Sahih Muslim, 4349. hadis
Sahl ibn Abi Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn Abi Hathma tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو لَيْلَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ رِجَالٍ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأَتَى مُحَيِّصَةُ فَأَخْبَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي عَيْنٍ أَوْ فَقِيرٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ . قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ " كَبِّرْ كَبِّرْ " . يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ " . فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ " أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ " . قَالُوا لاَ . قَالَ " فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ " . قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ . فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ . فَقَالَ سَهْلٌ فَلَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ .
İshak b. Mansur bana rivayet etti, Bişr b. Ömer bize haber verdi ve dedi ki: Malik b. Enes'i şöyle derken işittim: Ebu Leyla b. Abdullah b. Abdurrahman b. Sehl bana rivayet etti; Sehl b. Ebi Hasme'den, o da kavminin ileri gelenlerinden bazı kimselerin kendisine şu haberi verdiğini aktardı: Abdullah b. Sehl ile Muheyissa, başlarına gelen bir sıkıntı sebebiyle Hayber'e gitmişlerdi. Muheyissa geri dönerek Abdullah b. Sehl'in öldürüldüğünü ve bir kuyuya yahut hendeğe atıldığını haber verdi. Yahudilere gelip:
"Vallahi onu siz öldürdünüz!" dedi. Onlar da: "Vallahi biz öldürmedik!" diye cevap verdiler. Sonra kavmine dönüp durumu onlara anlattı. Daha sonra kendisi, kendisinden büyük olan kardeşi Huveyyissa ve Abdurrahman b. Sehl birlikte geldiler. Hayber'de bulunan kişi olduğu için konuşmaya Muheyissa yeltendi, ancak Resûlullah ﷺ Muheyissa'ya: "Büyüğü konuştur, büyüğü!" buyurarak yaşça büyük olana öncelik verilmesini istedi. Bunun üzerine önce Huveyyissa konuştu, ardından Muheyyissa konuştu. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Ya arkadaşınızın diyetini öderler ya da savaşa hazır olun." Resûlullah ﷺ bu hususta onlara (Yahudilere) mektup yazdı; onlar da: "Vallahi biz onu öldürmedik!" diye yazdılar. Resûlullah ﷺ Huveyyissa, Muheyyissa ve Abdurrahman'a: "Yemin edip arkadaşınızın kan bedelini almaya hak kazanır mısınız?" diye sordu. "Hayır" dediler. Buyurdu ki: "O halde Yahudiler size yemin etsin." Onlar: "Onlar Müslüman değiller ki!" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ diyeti kendi malından ödedi ve onlara yüz deve gönderdi; develer evlerine kadar sokuldu. Sehl dedi ki: "O develerden kızıl bir dişi deve beni tekmelemiştir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Dava çözümsüz kalınca Peygamber ﷺ diyetin ödenmesini sağladı.
Abdullah ibn Sehl, Hayber’e yaptığı yolculuktan sonra ölü bulundu. Arkadaşları Yahudileri suçladı, ancak onlar cinayeti inkâr etti; ailesi yemin etmedi ve Yahudilerin Müslüman olmadıklarına dikkat çekti.
İslam hukukuna göre öldürülen kişinin yakınlarına ödenebilen mali tazminat.
Delil ve koşulların resmî bir şüphe doğurduğu cinayet davalarında yeminleri içeren özel bir usul.
Âlimler bu rivayetten, bir cinayet suçlamasının delil olmaksızın mahkûmiyetle sonuçlanamayacağı ve kasâmenin kişilerin kendi başlarına adalet dağıtmasına izin veren bir uygulama değil, resmî bir usul olduğu sonucunu çıkarırlar. Kesin şartlar ve yeminleri kimin edeceği fıkıh mezheplerine göre değişir. Peygamber ﷺ yaş sırasına saygı göstererek maktulün yakınlarına önce söz hakkı verdi; mesele yeminlerle çözüme kavuşmayınca diyeti kendi malından ödedi.
- Delil olmadan kimseyi ağır bir suçla itham etmeyin; soruşturmayı yetkili yargı mercilerine bırakın.
- Başkalarının daha sonra konuşma hakkını ellerinden almadan, yaşlılara konuşmada saygılı bir öncelik tanıyın.
- Çözümsüz bir anlaşmazlıkta hukuka uygun bir çözüm arayın ve kişisel adalet uygulamaktan kaçının.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.