Kader Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 6739. hadis

Imran ibn Husain rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kader Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Imran ibn Husain tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ، ثَابِتٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمُرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّئَلِيِّ، قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ مِنْ قَدَرِ مَا سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقُلْتُ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ أَفَلاَ يَكُونُ ظُلْمًا قَالَ فَفَزِعْتُ مِنْ ذَلِكَ فَزَعًا شَدِيدًا وَقُلْتُ كُلُّ شَىْءٍ خَلْقُ اللَّهِ وَمِلْكُ يَدِهِ فَلاَ يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْأَلُونَ ‏.‏ فَقَالَ لِي يَرْحَمُكَ اللَّهُ إِنِّي لَمْ أُرِدْ بِمَا سَأَلْتُكَ إِلاَّ لأَحْزُرَ عَقْلَكَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِنْ مُزَيْنَةَ أَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مَا يَعْمَلُ النَّاسُ الْيَوْمَ وَيَكْدَحُونَ فِيهِ أَشَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ مِنْ قَدَرٍ قَدْ سَبَقَ أَوْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُونَ بِهِ مِمَّا أَتَاهُمْ بِهِ نَبِيُّهُمْ وَثَبَتَتِ الْحُجَّةُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ شَىْءٌ قُضِيَ عَلَيْهِمْ وَمَضَى فِيهِمْ وَتَصْدِيقُ ذَلِكَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

İshâk b. İbrâhim el-Hanzelî bize rivayet etti, Osmân b. Ömer bize rivayet etti, Azra b. Sâbit bize rivayet etti; Yahyâ b. Ukayl'den, o da Yahyâ b. Ya'mer'den, o da Ebü'l-Esved ed-Dîlî'den nakletti. Ebü'l-Esved şöyle dedi: İmrân b. Husayn bana sordu:

"Ne dersin, insanların bugün yapıp uğrunda çabaladıkları şeyler, kendileri için takdir edilmiş ve geçmiş bir kader midir, yoksa peygamberlerinin kendilerine getirdiği ve hüccetin üzerlerine sabit olduğu şeyle mi istikbalde karşılaşacaklardır?" Ben de: "Hayır, bilakis bu, kendileri için takdir edilmiş ve geçmiş bir kaderdir" dedim. Bunun üzerine: "Bu zulüm olmaz mı?" diye sordu. Bu sözden çok korktum ve: "Her şey Allah'ın yaratmasıdır ve mülkü O'nun elindedir. O, yaptıklarından sorgulanmaz, fakat onlar sorgulanırlar" dedim. Bana: "Allah sana rahmet etsin! Sana sorduğum soruyla sadece aklını denemek istedim. Müzeyne kabilesinden iki adam Resûlullah ﷺ'a gelip: 'Ey Allah'ın Resûlü! Ne dersiniz, insanların bugün yapıp uğrunda çabaladıkları şeyler, kendileri için takdir edilmiş ve geçmiş bir kader midir, yoksa peygamberlerinin kendilerine getirdiği ve hüccetin üzerlerine sabit olduğu şeyle mi istikbalde karşılaşacaklardır?' diye sordular. Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Hayır, bilakis bu, kendileri için takdir edilmiş ve geçmiş bir kaderdir. Bunun tasdiki Yüce ve Celîl olan Allah'ın Kitabı'ndadır: {Ve nefse ve onu düzgün bir şekilde yaratan Rabbine. Sonra ona fücurunu (kötülüğünü) ve takvasını ilham edene.}'"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kader, insanı eylemlerinden dolayı sorumluluktan kurtarmaz.

Arka plan ve bağlam

Müzeyne kabilesinden iki kişi, insan eylemlerinin önceden takdir edilip edilmediğini ve peygamberlerinin getirdiği mesajın bu konuda etkili olup olmadığını Peygamber ﷺ’e sordu. ʿİmrân ibn al-Ḥuṣayn, anlayışını sınamak için aynı soruyu Ebû’l-Esved’e yöneltti.

Kavramlar ve açıklamalar
Kader

Allah’ın meydana gelecek şeyleri bilmesi ve takdir etmesi.

Delil kesin olarak ortaya konmuştur

Mesaj açıkça iletilmiştir; böylece insanlar ona verdikleri karşılıktan sorumlu olur.

Allah bilinci

Kişiyi Allah’a itaat etmeye yönelten Allah’ın gözetiminde olduğu bilinci.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan Allah’ın kaderinin hak olduğu ve insanların yine de eylemlerinden sorumlu kaldığı sonucunu çıkarırlar. Kader, günahı meşrulaştırmak veya çaba göstermeyi bırakmak için bir gerekçe değildir: İnsan hidayete ulaşır ve tercihleri nedeniyle hesaba çekilir. Nefis ve onun günahı ve takvayı tanıma yeteneği hakkındaki Kur’an ayetleri de bunu doğrular. Sünnî fıkıh mezhepleri hem ilahî takdiri hem de insan sorumluluğunu kabul eder; bu inanç, belirli bir fıkıh mezhebini ayırt eden bağımsız bir ihtilaf konusu değildir.

Günümüz için dersler
  1. Yanlış bir tercihe asla kaderi mazeret gösterme; tövbe et ve elinden geldiğince telafi et.
  2. Bugün iyiyi seçmek için çaba göster ve sonucu Allah’a bırak.
  3. Bir inanç meselesi kafanı karıştırırsa açıklama iste ve Kur’an’a ve güvenilir bilgiye başvur.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.