Sunan an-Nasa'i, 2614. hadis
Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aishah tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ، بَرِيرَةَ فَتَعْتِقَهَا وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَاعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . وَخُيِّرَتْ حِينَ أُعْتِقَتْ وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ فَقِيلَ هَذَا مِمَّا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ . فَقَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ " . وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا .
Amr b. Yezîd bize haber verdi ve dedi ki: Behz b. Esed bize rivayet etti ve dedi ki: Şu'be bize rivayet etti ve dedi ki: Hakem bize rivayet etti; İbrâhim'den, o da Esved'den, o da Âişe'den naklettiğine göre: Âişe, Berîre'yi satın alıp azat etmek istedi, ancak satıcılar velâ hakkının kendilerine ait olmasını şart koştular. Âişe bunu Resûlullah ﷺ'a arz edince şöyle buyurdu:
"Onu satın al ve azat et; çünkü velâ hakkı, köleyi azat eden kimseye aittir." Berîre azat edildiğinde kendisine muhayyerlik tanındı. Resûlullah ﷺ'a bir miktar et getirildi ve "Bu, Berîre'ye sadaka olarak verilen ettir" denildi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "O, Berîre için sadakadır, bizim için ise hediyedir" buyurdu. Berîre'nin kocası ise hür bir adamdı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Velâ hakkı, köleyi azat edene aittir; Berîre’ye verilen sadaka, Peygamber ﷺ için sadaka sayılmaz.
Aişe, Berîre’yi satın alıp azat etmek istedi. Satıcılar velâ hakkının kendilerinde kalmasını şart koştu; Aişe bu meseleyi Peygamber ﷺ’e arz etti.
Bir kölenin azat edilmesiyle doğan hukukî bağdır; buna bağlı haklar, kişiyi azat edene aittir.
Gönüllü olarak verilen hayırdır. Berîre’ye sadaka olarak verilen şey, Peygamber ﷺ için sadaka sayılmadı.
Âlimler buradan velâ hakkının köleyi gerçekten azat edene ait olduğu ve buna aykırı sözleşme şartının geçersiz olduğu sonucunu çıkarırlar. Hadis ayrıca, başkasına sadaka olarak verilen bir şeyin Peygamber ﷺ için hediye sayılabileceğini açıklar. Berîre’nin azat edildikten sonra seçim hakkına sahip olduğunun belirtilmesi, evliliğinde tercih hakkı bulunduğuna delildir; fıkıh âlimleri bunun kesin uygulamasını ve şartlarını ele alırlar.
- Belirsiz veya ihtilaflı bir sözleşme şartını kabul etmeden önce ilim sahibi birine danış.
- Sadakanın alıcısı için verildiğini gözet; hükmünü onu alan kişinin konumuna göre değerlendir.
- Hakları veya anlaşmaları ele alırken eylemden kimin sorumlu olduğunu ve hangi sonuçların doğacağını açıkça belirt.
Aişe’den gelen bu rivayet de Berîre ve onun azat edilmesi hakkındadır; evliliğine ilişkin bağlantılı hukukî meseleyi açıklar.
Sunan an-Nasa'i · #2615 (Sahih)Berîre bağlamındaki bu rivayet, alıcı için sadaka olan bir şeyin Peygamber ﷺ için hediye sayılması hükmünü anlamaya yardımcı olur.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.