Sunan an-Nasa'i, 4142. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى } قَالَ خُمُسُ اللَّهِ وَخُمُسُ رَسُولِهِ وَاحِدٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُ مِنْهُ وَيُعْطِي مِنْهُ وَيَضَعُهُ حَيْثُ شَاءَ وَيَصْنَعُ بِهِ مَا شَاءَ .
Amr b. Yahya bize haber verdi ve dedi ki: Mahbûb bize hadis anlattı ve dedi ki: Ebû İshâk bize bildirdi; Zâide'den, o da Abdülmelik b. Ebî Süleyman'dan, o da Atâ'dan rivayet etti. Atâ, Allah Azze ve Celle'nin şu buyruğu hakkında şöyle demiştir: {Bilin ki, ganimet olarak elde ettiğiniz herhangi bir şeyin beşte biri Allah'ındır, Resûl'ündür ve yakın akrabalarınındır.} Atâ dedi ki:
"Allah'ın beşte biri ile Resûlü'nün beşte biri birdir. Resûlullah ﷺ bu maldan binek hayvanları temin eder, ondan sadaka verir, onu dilediği yere koyar ve dilediği gibi tasarruf ederdi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah’ın ve Resul’ün payı tek bir pay olarak yönetildi.
Kur’an’a göre ayrıca ayrılan savaş ganimetlerinin beşte biri.
Müslüman topluluğuna intikal eden mallar; kitabın başlığında bunların dağıtımı ele alınır.
Yolculuk veya askerî amaçlarla kullanılan hayvanlar.
Âlimler, Ata’nın açıklamasından Allah’a ve Resul’e ayrılan payların birlikte tek bir beşte birlik pay oluşturduğu ve Hz. Peygamber ﷺ’in bunun yönetimini üstlendiği sonucunu çıkarırlar. Bu paydan binek hayvanlarının ihtiyaçları karşılanabilir ve muhtaçlara yardım edilebilirdi. Dolayısıyla rivayet, kişisel kullanıma izin vermez: bu payın yönetimi, savaş ganimetlerinin dağıtımıyla ilgili kamu yararına hizmet ediyordu. Fakihler, Hz. Peygamber ﷺ’in vefatından sonra bu payın nasıl harcanacağını ayrıca ele alırlar.
- Ortak kaynakları şeffaf biçimde yönetin ve kamu yararına kullanın.
- Ulaşım ve ihtiyaç sahiplerine yardım gibi somut ihtiyaçlar için kaynak ayırın.
- Dinî hükümleri ele alırken bir sahabinin veya âlimin açıklamasıyla doğrudan nebevî bir emri birbirinden ayırın.
Bu rivayet, paylara ve savaş ganimetlerinin yönetimine dair aynı açıklamayla yakından ilgilidir.
Sunan an-Nasa'i · #4143 (Sahih Isnaad Mursal)Humusun kullanım amacı ve dağıtımına ilişkin tartışmayı tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #3134 (Sahih)Bir askerî seferden sonra malların pratikte nasıl dağıtıldığına dair sahih bir karşılaştırma sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.