Sahabelerin Faziletleri Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6496. hadis

Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sahabelerin Faziletleri Kitabı
صحيح مسلم

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ الْحَضْرَمِيَّ - أَخْبَرَنَا الأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ، عَنْ أَبِي نَوْفَلٍ، رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ عَلَى عَقَبَةِ الْمَدِينَةِ - قَالَ - فَجَعَلَتْ قُرَيْشٌ تَمُرُّ عَلَيْهِ وَالنَّاسُ حَتَّى مَرَّ عَلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَبَا خُبَيْبٍ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَبَا خُبَيْبٍ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَبَا خُبَيْبٍ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَنْهَاكَ عَنْ هَذَا أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَنْهَاكَ عَنْ هَذَا أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَنْهَاكَ عَنْ هَذَا أَمَا وَاللَّهِ إِنْ كُنْتَ مَا عَلِمْتُ صَوَّامًا قَوَّامًا وَصُولاً لِلرَّحِمِ أَمَا وَاللَّهِ لأُمَّةٌ أَنْتَ أَشَرُّهَا لأُمَّةٌ خَيْرٌ ‏.‏ ثُمَّ نَفَذَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَبَلَغَ الْحَجَّاجَ مَوْقِفُ عَبْدِ اللَّهِ وَقَوْلُهُ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ فَأُنْزِلَ عَنْ جِذْعِهِ فَأُلْقِيَ فِي قُبُورِ الْيَهُودِ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَى أُمِّهِ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ فَأَبَتْ أَنْ تَأْتِيَهُ فَأَعَادَ عَلَيْهَا الرَّسُولَ لَتَأْتِيَنِّي أَوْ لأَبْعَثَنَّ إِلَيْكِ مِنْ يَسْحَبُكِ بِقُرُونِكِ - قَالَ - فَأَبَتْ وَقَالَتْ وَاللَّهِ لاَ آتِيكَ حَتَّى تَبْعَثَ إِلَىَّ مَنْ يَسْحَبُنِي بِقُرُونِي - قَالَ - فَقَالَ أَرُونِي سِبْتَىَّ ‏.‏ فَأَخَذَ نَعْلَيْهِ ثُمَّ انْطَلَقَ يَتَوَذَّفُ حَتَّى دَخَلَ عَلَيْهَا فَقَالَ كَيْفَ رَأَيْتِنِي صَنَعْتُ بِعَدُوِّ اللَّهِ قَالَتْ رَأَيْتُكَ أَفْسَدْتَ عَلَيْهِ دُنْيَاهُ وَأَفْسَدَ عَلَيْكَ آخِرَتَكَ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَقُولُ لَهُ يَا ابْنَ ذَاتِ النِّطَاقَيْنِ أَنَا وَاللَّهِ ذَاتُ النِّطَاقَيْنِ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكُنْتُ أَرْفَعُ بِهِ طَعَامَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَطَعَامَ أَبِي بَكْرٍ مِنَ الدَّوَابِّ وَأَمَّا الآخَرُ فَنِطَاقُ الْمَرْأَةِ الَّتِي لاَ تَسْتَغْنِي عَنْهُ أَمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَنَا ‏ "‏ أَنَّ فِي ثَقِيفٍ كَذَّابًا وَمُبِيرًا ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَّا الْكَذَّابُ فَرَأَيْنَاهُ وَأَمَّا الْمُبِيرُ فَلاَ إِخَالُكَ إِلاَّ إِيَّاهُ - قَالَ - فَقَامَ عَنْهَا وَلَمْ يُرَاجِعْهَا ‏.‏

Çeviri

Ebû Nevfel şöyle anlatmıştır: Abdullah b. Zübeyr'in cesedini Medine geçidinde asılı gördüm. Kureyşliler ve diğer insanlar oradan geçip duruyorlardı. Derken Abdullah b. Ömer de oraya geldi, durdu ve şöyle dedi:

"Selam üzerine olsun ey Ebâ Hubeyb! Selam üzerine olsun ey Ebâ Hubeyb! Selam üzerine olsun ey Ebâ Hubeyb! Vallahi ben seni bundan men etmiştim! Vallahi ben seni bundan men etmiştim! Vallahi ben seni bundan men etmiştim! Vallahi bildiğim kadarıyla sen çok oruç tutan, çok namaz kılan ve sıla-i rahmi gözeten bir kimseydin. Vallahi senin en şerli kişi olarak nitelendiğin ümmet, ne güzel bir ümmettir!" Sonra Abdullah b. Ömer yoluna devam etti. Abdullah b. Ömer'in bu insanlık dışı muameleye karşı takındığı tavır ve söylediği sözler Haccâc'a ulaşınca, o da emir verip cesedi asıldığı kütükten indirtti ve Yahudilerin mezarlığına attırdı. Daha sonra annesi Esma bint Ebî Bekr'e haber gönderdi, fakat o gelmeyi reddetti. Haccâc haberciyi tekrar göndererek mutlaka gelmesini, yoksa saçlarından tutup sürükletecek birini göndereceğini bildirdi. Ancak Esma yine reddetti ve: "Vallahi, saçlarımdan tutup beni sürükleyecek birini göndermedikçe sana gelmem!" dedi. Bunun üzerine Haccâc: "Bana nalınlarımı getirin!" dedi. Nalınlarını giydi, kibirlenerek ve böbürlenerek yanına gitti ve: "Allah'ın düşmanına yaptıklarımı nasıl buldun?" diye sordu. Esma şu cevabı verdi: "Ben senin onun dünyasını mahvettiğini görüyorum, o ise senin ahiretini mahvetti. Bana ulaştığına göre ona 'Ey iki kuşak sahibinin oğlu!' diyormuşsun. Vallahi iki kuşak sahibi benim! Birincisiyle Resûlullah ﷺ'ın ve Ebû Bekr'in yiyeceklerini hayvanlardan korumak için yukarı asardım; ikincisi ise hiçbir kadının vazgeçemeyeceği kuşaktır. Şüphesiz Resûlullah ﷺ bize haber vermişti ki: 'Sekîf'te büyük bir yalancı ve büyük bir helak edici zuhur edecektir.' Yalancıyı gördük; helak ediciye gelince, sanırım o senden başkası değildir!" Bunun üzerine Haccâc kalkıp gitti ve ona bir daha cevap vermedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İbn Ömer ve Esmâ, Haccâc karşısında onurlarını korudular.

Arka plan ve bağlam

Abdullah bin Zübeyr’in ölümünden sonra Haccâc onun bedenini astırdı. İbn Ömer, naaşın yanında onun ibadetini ve aile bağlarına bağlılığını övdü. Ardından Esmâ bint Ebû Bekir, oğluna yaptığı muamele nedeniyle Haccâc’a karşı çıktı ve ona Sakîf’ten bir yalancı ve yıkıcı hakkındaki kehaneti hatırlattı.

Kavramlar ve açıklamalar
Ebû Hubeyb

İbn Ömer’in Abdullah bin Zübeyr’e hitap ederken kullandığı künyedir.

iki kuşaklı kadın

Esmâ bint Ebû Bekir’in lakabıdır; yiyecek taşımak için kullandığı kuşak ve giysi olarak kullandığı diğer kuşakla ilişkilidir.

Sakîf

Tâif yöresinden Arap bir kabiledir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, İbn Ömer’in sözlerini adalet örneği olarak görür: Daha önce Abdullah bin Zübeyr’in siyasi tercihini uygun bulmamış olsa da onun takvasını teslim etmiştir. Esmâ’nın cevabı, gücün kötüye kullanılmasına karşı kararlılık ve onurlu duruş sergiler. Rivayet onun cesaretini över; ancak insanlara hakaret etmek ya da siyasi anlaşmazlıkları tek taraflı biçimde çözmek için genel bir izin değildir.

Günümüz için dersler
  1. Daha önce tercihlerine katılmamış olsan bile birinin iyi amellerini takdir et.
  2. Birisi seni sindirmek için gücünü kullandığında sakin ve kararlı kal.
  3. Onurunu koruyarak haksızlığı açıkça eleştir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.