Sahih Muslim, 4342. hadis
Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ بُشَيْرِ، بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، - قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ - وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ " . الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ " أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ " . أَوْ " قَاتِلَكُمْ " . قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا " . قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ .
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; Yahya'dan -ki o İbn Saîd'dir-, Beşîr b. Yesâr'dan, Sehl b. Ebû Hasme'den -Yahya dedi ki: Sanırım şöyle dedi- ve Râfi' b. Hadîc'ten naklen bildirdiler ki her ikisi şöyle demiştir: Abdullah b. Sehl b. Zeyd ile Muheyvise b. Mes'ûd b. Zeyd yola çıktılar ve Hayber'e vardıklarında oradaki bazı işler için ayrıldılar. Sonra Muheyvise, Abdullah b. Sehl'i öldürülmüş olarak buldu; onu defnetti ve ardından Resûlullah ﷺ'a geldi. Yanında Huveyvise b. Mes'ûd ve kavmin en küçüğü olan Abdurrahmân b. Sehl de vardı. Abdurrahmân, iki arkadaşından önce konuşmaya kalkınca Resûlullah ﷺ ona:
"Büyüğünüz konuşsun!" buyurdu. Kastedilen yaşça büyük olandı. Bunun üzerine sustu, iki arkadaşı konuştu ve o da onlarla birlikte konuştu. Resûlullah ﷺ'a Abdullah b. Sehl'in katledilişini anlattılar. Resûlullah ﷺ onlara: "Elli yemin ederek arkadaşınızın" -veya "öldürüleninizin"- diyetini almaya hak kazanmak ister misiniz?" buyurdu. Onlar: "Görmediğimiz bir şey hakkında nasıl yemin edelim?" dediler. Resûlullah ﷺ: "O halde Yahudiler elli yeminle kendilerini temize çıkarırlar" buyurdu. Onlar: "Kâfir bir topluluğun yeminini nasıl kabul edelim?" dediler. Resûlullah ﷺ bu durumu görünce diyeti kendi malından ödedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Çözüme kavuşmamış bir cinayet vakasında hukuk, her iki tarafın haklarını korur.
Abdullah ibn Sahl, Hayber'de öldürüldü. Yakınları meseleyi arz etmek için Peygamber ﷺ'in yanına geldiler; cinayeti bizzat görmemişlerdi.
Delilin olağan yollarla ortaya konamadığı bir cinayet davasında tekrarlanan yeminleri içeren özel bir usul.
Haksız yere öldürülen kişinin yakınlarına ödenen mali tazminat.
Yemin ederek suçlamadan sorumlu olmadığını beyan etmek.
Klasik âlimler bu rivayeti kasâme usulünün ve cinayet suçlamasının delil olmadan sorumluluk doğurmayacağı kuralının kanıtı olarak ele alırlar. Ölen kişinin yakınları görmedikleri bir şey hakkında yemin etmeyi reddettiler; suçlanan grubun yeminlerini kabul etmeye de yanaşmadılar. Peygamber ﷺ onları zorla bir seçim yapmaya mecbur bırakmadı ve diyeti ödedi. Âlimler bundan ayrıca bir edep kuralı çıkarırlar: Toplu bir görüşmede konuşma önceliği en yaşlı olana verilmelidir. Fıkıh mezhepleri kasâmenin kesin şartları ve sonuçları konusunda farklı görüştedir; ancak delilin, yeminin ve haksız suçlamaya karşı korunmanın önemini kabul ederler.
- Dikkatli deliller ve adil bir usul olmadan kimseyi suç işlemekte itham etme.
- Bizzat görmediğin olgular hakkında yemin etme.
- Bir konuşmada gençlerin söz hakkını ellerinden almadan yaşlıların önce konuşmasına imkân tanı.
Bu Sahih rivayet, Sahl ibn Abi Hathma'dan gelen başka bir aktarım yolunu verir; Hayber'deki cinayet vakasına ve yeminlerin ele alınışına da değinir.
Sahih Muslim · #4344 (Sahih)Bu Sahih rivayet aynı vakayı ele alır ve yeminler ile diyet hakkındaki soruları açıklar.
Sahih al-Bukhari · #6142 (Sahih)Bu Sahih rivayet aynı olayı aktarır ve kasâme ile çözüme kavuşmamış bir cinayetin ele alınışına dair değerlendirmeyi destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.