Sahih Muslim, 4588. hadis
Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ، حَدَّثَنِي سِمَاكٌ، الْحَنَفِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو زُمَيْلٍ - هُوَ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ - حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ أَلْفٌ وَأَصْحَابُهُ ثَلاَثُمِائَةٍ وَتِسْعَةَ عَشَرَ رَجُلاً فَاسْتَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ " اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ آتِ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تَهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةُ مِنْ أَهْلِ الإِسْلاَمِ لاَ تُعْبَدْ فِي الأَرْضِ " . فَمَازَالَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ مَادًّا يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ مَنْكِبَيْهِ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ . وَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَذَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ مُرْدِفِينَ} فَأَمَدَّهُ اللَّهُ بِالْمَلاَئِكَةِ . قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ فَحَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ يَوْمَئِذٍ يَشْتَدُّ فِي أَثَرِ رَجُلٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ أَمَامَهُ إِذْ سَمِعَ ضَرْبَةً بِالسَّوْطِ فَوْقَهُ وَصَوْتَ الْفَارِسِ يَقُولُ أَقْدِمْ حَيْزُومُ . فَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِ أَمَامَهُ فَخَرَّ مُسْتَلْقِيًا فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ خُطِمَ أَنْفُهُ وَشُقَّ وَجْهُهُ كَضَرْبَةِ السَّوْطِ فَاخْضَرَّ ذَلِكَ أَجْمَعُ . فَجَاءَ الأَنْصَارِيُّ فَحَدَّثَ بِذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " صَدَقْتَ ذَلِكَ مِنْ مَدَدِ السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ " . فَقَتَلُوا يَوْمَئِذٍ سَبْعِينَ وَأَسَرُوا سَبْعِينَ . قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا أَسَرُوا الأُسَارَى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ " مَا تَرَوْنَ فِي هَؤُلاَءِ الأُسَارَى " . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هُمْ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةِ أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ فِدْيَةً فَتَكُونُ لَنَا قُوَّةً عَلَى الْكُفَّارِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُمْ لِلإِسْلاَمِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ " . قُلْتُ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَرَى الَّذِي رَأَى أَبُو بَكْرٍ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَّا فَنَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ فَتُمَكِّنَ عَلِيًّا مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنِّي مِنْ فُلاَنٍ - نَسِيبًا لِعُمَرَ - فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَإِنَّ هَؤُلاَءِ أَئِمَّةُ الْكُفْرِ وَصَنَادِيدُهَا فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ قَاعِدَيْنِ يَبْكِيَانِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مِنْ أَىِّ شَىْءٍ تَبْكِي أَنْتَ وَصَاحِبُكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبْكِي لِلَّذِي عَرَضَ عَلَىَّ أَصْحَابُكَ مِنْ أَخْذِهِمُ الْفِدَاءَ لَقَدْ عُرِضَ عَلَىَّ عَذَابُهُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ " . شَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الأَرْضِ} إِلَى قَوْلِهِ { فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلاَلاً طَيِّبًا} فَأَحَلَّ اللَّهُ الْغَنِيمَةَ لَهُمْ .
Bize Hennâd b. es-Serî rivayet etti, bize İbnü’l-Mübârek rivayet etti, o da İkrime b. Ammâr’dan nakletti; bana Simâk el-Hanefî anlattı ve dedi ki: Ben İbn Abbâs’ı dinledim, şöyle diyordu: Bana Ömer b. el-Hattâb anlattı ve dedi ki: Bedir günü olduğunda... (Bir diğer senedle) Bize Züheyr b. Harb rivayet etti –lafız onundur–, bize Ömer b. Yûnus el-Hanefî rivayet etti, bize İkrime b. Ammâr rivayet etti, bana Ebû Zümeyl –ki o Simâk el-Hanefî’dir– anlattı, bana Abdullah b. Abbâs anlattı ve dedi ki: Bana Ömer b. el-Hattâb anlattı ve dedi ki: Bedir günü Resûlullah ﷺ müşriklere baktı; onlar bin kişiydi, ashâbı ise üç yüz on dokuz erkekti. Bunun üzerine Allah’ın Nebisi ﷺ kıbleye döndü, sonra ellerini açtı ve Rabbine yalvarmaya başladı:
«Allah’ım! Bana verdiğin sözü yerine getir. Allah’ım! Bana vadettiğini gerçekleştir. Allah’ım! Eğer İslam ehlinin bu küçük topluluğu helak olursa, artık yeryüzünde Sana ibadet edilmeyecektir.» Kıbleye dönük vaziyette ellerini açmış halde Rabbine yalvarmayı sürdürdü, öyle ki ridası omuzlarından düştü. Bunun üzerine Ebû Bekr yanına geldi, ridasını alıp omuzlarına örttü ve arkasından ona sarılarak dedi ki: «Ey Allah’ın Nebisi! Rabbine bu kadar yalvarman yeterlidir; şüphesiz O, sana vadettiğini mutlaka yerine getirecektir.» Nitekim Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: {Hani Rabbinizden yardım istemiştiniz de O, size icabet etmişti: ‘Size birbirini takip eden bin melekle yardım edeceğim.’} Böylece Allah ona meleklerle yardım etti. Ebû Zümeyl dedi ki: Bana İbn Abbâs anlattı ve dedi ki: O gün Müslümanlardan biri, önündeki bir müşriği kovalarken, başının üzerinde bir kırbaç sesi ve bir süvarinin «İlerle ey Hayzûm!» dediğini işitti. Önündeki müşrike baktığında onun sırtüstü yere yıkıldığını gördü. Ona dikkatlice bakınca burnunun ezildiğini ve yüzünün sanki kırbaç darbesiyle yarılmış gibi parçalandığını, o bölgenin tamamen yeşil bir renk aldığını fark etti. Ensar’dan olan bu sahabe gelip durumu Resûlullah ﷺ’a anlattı. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: «Doğru söyledin; bu, üçüncü kat semadan gelen yardımdır.» O gün yetmiş kişiyi öldürdüler ve yetmiş kişiyi esir aldılar. Ebû Zümeyl dedi ki: İbn Abbâs şöyle anlattı: Esirleri aldıklarında Resûlullah ﷺ Ebû Bekr ve Ömer’e sordu: «Bu esirler hakkında ne dersiniz?» Ebû Bekr dedi ki: «Ey Allah’ın Nebisi! Onlar bizim amcaoğullarımız ve akrabalarımızdır. Bence onlardan fidye almalısın; bu, kafirlere karşı bizim için bir güç olur. Umulur ki Allah onları İslam’a hidayet eder.» Bunun üzerine Resûlullah ﷺ sordu: «Sen ne dersin ey Hattâboğlu?» Ben de dedim ki: «Hayır, vallahi ey Allah’ın Resûlü! Ben Ebû Bekr’in görüşünde değilim. Bence onları bize teslim etmelisin ki boyunlarını vuralım. Ali’yi Akîl’e musallat et ki onun boynunu vursun; beni de falan akrabama musallat et ki onun boynunu vurayım. Çünkü bunlar küfrün önderleri ve ileri gelenleridir.» Resûlullah ﷺ Ebû Bekr’in görüşünü beğendi, benimkini ise beğenmedi. Ertesi gün geldiğimde bir de ne göreyim; Resûlullah ﷺ ve Ebû Bekr oturmuş ağlıyorlardı. Dedim ki: «Ey Allah’ın Resûlü! Sen ve arkadaşın niçin ağlıyorsunuz, bana haber ver. Eğer ağlanacak bir şey bulursam ağlarım, bulamazsam sizin ağlamanıza iştirak etmek için kendimi ağlamaya zorlarım.» Resûlullah ﷺ buyurdu ki: «Ashabının fidye alma konusundaki teklifleri sebebiyle ağlıyorum. Onların azabı bana şu ağaçtan daha yakın bir mesafede gösterildi.» Bu, Allah’ın Nebisi ﷺ’a yakın bir ağaçtı. Sonra Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: {Yeryüzünde iyice savaşıp zafer kazanmadan hiçbir peygamberin esirleri olması yakışmaz...} ayetin sonuna kadar: {...Artık ganimet olarak aldığınız şeylerden helal ve temiz olarak yiyin.} Böylece Allah ganimeti onlara helal kıldı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ Bedir’de yardım için dua etti ve sahabelerine danıştı.
Hadis, Bedir Savaşı sırasındaki olayları anlatır: Peygamber’in ﷺ duası, meleklerin yardımı ve savaş esirleri hakkında yapılan istişare.
Mekke’deki Kâbe’nin bulunduğu ve Müslümanların namaz sırasında yöneldikleri istikamet.
Esirlerin serbest bırakılması için esirlerin veya ailelerinin ödediği bedel.
Silahlı çatışma sırasında karşı taraftan ele geçirilen mallar.
Klasik âlimler, Peygamber’in ﷺ Allah’a tam bir güvenle dua ederken aynı zamanda sahabelerinin görüşlerine başvurduğuna dikkat çeker. Ebû Bekir ve Ömer’in farklı tavsiyeleri, samimi istişarenin görüş ayrılıklarını içerebileceğini gösterir. Esirlerle ilgili bölüm, Bedir’deki kararı Enfâl suresinin 67–69. ayetlerinin vahyiyle ilişkilendirir; fakihler bu ayetleri esirlere muamele konusundaki diğer delillerle birlikte ele alır ve bu kararları yetkili makamlara bırakır. Dolayısıyla hadis, özel kişilerin şiddet uygulayabileceğini öğretmez.
- Zorlu bir durumla karşılaştığında Allah’tan içtenlikle yardım iste ve O’na güven.
- Önemli kararlarında güvenilir kişilere danış ve farklı görüşleri dikkatle dinle.
- Çatışmalar ve esirlerle ilgili kararları yetkili makamlara bırak; bu tarihi asla kişisel şiddeti meşrulaştırmak için kullanma.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.