Sunan an-Nasa'i, 2168. hadis
Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
an‑Nasa'i'den Al‑Bara ibn Azib'e uzanan rivayet zinciri
- 1Hilal ibn al‑Ala ibn Hilalan‑Nasa'i'e aktardıهِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ
- 2Husayn ibn Ayyashحُسَيْنُ بْنُ عَيَّاشٍ
- 3Zuhayrزُهَيْرٌ
- 4Abu Ishaqأَبُو إِسْحَاقَ
- 5Al‑Bara ibn Azibالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، أَنَّ أَحَدَهُمْ، كَانَ إِذَا نَامَ قَبْلَ أَنْ يَتَعَشَّى لَمْ يَحِلَّ لَهُ أَنْ يَأْكُلَ شَيْئًا وَلاَ يَشْرَبَ لَيْلَتَهُ وَيَوْمَهُ مِنَ الْغَدِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ حَتَّى نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { وَكُلُوا وَاشْرَبُوا } إِلَى { الْخَيْطِ الأَسْوَدِ } قَالَ وَنَزَلَتْ فِي أَبِي قَيْسِ بْنِ عَمْرٍو أَتَى أَهْلَهُ وَهُوَ صَائِمٌ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فَقَالَ هَلْ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَتِ امْرَأَتُهُ مَا عِنْدَنَا شَىْءٌ وَلَكِنْ أَخْرُجُ أَلْتَمِسُ لَكَ عَشَاءً . فَخَرَجَتْ وَوَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ فَرَجَعَتْ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْهُ نَائِمًا وَأَيْقَظَتْهُ فَلَمْ يَطْعَمْ شَيْئًا وَبَاتَ وَأَصْبَحَ صَائِمًا حَتَّى انْتَصَفَ النَّهَارُ فَغُشِيَ عَلَيْهِ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ هَذِهِ الآيَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ .
Hilâl b. el-Alâ b. Hilâl bana haber verdi ve dedi ki: Hüseyin b. Ayyaş bize anlattı, o da şöyle dedi: Züheyr bize anlattı, o da şöyle dedi: Ebû İshak bize anlattı; Berâ b. Âzib'den rivayetle: Onlardan biri akşam yemeğini yemeden uyuyacak olursa, o gece ve ertesi gün güneş batana kadar bir şey yemesi de içmesi de helal olmazdı. Bu durum şu âyet nazil oluncaya kadar devam etti: {Yiyin, için...} {siyah iplik (gece)} kısmına kadar. Ravi dedi ki: Bu âyet, Ebû Kays b. Amr hakkında nazil oldu. O, oruçlu olduğu hâlde akşam namazından sonra ailesinin yanına geldi ve 'Yiyecek bir şey var mı?' diye sordu. Eşi, 'Yanımızda bir şey yok ama çıkıp sana akşam yemeği arayacağım' dedi. Kadın çıktı, adam ise başını koyup uyudu. Kadın geri döndüğünde onu uyuyor buldu ve uyandırdı, ancak adam hiçbir şey yemedi. Geceyi oruçlu geçirdi ve ertesi güne de oruçlu olarak başladı. Nihayet öğle vakti olduğunda bayıldı. Bu olay, söz konusu âyet nazil olmadan önce gerçekleşmişti ve Allah bu âyeti onun hakkında indirdi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ayetin indirilmesinden sonra oruç tutanlara gece yeniden yiyip içme izni verildi.
Rivayet, bu olay vesilesi olarak Ebû Kays ibn Amr’dan söz eder: Gün batımından itibaren oruç tuttuktan sonra yemek yemeden uyuyakaldı. Uyandığında yemek yemedi ve öğle vakti civarında bayılana kadar orucunu sürdürdü. Bunun üzerine tan yeri ağarıncaya kadar yiyip içmeye izin veren ayet indirildi.
Gün batımının hemen ardından kılınan namaz ve bu vakit.
Sabah ışığının gece karanlığından ayırt edilir hâle gelmesini anlatan bir mecaz.
Âlimler bu rivayeti, oruç gecelerinde yemek yeme hükmünün genişletildiğini göstermek için aktarırlar: Akşam yemeğinden önce uyumak, uyanınca yemek yemeyi artık yasak hâle getirmiyordu. Oruç tan yeri ağarırken başlar ve gün batımına kadar sürer; dört Sünnî hukuk mezhebi günlük oruç vakitlerini bu Kur’anî sınıra dayandırır. Olay, İslamî hükümlerin kolaylık sağladığını ve gereksiz meşakkat yüklemediğini vurgular.
- Gün batımından sonra kendine gereksiz kısıtlamalar koymadan yemek ye; oruç vakti tan yerinin ağarmasından gün batımına kadardır.
- Orucun sınırlarını güvenilir bilgilerden öğren ve şüphe duyduğunda yetkin bir âlime danış.
- Kendine ve başkalarına karşı anlayışlı ol: Bu olay Allah’ın kolaylık verdiğini hatırlatır.
Bu rivayet, Adiyy ibn Hâtim’in beyaz ve siyah iplik hakkındaki sorusuyla ilgilidir ve orucun başlangıç vaktini bildiren ayetin anlamını açıklar.
Sunan an-Nasa'i · #2170 (Sahih)Bu rivayet, Bilâl ile İbn Ümmü Mektûm’un tan yeri ağarırken yapılan çağrılarda farklı görevleri olduğunu açıkça ortaya koyar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.