Yeminler, Muharibler ve Kısas Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4387. hadis

Wa'il ibn Hujr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yeminler, Muharibler ve Kısas Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Wa'il ibn Hujr tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ، حَرْبٍ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ قَالَ إِنِّي لَقَاعِدٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا قَتَلَ أَخِي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَقَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ إِنَّهُ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَتَلْتُهُ قَالَ ‏"‏ كَيْفَ قَتَلْتَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَخْتَبِطُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُهُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ فَقَتَلْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ لَكَ مِنْ شَىْءٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَا لِي مَالٌ إِلاَّ كِسَائِي وَفَأْسِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ ‏.‏ فَرَمَى إِلَيْهِ بِنِسْعَتِهِ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ دُونَكَ صَاحِبَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ بِهِ الرَّجُلُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ قُلْتَ ‏"‏ إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَأَخَذْتُهُ بِأَمْرِكَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ - لَعَلَّهُ قَالَ - بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ ذَاكَ كَذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَمَى بِنِسْعَتِهِ وَخَلَّى سَبِيلَهُ ‏.‏

Çeviri

Ubeydullah b. Muâz el-Anberî bize rivayet etti, babam bize rivayet etti, Ebû Yûnus bize rivayet etti, Simâk b. Harb'den, Alkame b. Vâil'in kendisine anlattığına göre, babası ona şöyle anlatmış: Ben Nebi ﷺ ile birlikte otururken bir adam geldi, elindeki bir kayışla başka bir adamı sürüklüyordu ve dedi ki:

"Ey Allah'ın Resûlü! Bu adam kardeşimi öldürdü." Allah'ın Resûlü ﷺ ona sordu: "Onu sen mi öldürdün?" Adam cevap verdi: "Eğer itiraf etmeseydi, ona karşı delil getirirdim." Zanlı ise: "Evet, onu ben öldürdüm" dedi. Resûlullah ﷺ: "Onu nasıl öldürdün?" diye sordu. Adam: "Ben ve o bir ağaçtan yaprak çırpıyorduk; bana sövüp beni öfkelendirdi, ben de baltayla başına vurdum ve onu öldürdüm" dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ ona: "Kendin için ödeyecek bir malın var mı?" diye sordu. Adam: "Elbisem ve baltamdan başka malım yok" dedi. Resûlullah ﷺ: "Kavminin seni satın alacağını düşünüyor musun?" diye sordu. Adam: "Ben kavmim nezdinde bundan daha değersizim" dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ kayışı davacıya fırlattı ve: "Al arkadaşını götür" buyurdu. Adam onu alıp götürdü, ancak arkasını dönünce Allah'ın Resûlü ﷺ: "Eğer onu öldürürse, o da bunun gibi olur" buyurdu. Adam geri döndü ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Sizin 'Eğer onu öldürürse, o da bunun gibi olur' dediğinizi duydum ve ben de onu sizin emrinizle yakaladım" dedi. Allah'ın Resûlü ﷺ: "Senin günahının ve arkadaşının (kardeşinin) günahının onun üzerine yüklenmesini istemez misin?" buyurdu. Adam: "Ey Allah'ın Nebisi! Evet, isterim" dedi. Resûlullah ﷺ: "Öyleyse durum budur" buyurdu. Bunun üzerine adam kayışı fırlattı ve zanlıyı serbest bıraktı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Maktulün yakınları kısas, diyet veya af seçeneklerinden birini tercih edebilir.

Kavramlar ve açıklamalar
kısas

Adil usuller izlenerek uygulanan, suç için öngörülmüş hukuki karşılık.

diyet

Öldürülen kişinin yakınlarına ödenen mali tazminat.

kayış

Davacının şüpheliyi Peygamber ﷺ’e götürürken kullandığı kayış.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, kasten öldürme hâlinde maktulün yakınlarının kısas talep edebileceği, üzerinde anlaşılmış bir tazminatı kabul edebileceği veya affedebileceği sonucunu çıkarır. Süreç yetkili makam tarafından yürütülmeli, kişiler kendi başlarına adaleti sağlamaya kalkışmamalıdır. Peygamber ﷺ ayrıca şüpheliyi öldürmenin büyük günah olduğu konusunda uyarmıştır. Günahları üstlenmeye dair sözleri davacıyı affetmeye teşvik eder; ancak hukuka uygun bir süreç dışında şiddeti veya kısası meşru kılmaz.

Günümüz için dersler
  1. Öldürme iddialarını yetkili yargı makamlarına inceletin; asla kendi başınıza intikam almayın.
  2. Kısas talep etme hakkı olanlar, hukuka uygun tazminatı veya affetmeyi de seçebilir.
  3. Öfkeliyken uzaklaşın ve yardım isteyin; bir hakaretin telafisi imkânsız şiddete dönüşmesine izin vermeyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.