Cihad ve Seferler Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4582. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cihad ve Seferler Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ إِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ ‏.‏

Çeviri

İbn Nümeyr bize rivayet etti, Yakub b. İbrahim bize rivayet etti, babam bize rivayet etti. Züheyr b. Harb ve Hasan b. Ali el-Hulvânî dediler ki: Yakub -ki o İbn İbrahim'dir- bize rivayet etti, babam bize rivayet etti, Salih'ten, İbn Şihab'dan, Urve b. Zübeyr bana haber verdi ki Aişe radıyallahu anha, Peygamber'in ﷺ eşi, ona şunu bildirdi: Resûlullah'ın ﷺ kızı Fatıma, Resûlullah ﷺ vefat ettikten sonra Ebu Bekir'den, Allah'ın Resûlüne ﷺ fey olarak verdiği mallardan Resûlullah'ın ﷺ geride bıraktıklarından kendi miras payını ayırmasını istedi. Ebu Bekir ona dedi ki:

"Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Biz miras bırakmayız; geride bıraktığımız sadakadır.'" Ravi dedi ki: Fatıma, Resûlullah ﷺ vefat ettikten sonra altı ay daha yaşadı ve Resûlullah'ın ﷺ Hayber, Fedek ve Medine'deki sadakalarından geride bıraktıklarından kendi payını Ebu Bekir'den talep edip durdu. Ancak Ebu Bekir bunu ona vermeyi reddetti ve dedi ki: "Resûlullah'ın ﷺ yaptığı hiçbir şeyi terk etmeyeceğim, mutlaka onu yapacağım. Zira onun emrinden bir şeyi terk edersem sapmaktan korkarım." Medine'deki sadakalarına gelince, Ömer onları Ali ve Abbas'a teslim etti, fakat Ali bu konuda ona galip geldi ve yönetimi elinde tuttu. Hayber ve Fedek'e gelince, Ömer bunları elinde tuttu ve dedi ki: "Bunlar Resûlullah'ın ﷺ sadakasıdır; kendisine arız olan haklar ve beklenmedik ihtiyaçlar içindi ve bunların yönetimi, işin başında olana aittir." Ravi dedi ki: Bu durum bugüne kadar böyle devam etmektedir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ’in malları miras olarak paylaştırılmadı; sadaka olarak yönetildi.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ’in vefatından sonra Fatıma, geride bıraktığı mallardan kendisine düşen payı Ebû Bekir’den istedi. Ebû Bekir, peygamberlerin miras bırakmadığı ve geride bıraktıklarının sadaka olduğu sözünü dayanak gösterdi.

Kavramlar ve açıklamalar
sadaka

Hayır amaçlı bağış; burada gelirleri ortak ve zorunlu giderler için kullanılan malı ifade eder.

Fedek

Gelirleri haberde ele alınan mallar arasında bulunan bir yer.

yönetici

Malı idare eden ve gelirlerini belirlenmiş amaca göre harcayan kişi.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik Sünni âlimler bu sözden, peygamberlerin kişisel miras bırakmadığı; geride kalan mallarının sadaka ve ortak yararlar için tahsis edildiği sonucunu çıkarırlar. Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in uygulamasını sürdürürken Ömer, malların yönetimini yetkili makamın denetimine verdi. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu kuralı kabul eder. Rivayet, peygamberlerin özel hukuki statüsüyle ilgilidir; sıradan insanların miras bırakmadığına dair genel bir kural değildir.

Günümüz için dersler
  1. Kamuya veya hayır işlerine ait fonları şeffaf biçimde yönetin ve belirlenen amaçlar için harcayın.
  2. Mülkiyet konusunda bir anlaşmazlık çıktığında karar vermeden önce ilgili kaynakları ve kuralları dikkatle değerlendirin.
  3. Sorumluluk üstlenenler açık anlaşmalara bağlı kalmalı ve yönetimlerinden hesap vermelidir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.