Giriş · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6410. hadis

Abu Musa al-Ash'ari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abu Musa al-Ash'ari tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الأَشْعَرِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدٌ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمَا أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالآخَرُ أَبُو رُهْمٍ - إِمَّا قَالَ بِضْعًا وَإِمَّا قَالَ ثَلاَثَةً وَخَمْسِينَ أَوِ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي - قَالَ فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأَصْحَابَهُ عِنْدَهُ فَقَالَ جَعْفَرٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنَا هَا هُنَا وَأَمَرَنَا بِالإِقَامَةِ فَأَقِيمُوا مَعَنَا ‏.‏ فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا - قَالَ - فَوَافَقْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ فَأَسْهَمَ لَنَا - أَوْ قَالَ أَعْطَانَا مِنْهَا - وَمَا قَسَمَ لأَحَدٍ غَابَ عَنْ فَتْحِ خَيْبَرَ مِنْهَا شَيْئًا إِلاَّ لِمَنْ شَهِدَ مَعَهُ إِلاَّ لأَصْحَابِ سَفِينَتِنَا مَعَ جَعْفَرٍ وَأَصْحَابِهِ قَسَمَ لَهُمْ مَعَهُمْ - قَالَ - فَكَانَ نَاسٌ مِنَ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا - يَعْنِي لأَهْلِ السَّفِينَةِ - نَحْنُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ - وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا - عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْكُمْ ‏.‏ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلِمَةً كَذَبْتَ يَا عُمَرُ كَلاَّ وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ فِي الْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ وَايْمُ اللَّهِ لاَ أَطْعَمُ طَعَامًا وَلاَ أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسْأَلُهُ وَوَاللَّهِ لاَ أَكْذِبُ وَلاَ أَزِيغُ وَلاَ أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالاً يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنَ الدُّنْيَا شَىْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلاَ أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَقَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Berrâd el-Eş'arî ve Muhammed b. Alâ el-Hemedânî bize anlattı: Ebû Üsâme bize anlattı, Bureyd bana nakletti, Ebû Burde'den, o da Ebû Mûsâ'dan rivayet etti: Ebû Mûsâ şöyle dedi: Biz Yemen'deyken Resûlullah ﷺ'ın hicret haberi bize ulaştı. Bunun üzerine ben ve iki kardeşim -ki ben onların en küçüğüydüm; birisi Ebû Burde, diğeri ise Ebû Rûhm idi- birlikte O'na muhacir olarak yola çıktık. Kavmimden elli üç ya da elli iki kişi vardı. Bir gemiye bindik, ancak gemimiz bizi Habeşistan'daki Necaşi'nin yanına götürdü. Orada Ca'fer b. Ebî Tâlib ve arkadaşlarıyla karşılaştık. Ca'fer bize: 'Resûlullah ﷺ bizi buraya gönderdi ve burada kalmamızı emretti; siz de bizimle kalın' dedi. Böylece hep birlikte Medine'ye dönünceye kadar onlarla kaldık. Ebû Mûsâ devamla dedi ki: Hayber'in fethedildiği sırada Resûlullah ﷺ'ın yanına vardık. Bize ganimetten pay verdi. Normalde Hayber fethinde bulunmayanlara bir şey vermez, sadece orada hazır bulunanlara verirdi; fakat gemidekiler ile Ca'fer ve arkadaşlarına istisna tanıyarak onlara da pay ayırdı. İnsanlardan bazıları, yani gemidekiler için: 'Biz hicrette sizi geçtik' diyorlardı. Ebû Mûsâ dedi ki: Bizimle birlikte gelen Esmâ bint Umeys, Peygamber ﷺ'ın eşi Hafsa'yı ziyarete gitti. Esmâ daha önce Habeşistan'a hicret edenlerdendi. Hafsa'nın yanında Esmâ varken Ömer içeri girdi. Ömer Esmâ'yı görünce: 'Bu kimdir?' diye sordu. Hafsa: 'Esmâ bint Umeys'tir' dedi. Ömer: 'Şu Habeşli mi? Şu deniz yolcusu mu?' dedi. Esmâ: 'Evet' diye cevap verdi. Bunun üzerine Ömer: 'Biz hicrette sizi geçtik, bu yüzden Resûlullah ﷺ üzerinde biz sizin hakkınızdan daha fazla hak sahibiyiz' dedi. Esmâ öfkelendi ve: 'Yalan söylüyorsun ey Ömer! Hayır, vallahi siz Resûlullah ﷺ'ın yanında idiniz; O sizin açınızı doyuruyor, cahilinize öğüt veriyordu. Biz ise uzak bir diyarda, Habeşistan'da düşmanlar arasında idik ve bütün bunlar Allah ve Resûlü uğrunaydı. Vallahi, senin söylediklerini Resûlullah ﷺ'a anlatıp O'na soruncaya kadar ne bir lokma yiyecek ne de bir yudum su içeceğim. Biz o ülkede eziyet gördük ve korku içinde yaşadık. Bunu Resûlullah ﷺ'a arz edip O'na soracağım. Vallahi ne yalan söylerim, ne doğrudan saparım ne de buna bir şey eklerim' dedi. Peygamber ﷺ gelince Esmâ: 'Ey Allah'ın Peygamberi! Ömer şöyle şöyle söyledi' dedi. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: 'O, bende sizden daha fazla hak sahibi değildir. Onun ve arkadaşlarının bir hicreti vardır; ama sizin, ey gemi halkı, iki hicretiniz vardır.' Esmâ dedi ki: Ebû Mûsâ ve gemidekilerin gruplar halinde gelip bana bu hadisi sorduklarını gördüm. Resûlullah ﷺ'ın onlar hakkında söylediği sözden daha sevindirici ve gönüllerinde daha büyük yer eden başka bir şey yoktu. Ebû Burde dedi ki: Esmâ şöyle anlattı: 'Ebû Mûsâ'nın benden bu hadisi tekrar tekrar istediğini gördüm.'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Gemiyle yolculuk eden muhacirler, iki hicretleriyle takdir edildiler.

Arka plan ve bağlam

Ebu Musa ve arkadaşları Yemen'den yola çıktılar, Habeşistan üzerinden Ca'fer ibn Ebu Talib'in yanına geldiler ve Hayber'in fethinden sonra Peygamber ﷺ'e ulaştılar. Bu konuşma, Ömer onların hicretini daha önce hicret edenlerinkiyle karşılaştırınca gerçekleşti.

Kavramlar ve açıklamalar
Hicret

Allah'a iman ve itaat uğruna bir yerden ayrılmak.

Necaşi

Müslümanların sığınma aradığı Habeşistan hükümdarının unvanı.

Gemi halkı

Ebu Musa ve gemiyle Habeşistan'a yolculuk eden arkadaşları.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir amelin faziletinin o amele eşlik eden çaba ve sıkıntıyla bağlantılı olduğu sonucunu çıkarırlar. Habeşistan'a hicret edenler Allah uğruna uzaklığa, tehlikeye ve belirsizliğe göğüs gerdiler; bu nedenle Peygamber ﷺ onların iki hicret gerçekleştirdiğini bildirdi. Bu söz, önceki muhacirlerin faziletini inkâr etmeden onların özel faziletini kabul eder. Ayrıca bir anlaşmazlığın adil biçimde Peygamber ﷺ'e sunulabileceğini ve onun ilgili kişileri hakkaniyetle değerlendirdiğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Kendi gayretini başkalarınınkiyle düşünmeden karşılaştırma; bizzat yaşamadığın koşulları ve fedakârlıkları göz önünde bulundur.
  2. Haksızlığa uğradığını düşündüğünde meseleyi adil biçimde ortaya koy ve olgulara bağlı kal.
  3. İman ve vicdan çaba ya da fedakârlık gerektirdiğinde iyi amellerde sebat et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.