Zühd ve Kalpleri Yumuşatma Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 7521. hadis

Al-Bara' ibn 'Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Zühd ve Kalpleri Yumuşatma Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Muslim'den Al‑Bara ibn Azib'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Salama ibn ShabibMuslim'e aktardıسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ
  2. 2Al‑Hasan ibn A'yanالْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ
  3. 3Zuhayrزُهَيْرٌ
  4. 4Abu Ishaqأَبُو إِسْحَاقَ
  5. 5Al‑Bara ibn Azibالْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ، يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلاً فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ ‏.‏ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلاَ الطَّرِيقُ فَلاَ يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ ‏.‏ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضِ الضَّرْعَ مِنَ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى - قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الأُخْرَى يَنْفُضُ - فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ - قَالَ - فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ - قَالَ - فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ بَلَى ‏.‏ قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَ مَا زَالَتِ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ - قَالَ - وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنَ الأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا ‏"‏ ‏.‏ فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَىَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ ‏.‏ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَى فَرَجَعَ لاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَا هُنَا فَلاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ رَدَّهُ - قَالَ - وَوَفَى لَنَا ‏.‏

Çeviri

Berâ b. Âzib şöyle anlatmıştır: Ebû Bekir es-Sıddık babamın evine geldi ve ondan bir yolculuk eyeri satın aldı. Babama:

"Oğlunu benimle gönder de bunu evime taşısın" dedi. Babam da bana: "Onu taşı" dedi. Ben de yükü taşıdım ve babam da parasını almak için onunla birlikte gitti. Babam ona: "Ey Ebû Bekir! Resûlullah ﷺ ile yola çıktığınız hicret gecesinde neler yaptığınızı bana anlat" dedi. Ebû Bekir şöyle anlattı: "Evet, bütün gece yol aldık, ta ki güneş tam tepemize çıkıp yol ıssızlaşana kadar; artık yoldan kimse geçmiyordu. Derken önümüzde, güneşin henüz vurmadığı gölgeli uzun bir kaya belirdi. Orada durduk. Kayanın yanına gidip gölgesinde Peygamber ﷺ'in uyuyabileceği bir yeri elimle düzelttim ve üzerine bir post serdim. Sonra: 'Uyuyun ey Allah'ın Resûlü, ben etrafınızı gözetleyeceğim' dedim. O uyudu, ben de çevreyi kollamak için dışarı çıktım. Bir de ne göreyim, bir çoban sürüsüyle o kayaya doğru geliyor, bizim istediğimiz gölgeyi arıyor. Onun yanına gidip: 'Delikanlı, sen kimsin?' diye sordum. 'Medineli bir adamın hizmetindeyim' dedi. 'Süründe süt var mı?' diye sordum. 'Var' dedi. 'Benim için sağar mısın?' dedim. 'Olur' dedi. Bir koyun tuttu, ben de ona: 'Memesindeki tüyleri, tozu ve kiri silkeleyip temizle' dedim." (Berâ, bu esnada elini diğer eline vurarak silkme hareketini gösterdi.) "Çoban, yanında bulunan tahta bir kaba bir miktar süt sağdı. Yanımda ise Peygamber ﷺ'in içmesi ve abdest alması için su taşıdığım bir tulum vardı. Peygamber ﷺ'in yanına döndüm, uykusundan uyandırmayı uygun görmedim ama tam o sırada kendisi uyandı. Sütün üzerine biraz su dökerek soğuttum ve: 'Ey Allah'ın Resûlü, şu sütten için' dedim. O da benim razı olacağım şekilde içti, sonra: 'Yola çıkma vakti gelmedi mi?' buyurdu. 'Elbette' dedim. Güneş zeval bulduktan sonra yola devam ettik. Sürâka b. Mâlik bizi takip etti; biz sert ve düz bir arazideydik. 'Ey Allah'ın Resûlü, bize yetiştiler!' dedim. O: 'Üzülme, şüphesiz Allah bizimledir' buyurdu. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ona beddua etti ve atı karnına kadar yere battı. Sürâka: 'Biliyorum ki siz bana beddua ettiniz! Şimdi benim için Allah'a dua edin, size söz veriyorum ki sizi arayanları geri çevireceğim' dedi. Peygamber ﷺ onun için dua etti ve kurtuldu. Geri döndü ve karşılaştığı herkese: 'Buraları sizin için taradım, burada kimse yok' diyerek rastladığı herkesi geri çevirdi ve bize verdiği sözü tuttu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, Hicret sırasında Hz. Peygamber ﷺ’e özenle hizmet etti ve Allah’a tevekkül etti.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Hz. Peygamber ﷺ ile Ebû Bekir’in Hicret sırasındaki yolculuğunu; yol boyunca dinlenmelerini ve Sürâka b. Mâlik tarafından takip edilmelerini anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Hicret

Hz. Peygamber ﷺ ve sahabelerinin Mekke’den Medine’ye göçü.

Tevekkül

Gerekli çabayı gösterirken Allah’a güvenmek.

Abdest

Namazdan önce suyla yapılan ritüel temizlik.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, Ebû Bekir’in davranışında sadık hizmetin, öngörülü davranmanın ve Hz. Peygamber ﷺ’i korumanın bir örneğini görürler. «Allah bizimle beraberdir» sözü, Allah’a tevekkülün dinlenmek ve çevreyi gözetmek gibi fiilî tedbirlerle birlikte olması gerektiğini öğretir. Rivayet ayrıca sözünde durmanın değerli bir özellik olduğunu gösterir: Sürâka verdiği sözü tuttu ve onları arayanları geri çevirdi.

Günümüz için dersler
  1. Zor bir işe girişirken somut tedbirler al, ardından Allah’a tevekkül et.
  2. Başkalarına özenle hizmet et: Ebû Bekir, Hz. Peygamber ﷺ için dinlenme, su ve koruma imkânı hazırladı.
  3. Koşullar değişse bile verdiğin sözleri tut.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.