Sahih Muslim, 6949. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn Ishaq al‑MusayyabiMuslim'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الْمُسَيَّبِيُّ
- 2Anasأَنَسٌ
- 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنِ عُقْبَةَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الْمُسَيَّبِيُّ، حَدَّثَنِي أَنَسٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ أَبَا ضَمْرَةَ - عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَتَمَشَّوْنَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَانْطَبَقَتْ عَلَيْهِمْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا صَالِحَةً لِلَّهِ فَادْعُوا اللَّهَ تَعَالَى بِهَا لَعَلَّ اللَّهَ يَفْرُجُهَا عَنْكُمْ . فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَامْرَأَتِي وَلِيَ صِبْيَةٌ صِغَارٌ أَرْعَى عَلَيْهِمْ فَإِذَا أَرَحْتُ عَلَيْهِمْ حَلَبْتُ فَبَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ فَسَقَيْتُهُمَا قَبْلَ بَنِيَّ وَأَنَّهُ نَأَى بِي ذَاتَ يَوْمٍ الشَّجَرُ فَلَمْ آتِ حَتَّى أَمْسَيْتُ فَوَجَدْتُهُمَا قَدْ نَامَا فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ فَجِئْتُ بِالْحِلاَبِ فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْقِيَ الصِّبْيَةَ قَبْلَهُمَا وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمْ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ . فَفَرَجَ اللَّهُ مِنْهَا فُرْجَةً فَرَأَوْا مِنْهَا السَّمَاءَ . وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَتْ لِيَ ابْنَةُ عَمٍّ أَحْبَبْتُهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ وَطَلَبْتُ إِلَيْهَا نَفْسَهَا فَأَبَتْ حَتَّى آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ فَتَعِبْتُ حَتَّى جَمَعْتُ مِائَةَ دِينَارٍ فَجِئْتُهَا بِهَا فَلَمَّا وَقَعْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ . فَقُمْتُ عَنْهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فُرْجَةً . فَفَرَجَ لَهُمْ . وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي . فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ فَرَقَهُ فَرَغِبَ عَنْهُ فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرِعَاءَهَا فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَظْلِمْنِي حَقِّي . قُلْتُ اذْهَبْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ وَرِعَائِهَا فَخُذْهَا . فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَسْتَهْزِئْ بِي . فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ خُذْ ذَلِكَ الْبَقَرَ وَرِعَاءَهَا . فَأَخَذَهُ فَذَهَبَ بِهِ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مَا بَقِيَ . فَفَرَجَ اللَّهُ مَا بَقِيَ .
Muhammed b. İshâk el-Museyyibî bana rivayet etti; Enes –yani Ebû Damre İbn İyâd– bana Mûsâ b. Ukbe’den, o Nâfi’den, o Abdullah b. Ömer’den nakletti ki Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"Üç kişi yola çıkmıştı. Yağmura yakalanınca bir dağdaki mağaraya sığındılar. Dağdan bir kaya parçası yuvarlanarak mağaranın ağzını kapattı ve içeride mahsur kaldılar. Birbirlerine dediler ki: 'Allah için işlediğiniz salih amellerinizi düşünün ve onlarla Allah Teâlâ’ya dua edin; umulur ki Allah bu kayayı başınızdan kaldırır.' İçlerinden biri şöyle dedi: 'Allah’ım! Benim yaşlı anne babam, eşim ve küçük çocuklarım vardı. Onlar için hayvan otlatırdım. Akşam olunca hayvanları sağar, sütü önce anne babama içirirdim, çocuklarımdan önce. Bir gün ot toplamak için uzaklara gitmek zorunda kaldım ve akşam olmadan dönemedim. Geldiğimde anne babamı uyumuş buldum. Her zamanki gibi sütü sağdım ve başuçlarına geldim. Onları uykularından uyandırmayı uygun görmedim, ancak çocuklarıma onlardan önce süt içirmeyi de doğru bulmadım. Çocuklar ayaklarımın dibinde açlıktan ağlıyorlardı. Ben böylece bekledim, onlar da uyumaya devam ettiler; ta ki fecir doğuncaya kadar. Allah’ım! Eğer bunu senin rızanı kazanmak için yaptığımı biliyorsan, bize gökyüzünü görebileceğimiz kadar bir açıklık aç.' Bunun üzerine Allah kayada bir açıklık oluşturdu ve oradan gökyüzünü gördüler. İkinci kişi dedi ki: 'Allah’ım! Amcamın bir kızı vardı ve onu erkeklerin kadınlara duyduğu sevginin en şiddetlisiyle seviyordum. Kendisinden nefsimi talep ettim, ancak yüz dinar getirmedikçe kabul etmeyeceğini söyledi. Zorlukla yüz dinar topladım ve ona getirdim. Tam kendisiyle birlikte olacağım sırada bana: "Ey Allah’ın kulu! Allah’tan kork ve mühürü ancak hakkıyla (nikâhla) aç" dedi. Ben de hemen kalktım ve onu bıraktım. Allah’ım! Eğer bunu senin rızanı kazanmak için yaptığımı biliyorsan, bizim için kayayı biraz daha arala.' Allah da onlar için açıklığı genişletti. Üçüncü kişi ise şöyle dedi: 'Allah’ım! Bir işçiyi bir ölçek pirinç karşılığında çalıştırmıştım. İşini bitirince: "Hakkımı ver" dedi. Ben de ona pirincini teklif ettim ama almak istemedi. Ben o pirinci ekmeye devam ettim, ta ki ondan elde ettiğim ürünle inekler ve çobanlardan oluşan büyük bir sürü sahibi oldum. Sonra yanıma geldi ve: "Allah’tan kork ve hakkımı gasp etme" dedi. Ben de: "Şu ineklere ve çobanlarına git, hepsini al" dedim. O: "Allah’tan kork ve benimle alay etme" diye karşılık verdi. Ben: "Seninle alay etmiyorum; şu inekleri ve çobanlarını al" dedim. O da hepsini alıp gitti. Allah’ım! Eğer bunu senin rızanı kazanmak için yaptığımı biliyorsan, kalan kısmı da tamamen kaldır.' Böylece Allah kalan kısmı da tamamen kaldırdı."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Samimi iyi ameller, Allah’ın sıkıntıyı gidermesine vesile olabilir.
Bu ifade onun bekâretini bozmayı anlatır; kadın, meşru bir evlilik içindeki cinsel ilişkiye işaret etmiştir.
Yapılan işin karşılığı olarak kararlaştırılmış bir miktar pirinç.
İnsanlardan övgü ya da çıkar elde etmek için değil, Allah’ı razı etmek üzere samimi bir niyetle davranmak.
Klasik âlimler bu rivayetten, Müslümanın samimiyetle yaptığı iyi bir ameli vesile kılarak Allah’a dua edebileceği sonucunu çıkarmıştır. Üç adamın her biri yalnızca Allah’ın rızasını gözeterek yaptığı bir ameli anlatır: yaşlı anne babaya bakmak, haram cinsel ilişkiden kaçınmak ve işçinin ücretini eksiksiz ödemek. Kıssa ayrıca anne babaya iyi davranmanın, iffeti korumanın ve başkalarının haklarını gözetmenin büyük itaat biçimleri olduğunu vurgular. Bu anlatı başkalarına haksızlık etmek için bir izin değildir; aksine, söz konusu amel samimiyeti ve adaleti nedeniyle övülür.
- Sabır ve özdenetim gerektirse bile anne babana özen ve saygıyla davran.
- Günaha teşvik güçlü olsa bile Allah korkusuyla haram davranışlardan uzak dur.
- Çalışanların ücretini adil biçimde ve eksiksiz öde; başkasının hakkını kendi çıkarına bağlama.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.