Sahih Muslim, 4264. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ لَهُمُ الْحُمْلاَنَ إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ - وَهِيَ غَزْوَةُ تَبُوكَ - فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ . فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ " . وَوَافَقْتُهُ وَهُوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ فَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ . فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ . فَلَمَّا أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ - لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ - فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ - أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ " . قَالَ أَبُو مُوسَى فَانْطَلَقْتُ إِلَى أَصْحَابِي بِهِنَّ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنْ وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَأَلْتُهُ لَكُمْ وَمَنْعَهُ فِي أَوَّلِ مَرَّةٍ ثُمَّ إِعْطَاءَهُ إِيَّاىَ بَعْدَ ذَلِكَ لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ . فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ . فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْعَهُ إِيَّاهُمْ ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ فَحَدَّثُوهُمْ بِمَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى سَوَاءً .
Abdullah b. Berrâd el-Eş'arî ve Muhammed b. Alâ el-Hemedânî bize rivayet ettiler - lafızları birbirine yakındı - dediler ki: Ebû Üsâme bize Burayd'den, o da Ebû Burde'den, o da Ebû Mûsâ'dan rivayet etti. Ebû Mûsâ şöyle dedi: Ashabım beni, Zorluk Ordusu'nda -ki bu Tebük Seferi'dir- Resûlullah ﷺ ile birlikteyken kendilerine binek istemek üzere Resûlullah ﷺ'a gönderdi. Ben de:
"Ey Allah'ın Peygamberi! As-habım beni sana, kendilerine binek temin etmen için gönderdi" dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Vallahi sizi hiçbir şeye bindirmem!" buyurdu. O sırada kendisi öfkeliydi, ben de farkında değildim. Resûlullah ﷺ'ın reddetmesi yüzünden ve Resûlullah ﷺ'ın belki bana karşı kalbinde bir kırgınlık olmuş olabileceği korkusuyla üzgün bir şekilde döndüm. Ashabımın yanına dönüp Resûlullah ﷺ'ın ne buyurduğunu onlara haber verdim. Kısa bir süre sonra Bilâl'in: "Ey Abdullah b. Kays!" diye seslendiğini duydum. Ona cevap verdim. Bilâl: "Resûlullah ﷺ seni çağırıyor, icabet et!" dedi. Resûlullah ﷺ'ın huzuruna vardığımda bana: "Şu iki çifti, şu iki çifti ve şu iki çifti al" -o sırada Sa'd'dan satın aldığı altı deve idi- "ve bunları ashabına götür. Onlara de ki: Şüphesiz Allah -veya Resûlullah ﷺ buyurdu ki- sizi bunlara bindiriyor; haydi bunlara binin!" buyurdu. Ebû Mûsâ devamla dedi ki: Develeri alıp ashabımın yanına gittim ve: "Resûlullah ﷺ sizi bunlara bindiriyor. Ancak vallahi, sizden bazılarınız benimle gelip, ben sizin için Resûlullah ﷺ'dan binek istediğimde onun ilk önceki sözünü, reddini ve daha sonra bunları bana verişini işiten kimselerin yanına gitmedikçe sizi bırakmam. Sakın size söylemediği bir şeyi söylediğimi sanmayın!" dedim. Bana: "Vallahi sen bizim katımızda kesinlikle doğrucusun; dilediğini yapacağız" dediler. Bunun üzerine Ebû Mûsâ, içlerinden bir grupla birlikte yola çıktı. Resûlullah ﷺ'ın sözünü, önceki reddini ve sonradan verişini işitenlerin yanına vardıklarında, onlar da Ebû Mûsâ'nın anlattıklarını aynen doğruladılar.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Abu Musa, sonuç değiştiğinde aktardığı haberi dürüstçe doğrulattı.
Tebük Seferi sırasında Abu Musa ﷺ, arkadaşları için binek hayvanı istedi. Peygamber ﷺ önce yemin ederek bunu reddetti, ancak daha sonra onlara altı deve verdi; Abu Musa, sözleri doğru aktardığını doğrulamaları için şahitlere başvurdu.
Ağır şartlarda Tebük’e giden ordu için kullanılan bir ad.
Bu bağlamda, sahabilerin binebildiği hayvanlar.
Kişinin Allah’ı şahit tutarak yaptığı ciddi bir beyan.
Âlimler buradan, yeminin yapıldığı niyet ve koşullara göre değerlendirileceği ve koşulların sonradan değişebileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ önceki sözlerini gizlemedi; daha sonra sahabilere binek hayvanları sağladı. Abu Musa’nın güvenilirliği konusundaki hassasiyeti, bilgiyi doğru aktarmanın ve gerektiğinde bir haberi doğrulatmanın önemini gösterir. Bu rivayet, yemini bozmak için genel bir izin değildir; yemini bozma ve kefaret kuralları fıkıh âlimlerince ayrıca ele alınır.
- Birinin sözlerini doğru aktarın; bir isteği daha ikna edici kılmak için ayrıntı uydurmayın.
- Önemli bir haberden şüphe duyulduğunda güvenilir şahitlerden sakinlikle doğrulama isteyin.
- Rahatça yemin etmeyin; bir yemini bozduysanız gereken kefaret konusunda ehil bir uzmana danışın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.