Sahabelerin Faziletleri Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6492. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sahabelerin Faziletleri Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَاللَّفْظُ، لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِذَا أَتَى عَلَيْهِ أَمْدَادُ أَهْلِ الْيَمَنِ سَأَلَهُمْ أَفِيكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ حَتَّى أَتَى عَلَى أُوَيْسٍ فَقَالَ أَنْتَ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ بِكَ بَرَصٌ فَبَرَأْتَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ لَكَ وَالِدَةٌ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ الْكُوفَةَ ‏.‏ قَالَ أَلاَ أَكْتُبُ لَكَ إِلَى عَامِلِهَا قَالَ أَكُونُ فِي غَبْرَاءِ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَىَّ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ حَجَّ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِهِمْ فَوَافَقَ عُمَرَ فَسَأَلَهُ عَنْ أُوَيْسٍ قَالَ تَرَكْتُهُ رَثَّ الْبَيْتِ قَلِيلَ الْمَتَاعِ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَى أُوَيْسًا فَقَالَ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ اسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي ‏.‏ قَالَ لَقِيتَ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَاسْتَغْفَرَ لَهُ ‏.‏ فَفَطِنَ لَهُ النَّاسُ فَانْطَلَقَ عَلَى وَجْهِهِ ‏.‏ قَالَ أُسَيْرٌ وَكَسَوْتُهُ بُرْدَةً فَكَانَ كُلَّمَا رَآهُ إِنْسَانٌ قَالَ مِنْ أَيْنَ لأُوَيْسٍ هَذِهِ الْبُرْدَةُ

Çeviri

Useyr b. Câbir şöyle rivayet etmiştir: Yemen'den yardım birlikleri geldiğinde Ömer b. el-Hattâb onlara mutlaka:

"Aranızda Uveys b. Âmir var mı?" diye sorardı. Nihayet Uveys'i bulup yanına geldi ve: "Sen Uveys b. Âmir misin?" diye sordu. O da: "Evet" dedi. Ömer: "Murad kabilesinden, sonra da Karn kolundan mısın?" diye sordu. Uveys: "Evet" dedi. Ömer: "Senden cüzzam vardı da bir dirhem büyüklüğündeki yer hariç iyileştin mi?" diye sordu. Uveys: "Evet" dedi. Ömer: "Annen hayatta mı?" diye sordu. Uveys: "Evet" dedi. Bunun üzerine Ömer şöyle dedi: "Resûlullah ﷺ'ı şöyle buyururken işittim: 'Yemen halkının yardım birlikleriyle birlikte size Uveys b. Âmir gelecek. Murad'dan, sonra da Karn'dandır. Cüzzamlıydı, bir dirhemlik yer hariç şifa buldu. Annesine çok iyi davranan biridir. Eğer Allah adına yemin ederse, Allah yeminini yerine getirir. Gücün yetiyorsa senin için istiğfar etmesini iste.'" Bana istiğfar et. Uveys de ona istiğfar etti. Ömer ona: "Nereye gitmek istiyorsun?" diye sordu. Uveys: "Kûfe'ye" dedi. Ömer: "Oranın valisine senin için bir mektup yazayım mı?" deyince, Uveys: "Halkın tozlu topraklı kesimi arasında bulunmak benim için daha sevimlidir" cevabını verdi. Ertesi yıl, Kûfe eşrafından biri hacca gitti ve Ömer ile karşılaştı. Ömer ona Uveys'i sordu. Adam: "Onu perişan bir evde, az eşyayla bıraktım" dedi. Ömer: "Resûlullah ﷺ'ı şöyle buyururken işittim: 'Yemen halkının yardım birlikleriyle birlikte size Uveys b. Âmir gelecek. Murad'dan, sonra da Karn'dandır. Cüzzamlıydı, bir dirhemlik yer hariç şifa buldu. Annesine çok iyi davranan biridir. Eğer Allah adına yemin ederse, Allah yeminini yerine getirir. Gücün yetiyorsa senin için istiğfar etmesini iste'" dedi. Adam Uveys'in yanına gelip: "Bana istiğfar et" dedi. Uveys: "Sen hayırlı bir yolculuktan (hacdan) yeni döndün, sen bana istiğfar et" karşılığını verdi. Adam tekrar: "Bana istiğfar et" dedi. Uveys yine: "Sen hayırlı bir yolculuktan yeni döndün, sen bana istiğfar et" dedi. Sonra: "Ömer ile görüştün mü?" diye sordu. Adam: "Evet" deyince, Uveys ona istiğfar etti. İnsanlar onun durumunu fark edince, Uveys oradan uzaklaşıp gitti. Useyr dedi ki: "Ona bir hırka giydirmiştim; onu gören herkes: 'Uveys bu hırkayı nereden buldu?' diye soruyordu."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Üveys’in annesine gösterdiği özen ve tevazusu, onun özel takvasını ortaya koyar.

Kavramlar ve açıklamalar
Takviye birlikleri

Destek sağlamak için orduya katılan Yemenliler.

Dirhem

Gümüş bir para; metin burada geriye kalan deri parçasının büyüklüğünü tarif eder.

Bağışlanma dilemek

Allah’a bir kişinin günahlarını bağışlaması için dua etmek.

Âlimlerin çıkarımları

Nevevî gibi klasik âlimler buradan samimi takvanın itibar ya da servete bağlı olmadığı sonucunu çıkarır: Üveys, valiye sunulacak bir tavsiye mektubu yerine sade bir hayatı tercih etmiştir. Rivayet, anneye iyilik etmenin büyük faziletini ve bağışlanma duasının değerini vurgular. Ömer’in isteği, bir salih kişiden dua istemenin caiz olduğunu; ancak onun konumunu dünyevi itibar aracı hâline getirmemek gerektiğini gösterir. Üveys’in tanınmaktan kaçınması, tevazu ve ihlasın önemini ortaya koyar.

Günümüz için dersler
  1. Anne babana özen göstermek ve onlarla ilgilenmek için her gün zaman ayır.
  2. Tanınırlık, makam veya ayrıcalıklar yerine Allah’ın rızasını ara.
  3. Başkaları için içtenlikle bağışlanma dile ve insanlar seni övdüğünde tevazunu koru.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.