Musakat Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4100. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Musakat Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِعُثْمَانَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَحَقَ بِي وَتَحْتِي نَاضِحٌ لِي قَدْ أَعْيَا وَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ قَالَ فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا لِبَعِيرِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ عَلِيلٌ - قَالَ - فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ فَمَازَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِي ‏"‏ كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتَبِيعُنِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَحْيَيْتُ وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرُهُ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى انْتَهَيْتُ فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي فِيهِ - قَالَ - وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ ‏"‏ مَا تَزَوَّجْتَ أَبِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَلاَ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُكَ وَتُلاَعِبُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي - أَوِ اسْتُشْهِدَ - وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ إِلَيْهِنَّ مِثْلَهُنَّ فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ - قَالَ - فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْبَعِيرِ فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ وَرَدَّهُ عَلَىَّ ‏.‏

Çeviri

Osman b. Ebî Şeybe ve İshâk b. İbrâhim bize rivayet etti — lafız Osman’a aittir — İshâk

“bize haber verdi” dedi, Osman ise “Cerîr bize rivayet etti, Muğîre’den, o da Şa‘bî’den, o da Câbir b. Abdullah’tan nakletti” dedi. Câbir şöyle anlattı: Resûlullah ﷺ ile birlikte bir gazveye çıktım. Benim altımda yorgun düşmüş, neredeyse yürüyemeyecek hâle gelmiş bir yük devem vardı. Resûlullah ﷺ bana yetişti ve “Devene ne oldu?” diye sordu. Ben de “Hastalandı” dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ geride kaldı, deveni sürdü ve ona dua etti. Artık deve, diğer develerin önünde gitmeye başladı. Sonra bana “Deveni nasıl buluyorsun?” diye sordu. Ben de “İyi durumda, sizin bereketiniz ona ulaştı” dedim. Bana “Onu bana satar mısın?” buyurdu. Başka bir yük devemiz olmadığı için hayır demekten utandım ve “Evet” dedim. Medine’ye varıncaya kadar sırtına binmem şartıyla onu kendisine sattım. Sonra ona “Ey Allah’ın Resûlü, ben yeni evlendim” dedim ve önden gitmek için izin istedim. Bana izin verdi; böylece insanlardan önce Medine’ye vardım. Orada dayım beni karşıladı ve deveyi sordu. Ben de deveyle ilgili yaptığımı ona anlattım, o da bu konuda beni kınadı. Câbir devamla şunu söyledi: Resûlullah ﷺ’tan önden gitmek için izin istediğimde bana “Bekâr bir kızla mı yoksa dul bir kadınla mı evlendin?” diye sormuştu. Ben de “Dul bir kadınla evlendim” dedim. Buyurdu ki: “Seninle oynayıp eğlenebileceğin bekâr bir kızla evlenemez miydin?” Ben de “Ey Allah’ın Resûlü, babam vefat etti — veya şehit oldu — ve benim küçük kız kardeşlerim var. Onlar gibi genç biriyle evlenmek istemedim; çünkü o, onları terbiye edemez ve bakamazdı. Bu yüzden, onlara bakıp terbiye etmesi için dul bir kadınla evlendim” dedim. Resûlullah ﷺ Medine’ye geldiğinde sabahleyin deveyi alarak yanına gittim. Bana devenin bedelini ödedi ve deveyi de bana geri bağışladı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ kendisine ödeme yaptıktan sonra Cabir devesini geri aldı.

Arka plan ve bağlam

Cabir, babasının vefatından sonra küçük kız kardeşleriyle ilgilenirken Allah’ın Elçisi ﷺ ile birlikte yolculuk ediyordu. Bitkin devesini, Medine’ye kadar ona binmeye devam etmesi şartıyla sattı; orada Peygamber ﷺ bedelini ödedi ve deveyi Cabir’e geri verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Yük devesi

Yük taşımak veya binmek için kullanılan deve.

Daha önce evlenmiş kadın

Daha önce evlilik yapmış kadın; bu ifade tek başına onun karakteri ya da değeri hakkında bir şey söylemez.

Satış şartı

Satışın parçası olan anlaşma; burada Cabir’in Medine’ye kadar deveye binmeye devam etmesi şartı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, satılan hayvandan geçici süreyle yararlanmak gibi, açık ve karşılıklı kabul edilmiş bir şartla satışın geçerli olabileceği sonucunu çıkarırlar. Olay ayrıca Peygamber’in ﷺ kişinin ailevi sorumluluklarını gözettiğini ve daha önce evlenmiş bir kadının daha aşağı görülmemesi gerektiğini vurgular: Cabir onu tecrübesi ve küçük kız kardeşleriyle ilgilenmesi sebebiyle seçmiştir. Satış şartlarının fıkhî uygulaması ayrıntılı biçimde ele alınır ve mezhepler arasında farklılık gösterir; bu rivayet, belirsiz veya adaletsiz anlaşmalara izin vermez.

Günümüz için dersler
  1. Satıştan önce bütün şartları açıkça belirleyin ve gerekirse yazılı hâle getirin.
  2. Evlilikte her iki tarafın somut aile sorumluluklarını ve niteliklerini ciddiye alın.
  3. Yorgun insanlara ve hayvanlara karşı duyarlı olun; özen ve nezaketle yardım edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.