Yönetim Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4714. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yönetim Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَأَلْفَاظُهُمْ، مُتَقَارِبَةٌ قَالَ إِسْحَاقُ وَعَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَقَالَتْ أَعَلِمْتَ أَنَّ أَبَاكَ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِيَفْعَلَ ‏.‏ قَالَتْ إِنَّهُ فَاعِلٌ ‏.‏ قَالَ فَحَلَفْتُ أَنِّي أُكَلِّمُهُ فِي ذَلِكَ فَسَكَتُّ حَتَّى غَدَوْتُ وَلَمْ أُكَلِّمْهُ - قَالَ - فَكُنْتُ كَأَنَّمَا أَحْمِلُ بِيَمِينِي جَبَلاً حَتَّى رَجَعْتُ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْ حَالِ النَّاسِ وَأَنَا أُخْبِرُهُ - قَالَ - ثُمَّ قُلْتُ لَهُ إِنِّي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ مَقَالَةً فَآلَيْتُ أَنْ أَقُولَهَا لَكَ زَعَمُوا أَنَّكَ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ وَإِنَّهُ لَوْ كَانَ لَكَ رَاعِي إِبِلٍ أَوْ رَاعِي غَنَمٍ ثُمَّ جَاءَكَ وَتَرَكَهَا رَأَيْتَ أَنْ قَدْ ضَيَّعَ فَرِعَايَةُ النَّاسِ أَشَدُّ قَالَ فَوَافَقَهُ قَوْلِي فَوَضَعَ رَأْسَهُ سَاعَةً ثُمَّ رَفَعَهُ إِلَىَّ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَحْفَظُ دِينَهُ وَإِنِّي لَئِنْ لاَ أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَسْتَخْلِفْ وَإِنْ أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ قَدِ اسْتَخْلَفَ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ فَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَعْدِلَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَدًا وَأَنَّهُ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ ‏.‏

Çeviri

İshâk b. İbrâhim, İbn Ebî Ömer, Muhammed b. Râfi‘ ve Abd b. Humeyd bize rivayet ettiler; lafızları birbirine yakındır. İshâk ve Abd

“bize haber verdi” derken, diğer ikisi “bize anlattı” dediler: Abdürrezzâk bize haber verdi, Ma‘mer bize haber verdi, Zührî’den, o da şöyle dedi: Sâlim bana haber verdi, İbn Ömer’den, o da şöyle anlattı: Hafsa’nın yanına girdim, bana: “Babanın halife tayin etmeyeceğini biliyor musun?” dedi. Ben: “Bunu yapmaz,” dedim. O: “Hayır, yapacak,” dedi. Bunun üzerine bu konuda onunla konuşacağıma yemin ettim. Sabaha kadar sustum ve onunla konuşmadım; sanki sağ elimde bir dağ taşıyormuş gibi hissettim. Sonra dönüp yanına girdim. Bana insanların durumunu sordu, ben de ona bilgi verdim. Ardından dedim ki: “İnsanların söylediği bir söz duydum ve bunu sana söyleyeceğime yemin ettim. Senin halife tayin etmeyeceğini iddia ediyorlar. Eğer senin develerin veya koyunların için görevlendirdiğin bir çoban gelip onları sahipsiz bıraksa, mutlaka onları zayi ettiğini düşünürsün. Oysa insanları gözetmek bundan çok daha ağırdır.” Sözüm ona tesir etti; bir süre başını öne eğip düşündü, sonra başını kaldırıp bana dedi ki: “Aziz ve Celil olan Allah, dinini elbette koruyacaktır. Eğer halife tayin etmezsem, çünkü Resûlullah ﷺ halife tayin etmemiştir; eğer tayin edersem, çünkü Ebû Bekir halife tayin etmiştir.” Vallahi, Resûlullah ﷺ ile Ebû Bekir’i andığı anda anladım ki o, kimseyi Resûlullah ﷺ ile denk tutmayacak ve halife tayin etmeyecektir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

ʿUmar, halef seçimini açık bıraktı ve önceki uygulamalara dayandı.

Kavramlar ve açıklamalar
halef tayin etmek

Mevcut liderden sonra yönetimi devralacak bir kişiyi belirlemek.

insanların durumu

Toplumun nasıl olduğu ve hangi meselelerle meşgul bulunduğu.

çoban

Hayvanların bakımından sorumlu kişi; burada liderliğe benzetme olarak kullanılmıştır.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir liderin halefini belirlemek için tek ve zorunlu bir yöntemin bulunmadığı sonucunu çıkarırlar: Peygamber ﷺ bir halef tayin etmemiş, Ebû Bekir ise tayin etmiştir. Bu nedenle tercih, şartlar ve toplumun yararı gözetilerek değerlendirilmelidir. Çoban benzetmesi, yönetimin ağır bir sorumluluk olduğunu vurgular; ancak tek başına belirli bir halefiyet modelinin zorunlu olduğuna delil değildir. Rivayet ayrıca lidere öğüt vermenin dikkatli ve saygılı biçimde yapılabileceğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Yönetimle ilgili önemli kararlarda danışın ve gerekçelerinizi sakin ve saygılı biçimde sunun.
  2. Liderlik kararlarını yalnızca geleneğe veya kişisel tercihe göre değil, topluma sağladığı faydaya göre değerlendirin.
  3. Verdiğiniz sözün sorumluluğunu üstlenin ve mesajınızı özenle iletin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.