Nikah Kitabı · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, 3222. hadis

Fatimah bint Qais rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Nikah Kitabı
سنن النسائي
Kim rivayet etti?

an‑Nasa'i'den Ubaydullah ibn Abdullah ibn Utba'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Kathir ibn Ubaydan‑Nasa'i'e aktardıكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ
  2. 2Muhammad ibn Harbمُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ
  3. 3Az‑Zubaydiالزُّبَيْدِيِّ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Ubaydullah ibn Abdullah ibn Utbaعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

أَخْبَرَنَا كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، طَلَّقَ وَهُوَ غُلاَمٌ شَابٌّ فِي إِمَارَةِ مَرْوَانَ ابْنَةَ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ قَيْسٍ الْبَتَّةَ فَأَرْسَلَتْ إِلِيْهَا خَالَتُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ تَأْمُرُهَا بِالاِنْتِقَالِ مِنْ بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمِعَ بِذَلِكَ مَرْوَانُ فَأَرْسَلَ إِلَى ابْنَةِ سَعِيدٍ فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَى مَسْكَنِهَا وَسَأَلَهَا مَا حَمَلَهَا عَلَى الاِنْتِقَالِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَعْتَدَّ فِي مَسْكَنِهَا حَتَّى تَنْقَضِيَ عِدَّتُهَا فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُخْبِرُهُ أَنَّ خَالَتَهَا أَمَرَتْهَا بِذَلِكَ فَزَعَمَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍ أَنَّهَا كَانَتْ تَحْتَ أَبِي عَمْرِو بْنِ حَفْصٍ فَلَمَّا أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَى الْيَمَنِ خَرَجَ مَعَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهَا بِتَطْلِيقَةٍ هِيَ بَقِيَّةُ طَلاَقِهَا وَأَمَرَ لَهَا الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ بِنَفَقَتِهَا فَأَرْسَلَتْ - زَعَمَتْ - إِلَى الْحَارِثِ وَعَيَّاشٍ تَسْأَلُهُمَا الَّذِي أَمَرَ لَهَا بِهِ زَوْجُهَا فَقَالاَ وَاللَّهِ مَا لَهَا عِنْدَنَا نَفَقَةٌ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ حَامِلاً وَمَا لَهَا أَنْ تَكُونَ فِي مَسْكَنِنَا إِلاَّ بِإِذْنِنَا فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لَهُ فَصَدَّقَهُمَا ‏.‏ قَالَتْ فَاطِمَةُ فَأَيْنَ أَنْتَقِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏ "‏ انْتَقِلِي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ الأَعْمَى الَّذِي سَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَاطِمَةُ فَاعْتَدَدْتُ عِنْدَهُ وَكَانَ رَجُلاً قَدْ ذَهَبَ بَصَرُهُ فَكُنْتُ أَضَعُ ثِيَابِي عِنْدَهُ حَتَّى أَنْكَحَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا مَرْوَانُ وَقَالَ لَمْ أَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ أَحَدٍ قَبْلَكِ وَسَآخُذُ بِالْقَضِيَّةِ الَّتِي وَجَدْنَا النَّاسَ عَلَيْهَا ‏.‏ مُخْتَصَرٌ ‏.‏

Çeviri

Kesîr b. Ubeyd bize haber verdi ve dedi ki: Muhammed b. Harb bize ez-Zübeydî'den, o da ez-Zührî'den, o da Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe'den rivayet etti: Abdullah b. Amr b. Osman, genç bir delikanlı iken Mervân'ın emirliği döneminde, annesi Kays'ın kızı olan Saîd b. Zeyd'in kızına bain talak (kesin boşama) verdi. Bunun üzerine halası Fâtıma binti Kays, ona Abdullah b. Amr'ın evinden çıkmasını emretti. Mervân bunu duyunca Saîd'in kızına haber gönderip kendi meskenine dönmesini emretti ve iddet süresi dolmadan önce evinden niçin çıktığını sordu. O da halasının kendisine böyle emrettiğini bildirdi. Fâtıma binti Kays ise şöyle anlattı:

"Ben Ebû Amr b. Hafs'ın nikâhındaydım. Resûlullah ﷺ Ali b. Ebî Tâlib'i Yemen'e vali tayin edince o da onunla birlikte gitti ve bana kalan son talakımı gönderdi. Ayrıca Haris b. Hişâm ile Ayyâş b. Ebî Rebîa'ya nafakamı vermelerini emretti." Fâtıma devamla şunları söyledi: "Kocamın benim için emrettiği nafakayı sormak üzere Haris ve Ayyâş'a haber gönderdim. Onlar: 'Vallahi, hamile olmadığı sürece yanında bizim vereceğimiz bir nafaka yoktur ve iznimiz olmadan evimizde kalması da caiz değildir' dediler." Fâtıma, Resûlullah ﷺ'a gelip durumu arz ettiğini, Peygamber'in de onların sözünü tasdik buyurduğunu belirtti. Fâtıma dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü, nereye intikal edeyim?" Resûlullah ﷺ: "Allah Azze ve Celle'nin Kitab'ında zikrettiği âmâ İbn Ümmü Mektûm'un yanına git" buyurdular. Fâtıma anlatıyor: "İddetimi orada tamamladım. O, gözleri görmeyen bir adamdı, bu yüzden yanında elbiselerimi çıkarabiliyordum. Nihayet Resûlullah ﷺ beni Üsâme b. Zeyd ile evlendirdi." Mervân bu duruma itiraz ederek ona: "Bu hadisi senden önce kimseden duymadım. Ben insanların üzerinde bulduğu hükümle amel etmeye devam edeceğim" dedi. (Özetlenmiştir)

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Fatıma bint Kays, bekleme süresi boyunca başka bir yerde barındırıldı.

Kavramlar ve açıklamalar
talâk-ı bâin

Eşlerin yeni bir nikâh olmadan yeniden bir araya gelemeyeceği kesin boşanma.

iddet

Kadının boşanmanın ardından uyması gereken belirlenmiş bekleme süresi.

nafaka

Yaşam ve barınma giderleri için sağlanan para gibi maddi destek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti, kesin boşanma sonrasında kadının eski kocasının evinde kalma ve nafaka alma hakkı olup olmadığı meselesi bağlamında ele alırlar. Fatıma bint Kays, hamile olmadığı için nafaka almadığını ve Hz. Peygamber ﷺ’in iddetini İbn Ümmü Mektûm’un evinde geçirmesine izin verdiğini bildirir. Fakihler bu rivayetin uygulanışını farklı biçimlerde açıklamıştır; boşanmanın şartları ve diğer rivayetler de değerlendirmede rol oynar. Mervân’ın sözü, âlimlerin yerleşik hukuk uygulamasını da dikkate aldığını gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Boşanma durumunda taşınmadan veya mali düzenlemeler yapmadan önce uzman bir âlime danışın.
  2. Bekleme süresi boyunca barınma ve geçim giderlerinden kimin sorumlu olduğunu açıkça kararlaştırın.
  3. Uyuşmazlıkları dikkatle ele alın; ilgili rivayetleri ve somut koşulları birlikte değerlendirin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.