Yönetim Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4738. hadis

Abu Humayd al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yönetim Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abu Humayd al-Sa'idi tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَسْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ - قَالَ عَمْرٌو وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ - فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا لِي أُهْدِيَ لِي قَالَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ عَامِلٍ أَبْعَثُهُ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي ‏.‏ أَفَلاَ قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ أَوْ فِي بَيْتِ أُمِّهِ حَتَّى يَنْظُرَ أَيُهْدَى إِلَيْهِ أَمْ لاَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ يَنَالُ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْهَا شَيْئًا إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ بَعِيرٌ لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةٌ لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةٌ تَيْعِرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَتَىْ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ ‏.‏

Çeviri

Ebû Bekir b. Ebî Şeybe, Amr en-Nâkıd ve İbn Ebî Ömer bize rivayet ettiler – lafız Ebû Bekir’e aittir – dediler ki: Süfyân b. Uyeyne ez-Zührî’den, o Urve’den, o da Ebû Humeyd es-Sâidî’den rivayet etti; o şöyle dedi: Resûlullah ﷺ Esed kabilesinden İbnü’l-Lütbiyye adında bir adamı zekât memuru olarak görevlendirdi – Amr ve İbn Ebî Ömer

“zekât üzerine” dediler – Adam geri dönünce: “Bu sizin için, bu da benimdir; bana hediye edildi,” dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ minbere çıktı, Allah’a hamd edip O’na senâda bulundu ve şöyle buyurdu: “Benim gönderdiğim bir memura ne oluyor ki dönüp de: ‘Bu sizin için, bu da bana hediye edildi’ diyor? Babasının evinde veya annesinin evinde otursaydı da kendisine hediye verilip verilmeyeceğini görseydi ya! Muhammed’in canı elinde olan Zat’a yemin ederim ki, sizden kimse bundan bir şey almasın ki kıyamet gününde onu boynunda taşısın: böğüren bir deve, bağıran bir inek veya meleyen bir koyun.” Sonra ellerini öyle bir kaldırdı ki koltuk altlarının beyazlığını gördük ve iki defa: “Allah’ım, tebliğ ettim mi?” buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir kamu görevlisi, görevi sayesinde aldığı bir hediyeyi kişisel malı olarak kabul edemez.

Arka plan ve bağlam

Rivayette olayın nedeni bizzat belirtilir: İbnü’l-Lutbiyye zekât toplama görevinden dönmüş, topluma teslim ettiği miktarla kişisel hediye saydığı şeyi birbirinden ayırmıştır.

Kavramlar ve açıklamalar
zekât

İslam kurallarına göre toplanıp dağıtılan zorunlu bir ibadet ve mali yükümlülük.

İbnü’l-Lutbiyye

Hz. Peygamber ﷺ tarafından zekât toplamakla görevlendirilen kişi.

minber

İmamın hutbe verdiği, camideki yüksek kürsü.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, bir görevlinin atanmış olması aldığı hediyenin nedeni ise bu hediyeyi kendisine saklayamayacağı sonucunu çıkarır. Evinde olsaydı kendisine hediye verilip verilmeyeceğine yapılan karşılaştırma, hediyenin kamu görevinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgular. Rivayet ayrıca kamu mallarının titizlikle kayıt altına alınması gerektiğini ve bunların kötüye kullanılmasının Kıyamet Günü hesap vermeyi gerektireceğini öğretir. Fıkıh mezhepleri, görevle bağlantılı bu tür hediyelerin iade edilmesinin veya kamuya aktarılmasının önemini kabul eder; somut uygulama koşullara ve kamu görevinin kurallarına bağlıdır.

Günümüz için dersler
  1. İşiniz veya kamu göreviniz sayesinde aldığınız her hediyeyi bildirin; kayıt ve teslim kurallarına uyun.
  2. Bir menfaati yalnızca veren kişinin ona verdiği ada göre değil, onu hangi görev sayesinde aldığınıza göre de değerlendirin.
  3. Başkalarının denetleyebilmesi için kamu kaynaklarına ilişkin kararları şeffaf biçimde kaydedin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.