Musakat Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4061. hadis

Ubadah ibn al-Samit rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Musakat Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Ubadah ibn al-Samit tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ كُنْتُ بِالشَّامِ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ فَجَاءَ أَبُو الأَشْعَثِ قَالَ قَالُوا أَبُو الأَشْعَثِ أَبُو الأَشْعَثِ ‏.‏ فَجَلَسَ فَقُلْتُ لَهُ حَدِّثْ أَخَانَا حَدِيثَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ غَزَوْنَا غَزَاةً وَعَلَى النَّاسِ مُعَاوِيَةُ فَغَنِمْنَا غَنَائِمَ كَثِيرَةً فَكَانَ فِيمَا غَنِمْنَا آنِيَةٌ مِنْ فِضَّةٍ فَأَمَرَ مُعَاوِيَةُ رَجُلاً أَنْ يَبِيعَهَا فِي أَعْطِيَاتِ النَّاسِ فَتَسَارَعَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ فَبَلَغَ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ فَقَامَ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْ بَيْعِ الذَّهَبِ بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ بِالْفِضَّةِ وَالْبُرِّ بِالْبُرِّ وَالشَّعِيرِ بِالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ بِالتَّمْرِ وَالْمِلْحِ بِالْمِلْحِ إِلاَّ سَوَاءً بِسَوَاءٍ عَيْنًا بِعَيْنٍ فَمَنْ زَادَ أَوِ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى ‏.‏ فَرَدَّ النَّاسُ مَا أَخَذُوا فَبَلَغَ ذَلِكَ مُعَاوِيَةَ فَقَامَ خَطِيبًا فَقَالَ أَلاَ مَا بَالُ رِجَالٍ يَتَحَدَّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَادِيثَ قَدْ كُنَّا نَشْهَدُهُ وَنَصْحَبُهُ فَلَمْ نَسْمَعْهَا مِنْهُ ‏.‏ فَقَامَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ فَأَعَادَ الْقِصَّةَ ثُمَّ قَالَ لَنُحَدِّثَنَّ بِمَا سَمِعْنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِنْ كَرِهَ مُعَاوِيَةُ - أَوْ قَالَ وَإِنْ رَغِمَ - مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَصْحَبَهُ فِي جُنْدِهِ لَيْلَةً سَوْدَاءَ ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ‏.‏

Çeviri

Ubeydullah b. Ömer el-Kavarîrî bize rivayet etti, Hammâd b. Zeyd bize rivayet etti, Eyyûb'dan, o da Ebû Kilâbe'den nakletti; Ebû Kilâbe şöyle dedi: Şam'da içinde Müslim b. Yesâr'ın da bulunduğu bir halkada oturuyordum. Derken Ebû'l-Eş'as geldi. Oradakiler:

"Ebû'l-Eş'as! Ebû'l-Eş'as!" diye seslendiler ve o da oturdu. Ben ona: "Kardeşimize Ubâde b. Sâmit'in hadisini anlat" dedim. O da: "Evet, anlatacağım. Muâviye'nin komutasında bir sefere çıktık ve pek çok ganimet elde ettik. Aldığımız ganimetler arasında gümüş kaplar da vardı. Muâviye bir adama bunları satıp bedelini askerlere dağıtmasını emretti. İnsanlar bunu almak için acele ettiler. Bu durum Ubâde b. Sâmit'e ulaşınca ayağa kalktı ve şöyle dedi: 'Ben Resûlullah ﷺ'ın altının altınla, gümüşün gümüşle, buğdayın buğdayla, arpanın arpaya, hurmanın hurmayla ve tuzun tuzla satışını; ancak misli misline ve peşin olarak yapılması şartıyla caiz gördüğünü, kim fazla verir veya fazlasını isterse riba yapmış olur buyurduğunu işittim.' Bunun üzerine insanlar aldıklarını iade ettiler. Bu haber Muâviye'ye ulaşınca minbere çıkıp hutbe okudu ve: 'Resûlullah ﷺ'ı görmüş ve sohbetinde bulunmuş bizlerin duymadığı hadisleri nakleden bu adamlara ne oluyor?' dedi. Bunun üzerine Ubâde b. Sâmit ayağa kalktı, hadisi tekrarladı ve sonra: 'Muâviye hoşlanmasa da –veya râvi 'istemese de' dedi– Resûlullah ﷺ'dan işittiğimizi mutlaka rivayet edeceğiz. Onun ordusunda karanlık bir gecede bile bulunmamayı hiç önemsemem' dedi. Hammâd: Bunu veya buna benzer bir şey söyledi, dedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Aynı ribevî malları hemen ve eşit miktarlarda değiş tokuş edin.

Arka plan ve bağlam

Muaviye’nin komutasındaki bir sefer sırasında, askerlerin ücretlerini ödemek amacıyla ganimetten elde edilen gümüş eşyalar satıldı. Ubade bin es-Samit, Peygamber’in ﷺ sözüne dayanarak buna itiraz etti; bunun üzerine alıcılar eşyaları geri verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
riba

Yasaklanmış faiz veya tefecilik; burada belirli malların değişiminde elde edilen haram kazancı ifade eder.

misli misline

Belirtilen aynı mallar değiş tokuş edilirken miktarlar eşit olmalıdır.

peşin peşine

Her iki taraf da malları erteleme olmaksızın hemen teslim eder.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler bu rivayetten, altının altınla ve gümüşün gümüşle ancak eşit miktarda ve peşin olarak değiştirilebileceği sonucunu çıkarır. Metinde aynı kural buğday, arpa, hurma ve tuz için de geçerlidir. Bu kategorilerdeki farklı mallar değiştirildiğinde başka kurallar uygulanır; fakihler bunları riba ve sarf işlemleri kapsamında ele alır. Fıkıh mezhepleri bu kategorileri genişletmenin hukuki dayanağında farklı görüşlere sahip olsa da bu tür işlemlerde faizden ve yasaklanmış vadeden kaçınmayı vurgular. Rivayet ayrıca bir sahabinin, Peygamber’in ﷺ öğretisine dair bilgisine dayanarak idari bir kararı açıkça düzeltebileceğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Altın, gümüş veya belirtilen diğer malları değiştirirken hem miktarı hem de teslim zamanını kontrol edin.
  2. Bir finansal anlaşmada faiz veya erteleme olup olmadığı belirsizse uzman görüşü alın.
  3. Bir karar açık bir dinî ilkeyle çeliştiğinde saygılı biçimde ve delile dayanarak konuşun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.