Sahabelerin Faziletleri Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6362. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sahabelerin Faziletleri Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنُ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، - وَتَقَارَبَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ وَاللَّفْظُ لاِبْنِ حَاتِمٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ قَالَ لأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنَ السَّمَاءِ فَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ ائْتِنِي ‏.‏ فَانْطَلَقَ الآخَرُ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ فَقَالَ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الأَخْلاَقِ وَكَلاَمًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ ‏.‏ فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي فِيمَا أَرَدْتُ ‏.‏ فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَعْرِفُهُ وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ - يَعْنِي اللَّيْلَ - فَاضْطَجَعَ فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ احْتَمَلَ قُرَيْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلاَ يَرَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَمْسَى فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ مَا أَنَى لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ وَلاَ يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَأَقَامَهُ عَلِيٌّ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَلاَ تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ هَذَا الْبَلَدَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنِّي فَعَلْتُ ‏.‏ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتَّبِعْنِي فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتَّبِعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي ‏.‏ فَفَعَلَ فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَدَخَلَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ ‏.‏ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ ‏.‏ وَثَارَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ فَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تُجَّارِكُمْ إِلَى الشَّامِ عَلَيْهِمْ ‏.‏ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ ثُمَّ عَادَ مِنَ الْغَدِ بِمِثْلِهَا وَثَارُوا إِلَيْهِ فَضَرَبُوهُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ الْعَبَّاسُ فَأَنْقَذَهُ ‏.‏

Çeviri

İbrâhim b. Muhammed b. Ar’ara es-Sâmî ve Muhammed b. Hâtim bana hadis rivayet ettiler – lafızları birbirine yakındır ancak buradaki lafız İbn Hâtim’e aittir – dediler ki: Abdurrahman b. Mehdî bize rivayet etti, Müsennâ b. Saîd bize rivayet etti, Ebû Cemre’den, o da İbn Abbâs’tan nakletti: Ebû Zer, Peygamber ﷺ’in Mekke’de peygamber olarak gönderildiğini duyunca kardeşine dedi ki:

“Bu vadiye git ve gökten kendisine haber geldiğini iddia eden bu adamın durumunu benim için araştır. Onun sözlerini dinle, sonra yanıma dön.” Bunun üzerine kardeşi yola çıktı, Mekke’ye vardı ve onun sözlerini dinledi. Sonra Ebû Zer’in yanına dönerek: “Onu güzel ahlaka davet ederken gördüm; söyledikleri şiir değil,” dedi. Ebû Zer: “Benim öğrenmek istediğim hususta beni tatmin etmedin,” dedi. Ardından azığını ve içinde su bulunan bir tulumunu alıp Mekke’ye ulaştı. Mescide geldi ve Peygamber ﷺ’i aradı fakat onu tanımıyordu. Kimseye sormaktan da çekindiği için gece oluncaya kadar bekledi ve sonunda uzanıp yattı. Ali onu gördü ve yabancı olduğunu anladı. Onu görünce peşinden gitti; ancak sabaha kadar ikisinden hiçbiri diğerine bir şey sormadı. Sabah olunca su tulumunu ve azığını alıp tekrar mescide gitti. O gün boyunca orada kaldı ama Peygamber ﷺ’i göremedi. Akşam olunca yine yatağına döndü. Ali yanından geçerken: “Bu adamın nerede kalacağını öğrenmesinin vakti gelmedi mi?” dedi. Onu kaldırdı ve beraberinde götürdü; yine ikisinden hiçbiri diğerine bir şey sormadı. Üçüncü gün de aynı şey oldu. Ali onu kaldırıp yanına aldı ve sonra ona: “Seni bu beldeye getiren sebebi bana anlatmayacak mısın?” dedi. Ebû Zer: “Eğer beni doğruya ileteceğine dair bana söz verir ve ahdedersen anlatırım,” dedi. Ali söz verdi, Ebû Zer de durumu anlattı. Ali: “Şüphesiz o hak üzere olup Allah’ın Resûlü’dür ﷺ. Sabah olduğunda beni takip et; eğer senin hakkında korktuğum bir durum görürsem, su döküyormuş gibi duracağım. Eğer yürürsem, benim girdiğim yere girinceye kadar beni takip et,” dedi. Böylece Ebû Zer onu takip etti ve Peygamber ﷺ’in yanına girdi. Onunla birlikte içeri girip sözlerini dinledi ve oracıkta Müslüman oldu. Peygamber ﷺ ona: “Kavmine dön ve onlara haber ver; ta ki benim emrim sana ulaşana kadar,” buyurdu. Ebû Zer ise: “Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki, bunu onların arasında haykırmadan durmayacağım!” dedi. Çıkıp mescide geldi ve en yüksek sesiyle: “Şehadet ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur ve Muhammed Allah’ın Resûlü’dür!” diye haykırdı. Kavmi üzerine çullanıp onu yere serinceye kadar dövdüler. Derken Abbas gelip üzerine kapandı ve: “Yazıklar olsun size! Bilmiyor musunuz ki o Gıfâr kabilesindendir ve sizin Şam ticaret yolunuz onların topraklarından geçer!” dedi. Böylece onu onların elinden kurtardı. Ertesi gün Ebû Zer yine aynı şeyi yaptı; halk tekrar üzerine çullanıp onu dövdü, ancak Abbas yine üzerine kapanarak onu kurtardı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Zerr hakikati aradı ve tehlikeye rağmen imanını açıkladı.

Arka plan ve bağlam

Ebû Zerr, Peygamber ﷺ'in Mekke'de görevlendirildiğini duydu ve mesajını bizzat dinlemek için oraya gitti.

Kavramlar ve açıklamalar
asil davranış

Değerli karakter özellikleri ve başkalarına iyi davranmak.

azık

Yolculuk için yiyecek ve diğer gerekli malzemeler.

Gıfâr

Ebû Zerr'in mensubu olduğu kabile.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Ebû Zerr'in önce bizzat araştırma yaptığını, ardından imanını kararlılıkla açıkladığını belirtir. Ali ve Abbas'ın tutumu da misafirperverliğin, tehlike altındakileri korumanın ve tehditlere karşı sağduyulu davranmanın önemini gösterir. Ebû Zerr'in cesareti örnektir; ancak onun açıktan konuşma yönündeki kişisel tercihi, tehlike aramaya yönelik genel bir talimat değildir. Koşullar ve olası sonuçlar dikkate alınmalıdır.

Günümüz için dersler
  1. Önemli bir mesajı dikkatle araştırın ve bir yargıya varmadan önce güvenilir kaynakları dinleyin.
  2. İnançlarınız hakkında dürüstçe konuşun; ancak kendinizin ve başkalarının güvenliğini sağduyuyla gözetin.
  3. Bir yabancıya veya ihtiyaç içindeki birine misafirperverlik ve koruma sunun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.