Sahih Muslim, 4621. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu Bakr ibn Abu ShaybaMuslim'e aktardıأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ
- 2Affanعَفَّانُ
- 3Hammad ibn Salamaحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
- 4Thabitثَابِتٍ
- 5Anasأَنَسٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَاوَرَ حِينَ بَلَغَهُ إِقْبَالُ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ عُمَرُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ إِيَّانَا تُرِيدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نُخِيضَهَا الْبَحْرَ لأَخَضْنَاهَا وَلَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نَضْرِبَ أَكْبَادَهَا إِلَى بَرْكِ الْغِمَادِ لَفَعَلْنَا - قَالَ - فَنَدَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى نَزَلُوا بَدْرًا وَوَرَدَتْ عَلَيْهِمْ رَوَايَا قُرَيْشٍ وَفِيهِمْ غُلاَمٌ أَسْوَدُ لِبَنِي الْحَجَّاجِ فَأَخَذُوهُ فَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُونَهُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ وَأَصْحَابِهِ . فَيَقُولُ مَا لِي عِلْمٌ بِأَبِي سُفْيَانَ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلٍ وَعُتْبَةُ وَشَيْبَةُ وَأُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ . فَإِذَا قَالَ ذَلِكَ ضَرَبُوهُ فَقَالَ نَعَمْ أَنَا أُخْبِرُكُمْ هَذَا أَبُو سُفْيَانَ . فَإِذَا تَرَكُوهُ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ مَا لِي بِأَبِي سُفْيَانَ عِلْمٌ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلٍ وَعُتْبَةُ وَأُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ فِي النَّاسِ . فَإِذَا قَالَ هَذَا أَيْضًا ضَرَبُوهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ انْصَرَفَ قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَضْرِبُوهُ إِذَا صَدَقَكُمْ وَتَتْرُكُوهُ إِذَا كَذَبَكُمْ " . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا مَصْرَعُ فُلاَنٍ " . قَالَ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى الأَرْضِ هَا هُنَا وَهَا هُنَا قَالَ فَمَا مَاطَ أَحَدُهُمْ عَنْ مَوْضِعِ يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ebû Bekir b. Ebî Şeybe bize rivayet etti, Affân bize rivayet etti, Hammâd b. Seleme bize rivayet etti; Sâbit'ten, o da Enes'ten naklettiğine göre: Resûlullah ﷺ, Ebû Süfyân'ın yaklaştığı haberi kendisine ulaşınca ashabıyla istişare etti. Râvi dedi ki:
"Ebû Bekir konuştu fakat Resûlullah ﷺ ondan yüz çevirdi. Sonra Ömer konuştu, ondan da yüz çevirdi. Bunun üzerine Sa'd b. Ubâde ayağa kalktı ve şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü! Bizden mi görüş istiyorsunuz? Canım elinde olan Allah'a yemin ederim ki, eğer bize atlarımızı denize sürmemizi emretseniz, mutlaka süreriz. Eğer bize atlarımızı Berkü'l-Gımâd'a kadar koşturmamızı emretseniz, bunu da yaparız.'" Râvi devam etti: "Bunun üzerine Resûlullah ﷺ insanları sefere çağırdı; onlar yola çıktılar ve Bedir'e konakladılar. Kureyş'in sucuları yanlarına geldi; aralarında Benî Haccâc'a ait siyah bir köle de vardı. Onu yakaladılar ve Resûlullah'ın ﷺ ashâbı ona Ebû Süfyân ve arkadaşlarını sordular. Köle: 'Benim Ebû Süfyân hakkında hiçbir bilgim yok; ancak işte Ebû Cehil, Utbe, Şeybe ve Ümeyye b. Halef oradadır' dedi. Bunu söyleyince onu dövdüler. O zaman: 'Peki, size haber vereyim; işte bu Ebû Süfyân'dır' dedi. Onu bırakıp tekrar Ebû Süfyân'ı sorunca yine: 'Benim Ebû Süfyân hakkında hiçbir bilgim yok; ancak işte Ebû Cehil, Utbe ve Ümeyye b. Halef insanların arasındadır' dedi. Bunu söyleyince onu yine dövdüler. Resûlullah ﷺ ise ayakta namaz kılıyordu. Bu durumu görünce namazını bitirdi ve buyurdu ki: 'Canım elinde olan Allah'a yemin ederim ki, o size doğruyu söylediğinde dövüyor, yalan söylediğinde ise serbest bırakıyorsunuz!'" Râvi dedi ki: "Sonra Resûlullah ﷺ buyurdu: 'Şurası falanın ölüm yeridir.' Elini yere koyarak 'Burada ve burada' dedi. Hiçbir kimse, Resûlullah'ın ﷺ elini yere koyarak işaret ettiği yerden sapmadı."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ sahabelerine danıştı ve kötü muameleyi kınadı.
Rivayet, Peygamber ﷺ Ebû Süfyân’ın yaklaşmakta olduğu haberini aldıktan sonra Bedir seferi çevresinde yaşanan olayları anlatır.
Bir karar vermeden önce başkalarının görüşlerini almak.
Sa'd ibn Ubâde’nin itaat etmeye hazır olduğunu vurgulamak için andığı uzak bir yer.
Ordu için su taşıyan kişiler.
Klasik âlimler bu rivayetten, bir yöneticinin istişare edebileceği ve sahabelerin hazır oluşlarını ve görüşlerini açıkça dile getirebilecekleri sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, esir doğru söylediğinde ona vurup yalan söylediğinde onu serbest bırakmaları nedeniyle sahabeleri azarladı. Bu, zulmün yasak olduğunu ve bilgi karşısında doğru davranmanın önemini vurgular. İnsanların şehit düşeceği yerlerin bildirilmesi, onun peygamberlik bilgisine dair bir işaret sayılır.
- Önemli kararlar alırken danışın ve başkalarının katkılarını dikkatle dinleyin.
- Esir ya da karşı taraftan olsalar bile insanlara adil davranın.
- Bilgileri dikkatlice doğrulayın ve hoşunuza gitmeyen bir gerçeği söylediği için kimseyi cezalandırmayın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.