Sunan an-Nasa'i, 3100. hadis
Sahl ibn Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sahl ibn Sa'd tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمِلُّهَا عَلَىَّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ . وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي حَتَّى هَمَّتْ تَرُضُّ فَخِذِي ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } .
Muhammed b. Yahya b. Abdullah bize haber verdi ve dedi ki: Yakub b. İbrahim b. Sa'd bize hadis nakletti ve dedi ki: Babam bana Salih'ten, o da İbn Şihab'dan rivayet etti; İbn Şihab şöyle dedi: Sehl b. Sa'd bana haber verdi ve dedi ki: Mervan'ı mescitte otururken gördüm, yanına gidip oturduğumda bize şunu anlattı: Zeyd b. Sabit kendisine haber vermiş ki, Resûlullah ﷺ ona şu ayeti yazdırmıştı: 'Müminlerden (evlerinde) oturanlar ile Allah yolunda cihad edenler eşit değildir.' Tam o sırada, Resûlullah ﷺ bu ayeti bana yazdırırken İbn Ümmi Mektum geldi ve: 'Ey Allah'ın Resûlü! Eğer gücüm yetseydi mutlaka cihada çıkardım,' dedi. Kendisi görme engelli biriydi. Bunun üzerine Allah, Resûlü'ne ﷺ vahiy indirdi; öyle ki uyluğu benim uyluğumun üzerindeydi ve neredeyse uyluğumu ezip kıracaktı. Sonra vahyin ağırlığı kalktı ve Allah Azze ve Celle şu ifadeyi indirdi: {Özrü olanlar hariç}.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Cihat için samimi bir niyet dikkate alınır; geçerli bir mazeret de kabul edilir.
Rivayette olayın sebebi anlatılır: Görme engelli İbn Ümmü Mektûm cihada katılmaya samimi biçimde hazır olduğunu ifade etmiş, bunun üzerine “mazeret sahipleri hariç” istisnası indirilmiştir.
Bu bağlamda Allah yolunda çaba göstermek; dinen emredildiğinde savaşa katılmayı da kapsar.
Söz konusu çabaya katılmayan müminlerdir; vahiy, geçerli bir mazereti olanları bu hükmün dışında tutar.
İbn Ümmü Mektûm’un görme engeli gibi, katılımı önleyen ve kabul edilen bedensel bir engeldir.
Klasik müfessirler, Kur’an 4:95’teki istisnayı geçerli bir engelle ilişkilendirir ve bunu, emredilmiş bir çabadan sebepsiz yere geri durmaktan ayırırlar. İbn Ümmü Mektûm’un sözü, kişi bir engel nedeniyle eyleme geçemediğinde samimi niyetin de değer taşıdığını gösterir. Bu, kişinin kendi başına şiddete başvurması için genel bir çağrı değildir: cihat ve silahlı mücadele dinî kurallara ve yetkili mercilere tabidir.
- İmkânlarını dürüstçe değerlendir ve sınırların içinde iyilik yapmanın samimi bir yolunu ara.
- Geçerli bir mazeret nedeniyle yapamadıkları şeyler yüzünden kimseyi yargılama.
- Mücadeleyle ilgili dinî metinleri kuralları ve bağlamı içinde yorumla; onları bireysel şiddete dönüştürme.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.