Cihad Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 3150. hadis

Salamah ibn al-Akwa rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cihad Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

Salamah ibn al-Akwa tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَعَبْدُ اللَّهِ، ابْنَا كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ سَلَمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ، قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ قَاتَلَ أَخِي قِتَالاً شَدِيدًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَارْتَدَّ عَلَيْهِ سَيْفُهُ فَقَتَلَهُ فَقَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ وَشَكُّوا فِيهِ رَجُلٌ مَاتَ بِسِلاَحِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَرْتَجِزَ بِكَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنه اعْلَمْ مَا تَقُولُ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَوْلاَ اللَّهُ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَدَقْتَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَنْزِلَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا وَالْمُشْرِكُونَ قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا فَلَمَّا قَضَيْتُ رَجَزِيَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ قَالَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَخِي ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ إِنَّ نَاسًا لَيَهَابُونَ الصَّلاَةَ عَلَيْهِ يَقُولُونَ رَجُلٌ مَاتَ بِسِلاَحِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَاتَ جَاهِدًا مُجَاهِدًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ ابْنًا لِسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ فَحَدَّثَنِي عَنْ أَبِيهِ مِثْلَ ذَلِكَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ حِينَ قُلْتُ إِنَّ نَاسًا لَيَهَابُونَ الصَّلاَةَ عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَذَبُوا مَاتَ جَاهِدًا مُجَاهِدًا فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ وَأَشَارَ بِأُصْبُعَيْهِ ‏.‏

Çeviri

Amr b. Sevvâd bize haber verdi, dedi ki: İbn Vehb bize bildirdi, dedi ki: Yûnus bize haber verdi, İbn Şihâb'dan, o da dedi ki: Abdurrahman ve Abdullah, Ka‘b b. Mâlik'in oğulları bana bildirdiler ki Seleme b. Ekva‘ şöyle demiştir:

"Hayber günü kardeşim Resûlullah ﷺ ile birlikte şiddetli bir savaş yaptı, ancak kılıcı kendisine geri teperek onu öldürdü. Resûlullah ﷺ'in ashâbı bu konuda konuştular ve onun hakkında şüpheye düşerek: 'Bir adam kendi silahıyla öldü' dediler." Seleme dedi ki: "Resûlullah ﷺ Hayber'den döndüğünde: 'Ey Allah'ın Resûlü, sizin için bazı recez mısraları okumama izin verir misiniz?' dedim. Resûlullah ﷺ ona izin verdi. Ömer b. Hattâb radıyallahu anh ise: 'Ne söylediğine dikkat et!' dedi. Ben de: 'Allah'a andolsun, eğer Allah bize hidayet etmeseydi biz hidayete eremezdik, sadaka veremezdik ve namaz kılamazdık' dedim. Resûlullah ﷺ: 'Doğru söyledin' buyurdu. (Devamla:) 'Üzerimize sekînet indir ve düşmanla karşılaştığımızda ayaklarımızı sabit kıl; çünkü müşrikler bize karşı azgınlık ettiler.' Recezimi bitirdiğimde Resûlullah ﷺ: 'Bunu kim söyledi?' diye sordu. 'Kardeşim' dedim. Resûlullah ﷺ: 'Allah ona rahmet etsin' buyurdu. Ben: 'Ey Allah'ın Resûlü, vallahi bazı insanlar onun üzerine cenaze namazı kılmaktan çekiniyorlar ve onun kendi silahıyla ölen bir adam olduğunu söylüyorlar' dedim. Resûlullah ﷺ: 'O, cihad eden bir mücahid olarak öldü' buyurdu." İbn Şihâb dedi ki: "Sonra Seleme b. Ekva‘ın bir oğluna sordum, o da babasından buna benzer bir hadis anlattı; ancak şu kısmı farklıydı: Ben insanların onun üzerine namaz kılmaktan çekindiklerini söylediğimde, Resûlullah ﷺ: 'Yalan söylediler. O, cihad eden bir mücahid olarak öldü ve ona iki kat ecir vardır' buyurdu ve iki parmağıyla işaret etti."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kendi silahının yol açtığı kazara ölüm, samimi bir savaşçıyı ecrinden mahrum bırakmaz.

Arka plan ve bağlam

Hayber Seferi sırasında Selâme ibnü’l-Ekvaʿın kardeşinin kılıcı kendisini ölümcül biçimde yaraladı. Bazı sahabiler bu nedenle onun cenaze namazını kılmakta tereddüt etti. Peygamber ﷺ onun mücahid olarak öldüğünü açıkladı; nakledilen bir rivayette iki kat ecirden söz edilir.

Kavramlar ve açıklamalar
recez

Cesaret ve sebatı ifade etmek için de kullanılan, kısa ve ritmik bir şiir türü.

mücahid

Allah yolunda gayret eden kişi; burada seferdeki bir savaşçı kastedilir.

cenaze namazı

Müslümanların vefat eden bir Müslüman için kıldığı namaz.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, bir kişinin ölümünü değerlendirirken niyetinin ve şartlarının dikkate alınacağını çıkarırlar: Samimi bir mücadele sırasında meydana gelen kazara ölümcül yaralanma, kişiyi intihar etmiş saydırmaz. Peygamber ﷺ, Selâme’nin kardeşinin savaşan bir mücahid olarak öldüğünü teyit etmiş; bir rivayette iki kat ecirden söz etmiştir. Bu rivayet pervasızlığa izin vermez ve kişinin kendi silahıyla gerçekleşen her ölüm için genel bir hüküm koymaz; niyet ve somut koşullar belirleyicidir. Ayrıca bir kazanın tek başına, vefat eden bir Müslümanın cenaze namazının kılınmaması için gerekçe olmadığını gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Tek bir trajik durumdan hareketle bir kişinin sonu hakkında kesin hüküm vermeyin; niyetini ve içinde bulunduğu şartları göz önünde bulundurun.
  2. Yakınlarını kaybedenlere şefkatle destek olun ve vefat eden kişi hakkında dayanaksız suçlamalardan kaçının.
  3. Tehlikeli işlerde ve çatışmalarda güvenliği gözetip sorumlu davranın; samimi niyet, gereken tedbirin yerini tutmaz.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.