İman Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 403. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İman Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلاَءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ - وَهُوَ التَّعَبُّدُ - اللَّيَالِيَ أُولاَتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مَ�� أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ ‏"‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏"‏ ‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ ‏"‏ أَىْ خَدِيجَةُ مَا لِي ‏"‏ ‏.‏ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلاَّ أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ ‏.‏ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنَ الإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَىْ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Ebû et-Tâhir Ahmed b. Amr b. Abdullah b. Amr b. Serh bana rivayet etti; İbn Vehb bize haber verdi ve dedi ki: Yûnus bana İbn Şihâb'dan nakletti, o da şöyle dedi: Urve b. ez-Zübeyr bana anlattı ki, Peygamber'in ﷺ eşi Âişe ona şunu haber vermişti: Allah Resûlü'ne ﷺ gelen vahyin ilk başlangıcı, uykuda görülen sadık rüyalardı. Gördüğü her rüya, sabahın aydınlığı gibi apaçık gerçekleşirdi. Daha sonra yalnızlık kendisine sevimli kılındı ve Hira Mağarası'na çekilip orada ibadetle meşgul olurdu. Birkaç gece böylece kalır, sonra ailesine döner ve yine bunun için azık alırdı. Sonra Hatice'ye döner ve benzer bir süre için azık alırdı. Nihayet Hira Mağarası'ndayken hakikat kendisine geldi. Melek yanına gelerek: 'Oku!' dedi. O da: 'Ben okuma bilmem,' dedi. Resûlullah ﷺ anlatıyor: 'Beni tuttu ve takatim kesilinceye kadar beni sıktı. Sonra beni bıraktı ve: Oku! dedi. Ben: Okuma bilmem, dedim. Beni ikinci kez tuttu ve takatim kesilinceye kadar sıktı, sonra bırakıp: Oku! dedi. Ben: Okuma bilmem, dedim. Beni üçüncü kez tuttu ve takatim kesilinceye kadar sıktı, sonra bırakarak şöyle dedi: Yaratan Rabbinin adıyla oku * İnsanı bir alekadan yaratan O'dur * Oku, Rabbin en keremli olandır * Ki kalemle öğretmiştir * İnsana bilmediğini öğretmiştir.' Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ, kalbi titreyerek geri döndü ve Hatice'nin yanına girip: 'Beni örtün, beni örtün!' dedi. Onu örttüler ve korkusu gidinceye kadar beklediler. Sonra Hatice'ye: 'Ey Hatice, bana ne oluyor?' dedi ve olup biteni anlatarak: 'Canımdan endişe ettim,' dedi. Hatice ona: 'Asla! Müjdele! Vallahi Allah seni asla utandırmaz. Vallahi sen akrabalık bağlarını gözetirsin, doğru konuşursun, kimsenin yükünü taşırsın, yoksulu kazandırır, misafiri ağırlar ve hak yolundaki musibetlerde yardım edersin,' dedi. Ardından Hatice onu, amcasının oğlu (babasının kardeşi) olan Vereka b. Nevfel b. Esed b. Abdüluzzâ'ya götürdü. Vereka, cahiliyye döneminde Hristiyan olmuş, Arapça kitaplar yazar ve Allah'ın dilediği kadar İncil'i Arapçaya geçirirdi. Yaşlı ve kör bir adamdı. Hatice ona: 'Ey amcam, kardeşinin oğlunu dinle,' dedi. Vereka b. Nevfel: 'Ey kardeşimin oğlu, ne gördün?' diye sordu. Allah Resûlü ﷺ gördüklerini ona anlattı. Vereka ona: 'Bu, Musa'ya indirilen Nâmûs'tur (Cebrail). Keşke o zamanlarda genç olsaydım! Kavmin seni çıkardığında hayatta olmayı ne çok isterdim!' dedi. Allah Resûlü ﷺ: 'Beni çıkaracaklar mı?' diye sordu. Vereka: 'Evet. Senin getirdiğin gibisini getiren hiçbir kimse yoktur ki düşmanlığa uğramasın. Eğer gününe yetişirsem sana var gücümle yardım ederim,' dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İlk vahiy, doğru rüyalar ve Hira’daki çağrıyla başladı.

Arka plan ve bağlam

Hadis, Hira mağarasında Peygamber ﷺ’e vahyin başlamasını ve dönüşünden sonra Hatice’nin ona verdiği desteği anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Tahannüs

Allah’a yönelmek amacıyla ibadet ve inzivaya çekilme.

Namus

Vahyi getiren melek; Varaka onu Musa’ya gelen melekle ilişkilendirmiştir.

Varaka bin Nevfel

Hatice’nin, Hristiyan kutsal metinlerini bilen ve olayı yorumlayan bir akrabası.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayete dayanarak vahiyden önce doğru rüyaların görüldüğünü, ardından Alak suresinin ilk ayetleriyle vahyin başladığını ele alırlar. Ayrıca Hatice’nin ilgisine ve Allah’ın korumasına delil olarak gösterdiği ahlaki niteliklere dikkat çekerler. Bu bölüm, peygamberlik vahyinin başlangıcını anlatır; tek başına dört fıkıh mezhebi için ayrı bir hukuki hüküm oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Korktuğun zamanlarda güvendiğin yakınlarından destek iste ve yaşadıklarını dürüstçe anlat.
  2. Aile bağlarını koruyarak, doğru sözlü olarak ve ihtiyaç sahiplerine yardım ederek karakterini güçlendir.
  3. Günlük sorumluluklarını ihmal etmeden sessiz ibadet ve tefekkür için zaman ayır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.