Yönetim Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 4911. hadis

Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Yönetim Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، أَنَّهُ سَمِعَ الْبَرَاءَ، يَقُولُ فِي هَذِهِ الآيَةِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْدًا فَجَاءَ بِكَتِفٍ يَكْتُبُهَا فَشَكَا إِلَيْهِ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ ضَرَارَتَهُ فَنَزَلَتْ ‏{‏ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ‏}‏ قَالَ شُعْبَةُ وَأَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فِي هَذِهِ الآيَةِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الْبَرَاءِ وَقَالَ ابْنُ بَشَّارٍ فِي رِوَايَتِهِ سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. el-Müsennâ ve Muhammed b. Beşşâr bize rivayet etti -lafız İbnü'l-Müsennâ'nındır- dediler ki: Muhammed b. Ca'fer bize rivayet etti, Şu'be bize rivayet etti, Ebû İshak'tan, o da Berâ'yı şu âyet hakkında konuşurken işittiğini söyledi:

«Müminlerden (savaşa katılmayıp) oturanlar ile Allah yolunda cihad edenler eşit değildir.» Resûlullah ﷺ Zeyd'e emretti, o da bir kürek kemiği getirip âyeti yazdı. Bunun üzerine İbn Ümmi Mektûm körlüğünden dolayı ona şikâyette bulundu ve {Müminlerden özrü olanlar hariç, oturanlar ile cihad edenler eşit değildir} âyeti nâzil oldu. Şu'be dedi ki: Bana Sa'd b. İbrâhim, bir adamdan, o da Zeyd b. Sâbit'ten bu âyet hakkında, «Müminlerden oturanlar eşit değildir» diye Berâ'nın hadisi gibi haber verdi. İbn Beşşâr ise kendi rivayetinde: Sa'd b. İbrâhim, babasından, bir adamdan, Zeyd b. Sâbit'ten, şeklinde nakletti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Geçerli bir mazeret, mümini dezavantajlı duruma düşürmeden katılım yükümlülüğünü kaldırır.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ Zeyd'e ayeti yazmasını emrettiğinde İbn Ümmü Mektûm kör olduğunu belirtti. Bunun üzerine geçerli bir mazereti olanlar için istisna indirildi.

Kavramlar ve açıklamalar
İbn Ümmü Mektûm

Peygamber ﷺ'in görme engelli bir sahabisi.

kürek kemiği

O dönemde yazı yüzeyi olarak kullanılan bir kemik.

geçerli mazeret

Hastalık veya fiziksel engel gibi kabul gören bir katılım engeli.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, Allah yolunda gayret göstermeye ilişkin Kur'an ayetlerinin vahyin bizzat bildirdiği istisna gözetilerek anlaşılması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Geçerli bir mazeret nedeniyle katılamayan kişi, mazeretsiz olarak geride kalanla bir tutulmaz. Rivayet ayrıca Kur'an'ın titizlikle yazıya geçirildiğini ve Peygamber ﷺ'in insanların koşullarını gözettiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Bir kişinin gayretini yalnızca görünenlere göre değil, imkân ve geçerli koşullarına göre değerlendirin.
  2. Hastalık veya engellilik nedeniyle öne sürülen geçerli mazereti ciddiye alın ve katkıda bulunmanın uygun yollarını arayın.
  3. Dinî bilgileri bağlamına ve ilgili istisnalara dikkat ederek özenle yazın ve paylaşın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.