Sahabelerin Faziletleri Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6401. hadis

Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sahabelerin Faziletleri Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ - وَاللَّفْظُ لِعَمْرٍو - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ، عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ، - وَهُوَ كَاتِبُ عَلِيٍّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، رضى الله عنه وَهُوَ يَقُولُ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ‏"‏ ائْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا فَإِذَا نَحْنُ بِالْمَرْأَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ ‏.‏ فَقَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ ‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ ‏.‏ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا حَاطِبُ مَا هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ - قَالَ سُفْيَانُ كَانَ حَلِيفًا لَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا - وَكَانَ مِمَّنْ كَانَ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ فِيهِمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي وَلَمْ أَفْعَلْهُ كُفْرًا وَلاَ ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي وَلاَ رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَدَقَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ‏}‏ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ وَزُهَيْرٍ ذِكْرُ الآيَةِ وَجَعَلَهَا إِسْحَاقُ فِي رِوَايَتِهِ مِنْ تِلاَوَةِ سُفْيَانَ ‏.‏

Çeviri

Ebû Bekir b. Ebî Şeybe, Amr en-Nâkıd, Züheyr b. Harb, İshak b. İbrahim ve İbn Ebî Ömer bize rivayet ettiler — lafız Amr’a aittir —; İshak

“bize haber verdi” dedi, diğerleri ise “bize rivayet etti” dediler: Süfyân b. Uyeyne, Amr’dan, o da Hasan b. Muhammed’den rivayet etti: Ubeydullah b. Ebî Râfi‘ — ki kendisi Ali’nin kâtibidir — bana şöyle anlattı: Ali’yi (Allah ondan razı olsun) şöyle derken işittim: Resûlullah ﷺ beni, Zübeyr’i ve Mikdad’ı gönderdi ve buyurdu ki: “Ravdatu Hah’a gidin; orada yanında bir mektup bulunan bir kadın bulacaksınız, mektubu ondan alın.” Bunun üzerine atlarımızla hızla yola çıktık ve kadına ulaştık. Ona: “Mektubu çıkar!” dedik. Kadın: “Yanımda mektup yok” dedi. Biz de: “Ya mektubu çıkarırsın ya da elbiselerini çıkarmak zorunda kalırsın” dedik. Bunun üzerine mektubu saç örgüsünden çıkardı. Mektubu Resûlullah ﷺ’a getirdik; mektubun Hâtıb b. Ebî Beltea’dan Mekke’deki bazı müşriklere yazıldığını ve Resûlullah ﷺ’ın bazı planlarını onlara bildirdiğini gördük. Resûlullah ﷺ: “Ey Hâtıb, bu nedir?” diye sordu. Hâtıb: “Hakkımda acele hüküm verme ey Allah’ın Resûlü! Ben Kureyş’e sonradan katılmış bir kimseydim” dedi. Süfyân açıkladı: “O, Kureyş’in müttefikiydi ama aslen onlardan değildi.” Hâtıb devamla dedi ki: “Senin yanındaki Muhacirlerin Kureyş’te akrabaları var ve bu sayede ailelerini koruyorlar. Benim ise aralarında böyle bir soy bağım olmadığı için, ailemi korumaları adına onlardan bir dostluk kazanmak istedim. Bunu küfürden, dinimden dönmekten veya İslam’dan sonra küfrü benimsemekten dolayı yapmadım.” Bunun üzerine Nebi ﷺ: “Doğru söyledi” buyurdu. Ömer: “Ey Allah’ın Resûlü! Bırak şu münafığın boynunu vurayım!” dedi. Ancak Resûlullah ﷺ: “O, Bedir Savaşı’na katılmıştır. Ne bilirsin, belki Allah Bedir halkına bakıp: ‘Dilediğinizi yapın, çünkü sizi bağışladım’ buyurmuştur” cevabını verdi. Ardından Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: {Ey iman edenler! Benim düşmanımı ve sizin düşmanınızı dost edinmeyin}. Ebû Bekir ve Züheyr’in rivayetinde bu ayetten bahsedilmemiştir; İshak ise kendi rivayetinde Süfyân’ın bu ayeti okuduğunu belirtmiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hatib ailesi için duyduğu kaygıyla hareket etti; inkârından dolayı değil.

Arka plan ve bağlam

Mekke’nin fethi hazırlıkları sırasında Hatib ibn Ebî Beltea, Mekke’deki bazı müşriklere bir mektup göndererek Peygamber’in ﷺ planları hakkında bilgi verdi. Bunu, ailesinin güvenliğini sağlamak için yaptığını; dinini terk ettiği için yapmadığını açıkladı. Peygamber ﷺ açıklamasını kabul etti ve Bedir’e katılmış olmasına dikkat çekti.

Kavramlar ve açıklamalar
müttefik

Bir kabileye mensup olmadığı hâlde bir antlaşma ya da anlaşmayla o kabileye bağlı olan kişi.

Bedir ehli

İslam tarihinin ilk dönemlerindeki önemli savaşlardan Bedir Savaşı’na katılan sahabiler.

münafık

Dışarıdan iman etmiş görünen, fakat içten iman etmeyen kişi. Ömer bu sözü ilk tepkisi sırasında kullandı; Peygamber ﷺ ise Hatib’in iman beyanını onayladı.

Âlimlerin çıkarımları

Nevevî gibi âlimler, Hatib’in davranışının ciddi olduğunu; ancak açıklaması ve iman beyanı delilsiz biçimde küfür sayılmaması gerektiğini belirtir. Peygamber ﷺ niyetini araştırdı ve açıklamasını kabul etti. Rivayet ayrıca Bedir’e katılanların özel faziletini vurgular; bağışlanmaya ilişkin sözler günah işlemek için genel bir izin değildir. Fakihler bu rivayetten, ihanete karşı mücadele etmenin ve bir kişinin imanını değerlendirmenin dikkat ve yetkili makam gerektirdiği sonucunu çıkarır.

Günümüz için dersler
  1. Ciddi bir suçlamada bulunmadan önce kişinin niyetini ve içinde bulunduğu şartları sorun.
  2. Gizli bilgileri koruyun; bunları topluma zarar verebilecek taraflarla paylaşmayın.
  3. Bir kişiyi yanlış davranışı konusunda uyarın; ancak tövbeyi, samimi açıklamayı ve kanıtlanmış iyi amelleri de göz önünde bulundurun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.