Sahih Muslim, 4265. hadis
Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي، قِلاَبَةَ وَعَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، - قَالَ أَيُّوبُ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ مِنِّي لِحَدِيثِ أَبِي قِلاَبَةَ - قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَدَعَا بِمَائِدَتِهِ وَعَلَيْهَا لَحْمُ دَجَاجٍ فَدَخَلَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ شَبِيهٌ بِالْمَوَالِي فَقَالَ لَهُ هَلُمَّ . فَتَلَكَّأَ فَقَالَ هَلُمَّ فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا فَقَذِرْتُهُ فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ فَقَالَ هَلُمَّ أُحَدِّثْكَ عَنْ ذَلِكَ إِنِّي أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ " . فَلَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ فَدَعَا بِنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى قَالَ فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ أَغْفَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ يُبَارَكُ لَنَا . فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ وَإِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا أَفَنَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا فَانْطَلِقُوا فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " .
Ebû'r-Rebî‘ el-Atkî bana anlattı: Hammâd b. Zeyd bize Eyyûb’dan, o da Ebû Kılâbe’den ve Kâsım b. Âsım’dan, onlar da Zehdem el-Cermî’den rivayet etti. Eyyûb dedi ki:
“Ben Kâsım’ın hadisini, Ebû Kılâbe’ninkinden daha iyi hatırlarım.” Zehdem şöyle dedi: “Biz Ebû Mûsâ’nın yanında idik; sofrasını getirtti, üzerinde tavuk eti vardı. O sırada Benî Teymullah’tan kızıl tenli, kölelere benzeyen bir adam içeri girdi. Ebû Mûsâ ona: ‘Gel, buyur!’ dedi. Adam çekindi. Ebû Mûsâ tekrar: ‘Gel, buyur! Çünkü ben Resûlullah ﷺ’ın bundan yediğini gördüm’ dedi. Adam: ‘Ben bu hayvanın pis bir şey yediğini gördüm ve bundan tiksinip asla yemeyeceğime yemin ettim’ dedi. Bunun üzerine Ebû Mûsâ: ‘Gel, sana bu konuda bir hadis anlatayım. Ben bir grup Eş‘arî ile birlikte Resûlullah ﷺ’a gelip kendisinden binek istedik. O: «Vallahi sizi bindirmem ve sizin bineceğiniz bir şeyim de yok» buyurdu. Allah’ın dilediği kadar bekledik, sonra Resûlullah ﷺ’a deve ganimeti getirildi. Bizi çağırdı ve bize beş adet hörgücü beyaz deve verilmesini emretti. Tam ayrılırken bazılarımız birbirine: «Resûlullah ﷺ’ın yeminini unutturduk, artık bizim için bereket olmaz» dedi. Geri dönüp: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Biz senden binek istemeye gelmiştik, sen bizi bindirmeyeceğine yemin ettin ama sonra bize binek verdin. Unuttun mu ey Allah’ın Resûlü?’ dedik. O da şöyle buyurdu: «Vallahi, Allah dilerse, bir şeye yemin edip de sonra ondan daha hayırlısını görürsem, mutlaka daha hayırlı olanı yapar ve yeminimin keffaretini öderim. Haydi gidin, sizi ancak Allah Azze ve Celle bindirmiştir.»
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Yemin edip sonra daha hayırlısını gören kişi, daha hayırlı olanı yapmalı ve yemin kefareti vermelidir.
Ebu Musa, Peygamber ﷺ’in önce Eş‘arîlere binek vermeyeceğine yemin ettiğini, ancak daha sonra onlara develer verdiğini anlatmıştır. Peygamber ﷺ, daha iyi bir seçenek ortaya çıktığında yeminin bozulup kefaretinin verilmesi gerektiğini açıklamıştır.
Kişinin Allah’ı şahit tutarak yaptığı ciddi bir beyan.
Geçerli bir yemini bozmanın öngörülmüş karşılığı.
Peygamber ﷺ’in Eş‘arîlere verilmesini sağladığı binekler.
Âlimler bu rivayetten, kişinin yemininin daha iyi veya daha takvalı bir seçim yapmasına engel olmaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Kişi daha hayırlı olanı yapar ve bozduğu yemin için öngörülen kefareti verir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, kefaretin ayrıntılarını Kur’an’ın 5:89. ayetine dayanarak ele alır; temel ilke, yeminin daha hayırlı olanı terk etmek için gerekçe olmadığıdır.
- Yemine bağlı kalmak daha iyi bir şey yapmana engel oluyorsa, yeminde ısrar etme; daha hayırlı olanı yap ve gereken kefareti ver.
- Kefaretin şekli veya miktarı konusunda tereddüdün varsa güvenilir bir âlime danış.
- Yeminleri hafife alma; yalnızca dikkatlice yerine getirebileceğin şeylere söz ver.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.