Sahih Muslim, 4570. hadis
Awf ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Awf ibn Malik tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ حِمْيَرَ رَجُلاً مِنَ الْعَدُوِّ فَأَرَادَ سَلَبَهُ فَمَنَعَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَكَانَ وَالِيًا عَلَيْهِمْ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَوْفُ بْنُ مَالِكٍ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لِخَالِدٍ " مَا مَنَعَكَ أَنْ تُعْطِيَهُ سَلَبَهُ " . قَالَ اسْتَكْثَرْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " ادْفَعْهُ إِلَيْهِ " . فَمَرَّ خَالِدٌ بِعَوْفٍ فَجَرَّ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ هَلْ أَنْجَزْتُ لَكَ مَا ذَكَرْتُ لَكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتُغْضِبَ فَقَالَ " لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ هَلْ أَنْتُمْ تَارِكُونَ لِي أُمَرَائِي إِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَمَثَلُهُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتُرْعِيَ إِبِلاً أَوْ غَنَمًا فَرَعَاهَا ثُمَّ تَحَيَّنَ سَقْيَهَا فَأَوْرَدَهَا حَوْضًا فَشَرَعَتْ فِيهِ فَشَرِبَتْ صَفْوَهُ وَتَرَكَتْ كَدَرَهُ فَصَفْوُهُ لَكُمْ وَكَدَرُهُ عَلَيْهِمْ " .
Ebû et-Tâhir Ahmed b. Amr b. Serh bana rivayet etti; Abdullah b. Vehb bize haber verdi; Muâviye b. Sâlih bana haber verdi: Abdurrahman b. Cübeyr'den, o da babasından, o da Avf b. Mâlik'ten nakletti. Avf b. Mâlik şöyle dedi: Himyer kabilesinden bir adam düşmandan birini öldürdü ve onun ganimetini almak istedi. Ancak onların komutanı olan Hâlid b. Velîd buna engel oldu. Bunun üzerine Avf b. Mâlik, Allah Resûlü ﷺ'e gelip durumu bildirdi. Resûlullah ﷺ, Hâlid'e sordu:
"Ona ganimetini vermeni engelleyen şey nedir?" Hâlid: "Çok buldum, ey Allah'ın Resûlü," diye cevap verdi. Resûlullah ﷺ: "Onu kendisine ver," buyurdu. Daha sonra Hâlid, Avf'ın yanından geçerken Avf onun ridasına çekti ve takılarak: "Allah Resûlü ﷺ'den sana aktardığım şey gerçekleşmedi mi?" dedi. Bunu duyan Allah Resûlü ﷺ öfkelendi ve şöyle buyurdu: "Ona verme ey Hâlid! Ona verme ey Hâlid! Benim emirlerimi (komutanlarımı) başıboş mu bırakacaksınız? Sizin ve onların durumu, develeri veya koyunları otlatmakla görevlendirilen bir adamın durumuna benzer: Onları otlatır, su içme vakti gelince onları havuza getirir; hayvanlar havuzdaki duru suyu içer, bulanık kısmını ise geride bırakır. İşte duru su sizin için, bulanık su ise onlar içindir."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir komutan adil hüküm vermeli; saygı da incelikli davranmayı gerektirir.
Himyerli bir savaşçı bir düşmanı öldürdü ve onun teçhizatını ganimet olarak almak istedi. Komutan Halid bin Velid başlangıçta buna engel oldu. Avf bin Malik meseleyi Peygamber ﷺ’e iletti; bunun üzerine Peygamber ﷺ Halid’e ganimeti vermesini emretti. Avf, bu konuda Halid’e alaycı biçimde hitap edince Peygamber ﷺ onu azarladı ve komutanların ağır sorumluluğunu vurguladı.
Öldürülen düşmanın yanında bulunan kişisel teçhizat ve eşyalar.
Yetkisi altındaki insanlardan sorumlu olarak görevlendirilmiş lider.
İnsanların yararlardan pay aldığı, liderlerin ise çoğu zaman eleştiri ve yükleri taşıdığına dair bir benzetme.
Klasik âlimler bu rivayetten, görevlendirilmiş bir komutanın yetki ve sorumluluk sahibi olduğu ve onun otoritesinin gelişigüzel biçimde zayıflatılmaması ya da onunla alay edilmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ önce ganimet konusunda Halid’i düzeltti, ardından Avf’ın alaycı tavrına karşı onu korudu. Dolayısıyla rivayet hem liderlerin kararlarından sorumlu olduğunu hem de düzeltmenin saygıyla yapılması gerektiğini öğretir. Bu rivayet, haksızlığa itaat veya Allah’a isyan için genel bir izin oluşturmaz.
- Mülkiyetle ilgili bir anlaşmazlıkta adil bir karar isteyin ve meseleyi sakin biçimde yetkili makama iletin.
- Bir lidere saygıyla hitap edin; alay ve aşağılama haklı bir şikâyeti daha iyi hâle getirmez.
- Liderlik yapan kişi adil karar vermeli ve görevinin getirdiği yükler ile eleştirilerden sorumlu olduğunu bilmelidir.
Bu sahih rivayet aynı kitapta yer alır ve ganimet kurallarıyla liderlerin sorumluluğunu bağlamı içinde değerlendirmeye yardımcı olur.
Sahih Muslim · #4571 (Sahih)Bu sahih varyant, komutanların ağır görevlerini üstlendikleri ve onlarla gelişigüzel alay edilmemesi gerektiği mesajını destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.