardır.
  2. Ciddi bir suçlama içeren evlilik anlaşmazlığını yetkin uzmanlara götürün; usulü kendi başınıza uygulamaya kalkışmayın.
  3. Allah adına edilen yeminleri ve şahitliği ciddiye alın; yalnızca kesin olarak doğrulayabileceğiniz şeyleri söyleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.