Sahih Muslim, 6799. hadis
Abdullah ibn Amr ibn al-As rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Amr ibn al-As tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ، أَنَّ أَبَا الأَسْوَدِ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي بَلَغَنِي أَنَّحَمَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِلْمًا كَثِيرًا - قَالَ - فَلَقِيتُهُ فَسَاءَلْتُهُ عَنْ أَشْيَاءَ يَذْكُرُهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ عُرْوَةُ فَكَانَ فِيمَا ذَكَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لاَ يَنْتَزِعُ الْعِلْمَ مِنَ النَّاسِ انْتِزَاعًا وَلَكِنْ يَقْبِضُ الْعُلَمَاءَ فَيَرْفَعُ الْعِلْمَ مَعَهُمْ وَيُبْقِي فِي النَّاسِ رُءُوسًا جُهَّالاً يُفْتُونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَيَضِلُّونَ وَيُضِلُّونَ " . قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا حَدَّثْتُ عَائِشَةَ بِذَلِكَ أَعْظَمَتْ ذَلِكَ وَأَنْكَرَتْهُ قَالَتْ أَحَدَّثَكَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ هَذَا قَالَ عُرْوَةُ حَتَّى إِذَا كَانَ قَابِلٌ قَالَتْ لَهُ إِنَّ ابْنَ عَمْرٍو قَدْ قَدِمَ فَالْقَهُ ثُمَّ فَاتِحْهُ حَتَّى تَسْأَلَهُ عَنِ الْحَدِيثِ الَّذِي ذَكَرَهُ لَكَ فِي الْعِلْمِ - قَالَ - فَلَقِيتُهُ فَسَاءَلْتُهُ فَذَكَرَهُ لِي نَحْوَ مَا حَدَّثَنِي بِهِ فِي مَرَّتِهِ الأُولَى . قَالَ عُرْوَةُ فَلَمَّا أَخْبَرْتُهَا بِذَلِكَ قَالَتْ مَا أَحْسِبُهُ إِلاَّ قَدْ صَدَقَ أَرَاهُ لَمْ يَزِدْ فِيهِ شَيْئًا وَلَمْ يَنْقُصْ .
Harmele b. Yahya et-Tücîbî bize rivayet etti, Abdullah b. Vehb bize haber verdi, Ebû Şureyh bana nakletti ki, Ebû’l-Esved ona Urve b. Zübeyr’den şunu anlattı: Aişe bana dedi ki:
“Ey kız kardeşimin oğlu! Bana ulaştığına göre Abdullah b. Amr, Peygamber ﷺ’dan çok ilim almıştır.” Dedi ki: “Bunun üzerine onunla buluştum ve Resûlullah ﷺ’dan naklettiği bazı meseleleri kendisine sordum.” Urve dedi ki: “Anlattıkları arasında şunlar da vardı: Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: ‘Şüphesiz Allah ilmi insanların kalplerinden söküp almak suretiyle değil, âlimlerin ruhlarını kabzederek alır. Böylece ilim de onlarla birlikte yükselir. Geride kalan cahil kimseler başa geçerler, ilimsiz fetvalar verirler; hem kendileri sapıtırlar hem de başkalarını sapıtırlar.’” Urve dedi ki: “Bunu Aişe’ye anlatınca bunu çok büyük gördü ve yadırgadı. ‘Sana Peygamber ﷺ’ın bunu söylediğini işittiğini mi belirtti?’ diye sordu.” Urve devamla dedi ki: “Ertesi yıl olunca Aişe bana: ‘İbn Amr geldi, onunla görüş ve geçen yıl sana anlattığı ilim hakkındaki hadisi tekrar sor’ dedi.” Dedi ki: “Onunla buluştum ve sordum; bana ilk seferde anlattığının aynısını nakletti.” Urve dedi ki: “Bunu ona haber verince şöyle dedi: ‘Sanırım doğru söylemiş; görüyorum ki ne bir şey eklemiş ne de eksiltmiş.’”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Âlimler vefat ettiğinde ilim kaybolur ve bilgisiz kimseler ilimsizce yol gösterir.
Urve ibn ez-Zübeyr, hac mevsiminde Abdullah ibn Amr ibn el-Âs’a Peygamber ﷺ’den nakledilen rivayetleri sordu. Ertesi yıl Aişe, Urve’den bu söz hakkında yeniden bilgi almasını istedi; Abdullah ibn Amr ona aynı içeriği aktarınca Aişe bu haberi kabul etti.
İlim kalplerden bir anda silinmez; âlimlerin vefatıyla kaybolur.
Dinî bir mesele hakkında uzman bir kişinin verdiği cevap.
Kişinin yanlış bir yolu izlemesi ve dayanaksız sözlerle başkalarını da bu yola çekmesi.
Klasik âlimler buradan âlimlerin kaybının dinî cehaletin başlıca nedenlerinden biri olduğu sonucunu çıkarır. Uyarı, yeterli bilgiye sahip olmadan dinî hükümler verenler için geçerlidir: bu tür sözler hem konuşanı hem de dinleyenleri yanıltabilir. Aişe ile Urve örneği ayrıca bir rivayeti dikkatle doğrulamanın ve kesin kaynağını sormanın ilimle sorumlu biçimde ilgilenmenin parçası olduğunu gösterir.
- Dinî bir hükmün kaynağını sorun ve güvenilir, uzman âlimlere danışın.
- İçeriğini ve kaynağını dikkatle doğrulamadan fetva veya dinî bir iddiayı paylaşmayın.
- Değerli ilmin âlimlerin vefatıyla kaybolmaması için eğitimi ve ilim aktarımını destekleyin.
Bu sahih rivayet aynı konuyu ele alır ve ilmin kaybolmasına ilişkin uyarıyı tamamlar.
Sahih Muslim · #6798 (Sahih)Bu sahih rivayet söz konusu metne yakındır ve ilim ile âlimler temasını destekler.
Sahih Muslim · #6800 (Sahih)Bu sahih rivayet, gerekli bilgiye sahip olmadan dinî önderlik etme uyarısıyla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.