Sunan an-Nasa'i, 3349. hadis
Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi
Rivayet
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرِ بْنِ إِيَاسِ بْنِ مُقَاتِلِ بْنِ مُشَمْرِخِ بْنِ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، وَابْنِ، عَوْنٍ وَسَلَمَةَ بْنِ عَلْقَمَةَ وَهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ - دَخَلَ حَدِيثُ بَعْضِهِمْ فِي بَعْضٍ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَلَمَةُ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، نُبِّئْتُ عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - وَقَالَ الآخَرُونَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ، - قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلاَ لاَ تَغْلُوا صُدُقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهُ لَوْ كَانَ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ كَانَ أَوْلاَكُمْ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا أَصْدَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِ وَلاَ أُصْدِقَتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِهِ أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُغْلِي بِصَدُقَةِ امْرَأَتِهِ حَتَّى يَكُونَ لَهَا عَدَاوَةٌ فِي نَفْسِهِ وَحَتَّى يَقُولَ كُلِّفْتُ لَكُمْ عَلَقَ الْقِرْبَةِ وَكُنْتُ غُلاَمًا عَرَبِيًّا مُوَلَّدًا فَلَمْ أَدْرِ مَا عَلَقُ الْقِرْبَةِ قَالَ وَأُخْرَى يَقُولُونَهَا لِمَنْ قُتِلَ فِي مَغَازِيكُمْ أَوْ مَاتَ قُتِلَ فُلاَنٌ شَهِيدًا أَوْ مَاتَ فُلاَنٌ شَهِيدًا وَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ قَدْ أَوْقَرَ عَجُزَ دَابَّتِهِ أَوْ دَفَّ رَاحِلَتِهِ ذَهَبًا أَوْ وَرِقًا يَطْلُبُ التِّجَارَةَ فَلاَ تَقُولُوا ذَاكُمْ وَلَكِنْ قُولُوا كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مَاتَ فَهُوَ فِي الْجَنَّةِ " .
Ali b. Hucr b. İyâs b. Mukâtil b. Müşemrih b. Hâlid bize haber verdi; İsmâil b. İbrâhim, Eyyûb, İbn Avn, Seleme b. Alkame ve Hişâm b. Hassân’dan –ki rivayetleri birbirine karışmıştır– nakletti; onlar da Muhammed b. Sîrîn’den. Seleme dedi ki: İbn Sîrîn’den duydum:
“Bana Ebü’l-Acfâ’dan haber verildi.” Diğerleri ise: “Muhammed b. Sîrîn’den, o da Ebü’l-Acfâ’dan” dediler. O şöyle anlattı: Ömer b. el-Hattâb buyurdu ki: “Kadınların mehirlerini aşırı derecede yükseltmeyin! Şayet bu dünyada bir şeref veya Allah Azze ve Celle katında bir takva alameti olsaydı, Nebi ﷺ buna sizden daha layık olurdu. Ancak Resûlullah ﷺ hanımlarından hiçbirine on iki ukıyyeden fazla mehir vermemiş, kızlarından hiçbiri de on iki ukıyyeden fazlasıyla evlendirilmemiştir. Kişi bazen eşinin mehrini o kadar artırır ki kalbinde ona karşı bir kin besler ve: ‘Sen bana her şeyime mal oldun (Alaku’l-kırbe)’ der. Ben Araplar arasında doğmuş bir adamdım ama ‘Alaku’l-kırbe’nin ne demek olduğunu bilmezdim. Ayrıca bazılarınız, savaşlarınızda öldürülen veya vefat eden kimseler hakkında: ‘Falan şehit oldu’ veya ‘Falan şehit olarak öldü’ diyor. Oysa belki de o kişi sadece bineğinin semerini altına ya da gümüşe boğmuş veya ticaret maksadıyla yükünü ağırlaştırmış olabilir. Bu yüzden böyle demeyin; bunun yerine Nebi ﷺ’in şu sözünü söyleyin: ‘Kim Allah yolunda öldürülür veya vefat ederse cennettedir.’"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, aşırı mehirleri ve delilsiz şehitlik iddialarını sakındırır.
Tarihî bir ağırlık ölçüsü; on iki ukıyye, Peygamber ﷺ’in eşleri ve kızları için belirtilen mehirlerin üst sınırı olarak aktarılmıştır.
Burada kişinin katlandığını söylediği ağır mali yükü ifade eden bir tabirdir.
Allah rızası için içtenlikle çaba göstermek; bu ifade, belirli bir kişiye şehitlik hükmü vermekte ihtiyatlı olmayı gerektirir.
Âlimler buradan, mehrin itibar yarışı hâline getirilmemesi ve mali yüklerle insanlar arasındaki kırgınlıkların önlenmesinin yerinde olduğu sonucunu çıkarır. Mehir kadının hakkıdır; Ömer, Peygamber ﷺ’in uygulamasını ölçülülüğe örnek olarak verir, her mehri sınırlayan kesin bir üst sınır olarak değil. Sözü ayrıca kişinin Allah katındaki nihai durumu hakkında kesin hükümler vermemek konusunda uyarır: genel peygamberî müjde aktarılabilir, ancak delil olmadan belirli bir merhumun kesin olarak şehit olduğu söylenmemelidir.
- Kadının hakkını ve damadın ödeme gücünü gözeterek mehri açık ve dürüstçe konuşun.
- Yüksek mehri bir statü simgesine dönüştürmeyin; sonradan suçlama veya kırgınlığa yol açabilecek anlaşmalardan kaçının.
- Delil olmadan vefat etmiş birine şehit demeyin; Peygamber ﷺ’in öğrettiği ifadeleri kullanın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.