Sunan an-Nasa'i, 2111. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Kurayb'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ali ibn Hujran‑Nasa'i'e aktardıعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
- 3Muhammadمُحَمَّدٌ
- 4Kuraybكُرَيْبٌ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ - قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ، بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ - قَالَ - فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتَهَلَّ عَلَىَّ هِلاَلُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلاَلَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلاَلَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ . قَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ قُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ فَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ . قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلاَ نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلاَثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ . فَقُلْتُ أَوَلاَ تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ لاَ هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Ali b. Hucr bize haber verdi, dedi ki: İsmail bize rivayet etti, dedi ki: Muhammed -ki o Ebu Harmele'nin oğludur- bize rivayet etti, dedi ki: Kureyb bana haber verdi ki Ümmü'l-Fadl onu Şam'daki Muaviye'ye göndermişti. Dedi ki:
"Şam'a vardım ve onun işini hallettim. Ben Şam'dayken Ramazan hilali doğdu; hilali Cuma gecesi gördüm. Sonra ayın sonunda Medine'ye geldim. Abdullah b. Abbas bana hilal hakkında sordu ve 'Onu ne zaman gördünüz?' dedi. Ben de 'Cuma gecesi gördük' dedim. 'Sen onu Cuma gecesi mi gördün?' diye sordu. 'Evet, insanlar da gördü, oruç tuttular ve Muaviye de tuttu' dedim. O ise 'Fakat biz onu Cumartesi gecesi gördük, bu yüzden otuz günü tamamlayana veya hilali görene kadar oruç tutmaya devam edeceğiz' dedi. Ben 'Muaviye ve arkadaşlarının görmesiyle yetinmiyor musun?' diye sordum. O da 'Hayır, Resûlullah ﷺ bize böyle emretti' buyurdu." dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, Medine’nin yerel hilal gözlemini esas aldı.
Küreyb, İbn Abbas’a Şam’da cuma akşamı Ramazan hilalini gördüğünü, Muaviye ile oradaki halkın oruca başladığını anlattı. Medine’de ise hilal ancak cumartesi akşamı görülmüştü.
İslamî bir ayın başlangıcını belirten yeni ay şeklindeki ince yay.
Bugünkü Suriye topraklarını da kapsayan tarihî Levant bölgesi.
Yeni hilal görülmediğinde ayı otuz gün olarak saymak.
Âlimler bu rivayetten, bir bölgedeki hilal gözleminin başka bir bölge için kendiliğinden bağlayıcı olmadığı sonucunu çıkarırlar. İbn Abbas, hilali görünce oruç tutulmasını, görülmediğinde ise mevcut ayın otuz güne tamamlanmasını bildiren Peygamber ﷺ’in talimatını delil gösterdi. Fıkıh mezhepleri tek bir gözlemin ne ölçüde geçerli olduğu konusunda farklı görüştedir: Hanefî, Malikî ve Hanbelî âlimler genellikle daha geniş bir geçerlilik kabul ederken Şafiî mezhebi farklı ufuk bölgelerine vurgu yapar. Bu rivayet, son yaklaşım için önemli bir delildir.
- Ramazan’ın başlangıç ve bitişinde topluluğundaki yetkin âlimlerin güvenilir duyurusunu takip et.
- Hilal görülmezse, öngörülen hüküm doğrultusunda ayı otuz güne tamamla.
- Hilal gözlemindeki farklılıkları saygıyla ele al ve âlimlerin bu konuda farklı fıkhî görüşleri olduğunu kabul et.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.